Ts 165/22

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 1 grudnia 2023 r. Pozycja 322 POSTANOWIENIE z dnia 29 sierpnia 2023 r. Sygn. akt Ts 165/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.P. o zbadanie zgodności: art. 52 ust. 5 ustawy z dn ia 9 października 2009 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1489) w zakresie, w jakim „na postanowienie organu odwoławczego zażalenie nie przysługuje” , z : 1) art. 24 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2 ) art. 32 ust. 1 Konstytucji , 3 ) art . 64 ust. 1 - 3 Konstytucji , 4 ) art. 45 ust. 1 w związku z art. 78 Konstytucji – w związku z art. 176 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg . UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej , wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 4 sierpnia 202 2 r. (data nadan ia) , R.P. (dalej: skarżąc y ), reprezentowan y przez pełnomocnik a z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia w oparciu o na - stępując y stan faktyczn y: Dowódca J ednostki W ojskowej orzeczeniem z 28 stycznia 2022 r. (sygn. akt […] ) ukarał skarżącego karą dyscyplinarną usunięcia z zawodowej służby wojskowej. W wyniku złożonego zażalenia Wojskowy Sąd Garnizonowy w S. , postanowieniem z 18 m arca 2022 r. (sygn. akt […] ) , utrzymał w mocy powyższe orzeczenie. Zarządzeniem z 8 kwietnia 2022 r. (sygn. ak t […] ) Prezes Wojskowego Sądu Garnizono wego w S. odmówił przyjęcia zażalenia jako niedopuszczalnego na mocy art. 52 ust. 5 ustawy z dnia 9 października 2009 r. o dysc y - plinie wojskowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1489 ; dalej: u.d.w. ). 2 . Zdaniem skarżącego zakwestionowany przepis pozbawia go „ prawa do spra - wiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, nieza - leżny, bezstronny i niezawisły sąd oraz zamyka drogę sądową do dochodzenia naruszonych wolności oraz praw , poprzez rozpoznanie sprawy w postępowaniu sądowym w jednej instan - OTK ZU B/2023 Ts 165/22 poz. 322 2 cji ” (k. 4v akt o sygn. Ts 165/22) . Jego zdaniem „ zastosowanie najsurowszej kary dyscy - plinarnej w postaci usunięcia ze służby wymaga rozpoznania sprawy przez S ądy dwóch instancji (…) , a nie zachodzą żadne szczególne okoliczności uzasadniające ograniczenie roz - poz nania sprawy wyłącznie przez S ąd I instancji ” ( k. 2 i 2v akt o sygn. Ts 165/22 ). Skarżący podnosi, że wyrok wydawany w postępowaniu odwoławczym odpowiada uprawnieniu składając emu się na prawo do sądu , a wprowadzenie odpowiednio ukształtowanego systemu instancyjnego stanowi gwarancję realizacji prawa do sądu i jest czynnikiem umożliwiającym urzeczywistnienie tzw. sprawiedliwości proceduralnej. Brak takiej możliwości jest naru - szeniem art. 176 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji ( k . 5 akt o sygn . Ts 165/22 ). W opinii skarżącego art. 52 ust. 5 u.d.w. nie gwarantuje właściwej ochrony pracy, której obowiązek zapewnienia w ywodzi z art. 24 Konstytucji ( k . 8 akt o sygn. Ts 165/22 ). Skarżący wskazuje, że przepisy prawne regulujące proces odebrania praw a do wykonywania zawodów innych niż jego zapewniają konstytucyjny standard dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w czym upatr uje naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji (s. 8v akt o sygn. Ts 165/22 ). W związku zaś z utratą wynagrodzenia stawia zarzut niezgodności zaskarżonego przepisu z art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji. Dodaje, że prawo do sądu pełni w postępowaniu dyscyplinarnym szczególną funkcję, a zaskarżony przepis , przewidując „niedozwoloną barierę” kontroli sądowej , stoi w niezgodzie z art. 45 ust. 1 Konstytucji ( k . 10 akt o sygn. Ts 165/22 ). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje : 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejaw- nym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymo- gom. 2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono art. 52 ust. 5 ustawy z 9 paź dziernika 2009 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1489, dalej: u.d.w.) w zakresie, w jakim „na postanowienie organu odwoławczego zażalenie nie przysługuje” . Z askarżony przepis w brzmieniu: „Na postanowienie organu odwoławczego zażalenie nie przysługuje” obowiązywał od dnia wejści a w życie u.d.w. do 23 kwietnia 2022 r., czyli do dnia utraty mocy te go aktu prawnego na podstawie art. 823 pkt 14 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2305) . Jako wzor ce kontroli skarżąc y powoła ł : 1 ) art. 24 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2 ) art. 32 ust. 1 Konstytucji, 3 ) art. 64 ust. 1 - 3 Konstytucji, 4 ) art. 45 ust. 1 w związku z art. 78 Konstytucji – w związku z art. 176 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji . 3. S karga konstytucyjna została sporządzona w imieniu skarżą ce go przez adwokata (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK), zaś skarżąc y : – dochowa ł przewidzianego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK trzymiesięcznego terminu wniesienia skargi, gdyż ostateczne rozstrzygnięcie, w rozumieniu art. 79 Konstytucji, zostało dorę- czone pełnomocnikowi skarżąc ego 2 0 czerwca 202 2 r., a skarga konstytucyjna została wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego 4 sierpnia 202 2 r. (data nadania) ; – określi ł przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK) ; – wskaza ł , które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – je go zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK) ; OTK ZU B/2023 Ts 165/22 poz. 322 3 – przedstawi ł uzasadnienie sformułowanych przez ni ego zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). 4 . W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusuwalnymi bra- kami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a sformułowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK . Jak wskazano w punkcie 2 tej części niniejszego uzasadnienia , zaskarżony art. 52 ust. 5 utracił moc obowiązującą 23 kwietnia 2022 r. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK Trybunał wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania , jeżeli akt normatywny utracił moc obowiązującą w zakwestionowanym zakre- sie. Art ykuł 59 ust. 3 u.o.t.p.TK przewiduje natomiast wyjątek od powyższej zasady, wska- zując, że Trybunał nie wydaje tak iego postanowienia , jeśli wydanie orzeczenia w postępo- waniu dotyczącym skarg i konstytucyjn ej jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych praw i wolności. Skarżący – świadomy utraty mocy obowiązującej przez zaskarżoną normę – pod- niósł, że wydanie orzeczenia w jego sprawie jest konieczne dla ochrony jego wolności i praw ( k . 4 akt o sygn. Ts 165/22 ). W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – należało postano- wić jak w sentencji.