Ts 154/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 stycznia 2020 r. Pozycja 29 POSTANOWIENIE z dnia 1 października 2019 r. Sygn. akt Ts 154/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Garmond Press S.A. z siedzibą w Krakowie w sprawie zgod ności: art. 26 w związku z art. 25 § 1 i 2 w związku z art. 394 § 1 ustawy z dnia 17 li- stopada 1964 r. – Kodeks postępowania cy wilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296; dalej: k.p.c.) w zakresie, w jakim ,, wyłącza dopuszczalność kontroli przez sąd II instancji postanowienia wydanego na podstawie art. 25 k.p.c. co do ustalenia wartości przedmiotu sporu (odpowiednio zaskarżenia) w trybie art. 380 k.p.c. w tym w ramach kontroli prawidłowości zarządzenia o wymiarze opłaty od ape - lacji ustalonej na podstawie wcześniej niezaskarżalnego postanowienia w prze- dmiocie sprawdzenia i ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia” z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 15 października 2018 r. (data nadania) Garmond Press S.A. z siedzibą w Krakowie (dalej: skar żąca) wystąpił a z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: Skarżąca 19 kwietnia 2013 r. wnio sł a do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie pozew o ustalenie, ż e nastąpiło sku tecz ne uchylenie się przez nią od umowy o poddanie sporu pod rozstrz ygnięcie Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie, ewentualnie, że klauzula arbitrażowa jest nieważna. S ąd , do którego wniesiono pozew , uznał się za niewłaściwy i postanowieniem z 24 czerwca 2013 r. przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi- Północ w Warszawie, w którym z arządzeniem przewodniczącego składu orzekającego z 3 września 2013 r. (sygn. akt […] ) określono opłatę tymczasową od wniesienia pozwu na kwotę 1000 zł oraz stwierdzono , że opłata ta została wniesiona. Na s kutek zmian w organizacji sądownictwa sprawa została przekazana do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie XVII Wydział Gospodarczy (sygn. akt […] ). OTK ZU B/2020 Ts 154/18 poz. 29 2 Sąd ten przekazał jednak ostatecznie sprawę do Sądu Okręgowego w Warszawie XXVI Wydział Gospodarczy. Postanowieniem z 17 czerwca 2016 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w Warszawie: 1) sprawdził wartość przedmiotu sporu, 2) ustalił wartość przedmiotu sporu w zakresie żądania ustalenia skuteczności uchylenia się od oświadczenia woli w przedmiocie zapisu na sąd polubowny na kwotę 1017028,50 zł, 3) ustalił wartość przedmiotu sporu w zakresie żądania ustalenia nieważności umowy w przedmiocie zapisu na sąd polubowny na kwotę 1017 028,50 zł. Wyrokiem z 20 kwietnia 2017 r. (sygn. akt […] ) Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił po wództwa wniesione przez skarżącą i orzekł iż koszty procesu ponosi w całości skarżąca oraz nakazał pobrać od niej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręg owego w Warszawie kwotę 49 852 zł tytułem uzupełnienia opłaty od pozwu. Od powyższego wyroku skarżąca wnio sł a apelację. Postanowieniem z 26 lipca 2017 r. (sygn. akt jw. ) Sąd Okręgowy w Warszawie sprawdził wartość przedmiotu zaskarżenia i ustalił jego wartość na kwotę 101 7028,50 zł. Skarżąca wniosł a zażalenie, które Sąd Okręgowy w Warszawie odrzucił postanowieniem z 14 września 2017 r. (sygn. akt jw.). W uzasadnieniu sąd wskazał, że posta - nowienie w przedmiocie sprawdzenia i ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia nie kończy postępowania w sprawie , ani nie znajduje się w zamkniętym katalog u zawartym w art. 394 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej k.p.c.), wobec czego zażalenie jest niedopuszczalne. Zarządzeniem z 26 lipca 2 017 r. (sygn. akt jw.) s ędzia Sądu Okręgowego w XXVI Wydziale Gospodarczym Sądu Okręgowego w Warszawie: ustalił opłatę od apelacji od wyroku z 20 kw ietnia 2017 r. na kwotę 50 852 zł (pkt 3) oraz wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych i braku fiskalnego apelacji, poprzez uiszczenie opłaty od apelacji w kw ocie 49852 zł i przedłożenie potwierdzenia dokonania wpłaty w terminie tygodniowym od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia apelacji (pkt 4). Na powyższe zarządzenie skarżąca wniosł a zażalenie, które Sąd Apelacyjny oddalił postanowieniem z 23 kwietnia 2018 r. (sygn. akt […] ). Zdaniem skarżącej doszło do naruszenia zasady zaskarżalności or z eczeń (art. 78 Konstytucji) oraz zasady dwuinstancyjności post ępowania sądowego (art. 176 ust. 1 Konsty- tucji), a także prawa do rozpatrzenia sprawy przez niezależny i bezstronny sąd (art. 45 Kon- stytucji) , określonego w art. 31 ust. 3 Konstytucji zakresu, w jakim konstytucyjne prawa i wolności mogą być ograniczone oraz zasady sprawiedliwości, bezpieczeństwa i popra - wności legislacji, wyrażonej w art. 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przedmiotem skargi konstytucyjnej jest ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub orga n administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach, prawach lub obowiązkach skarżącego, określonych w Konstytucji. Na etapie wstępnej kontroli Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga spełnia przesłanki, o których mowa w przywołanym przepisie Konst ytucji oraz wymagania wskazane w art. 44, art. 53 i art. 77 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK), a także, czy nie zachodzą okoliczności przewi dziane w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. OTK ZU B/2020 Ts 154/18 poz. 29 3 2. Skargę konstytucyjną w imieniu skarżącego sporządził i wniósł pełnomocnik będący radcą prawnym. Do skargi załączono pełnomocnictwo (art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p. TK). 3. Ska rżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 kwietnia 2018 r. (sygn. akt […] ) jest prawomocne i nie przysługują od niego żadne zwyczajne środki zaskarżenia. 4. Dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi konstytucy jnej przewidziany w art . 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. Postanowienie Sądu Apelacyjnego z 23 kwietnia 2018 r. zostało doręczone skarżącej 14 lipca 2018 r., a skarga została wniesiona 15 paź - dziernika 2018 r. (data nadania). Termin wniesienia s kargi upływał 14 paźdz iernika, jednak ze względu na fakt, że w tym dniu wypadała niedziela, mając na uwadze treść art. 115 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2 019 r. poz. 1145, ze zm.) należało stwierdzić, że skarżąca dochował a ustawowego terminu wniesienia skargi konstytucyjnej. 5. Problem przedstawiony w skardze konstytucyjnej odnosi się do możliwości weryfikacji ustaleń dotyczących wartości przedmiotu sporu (zaskarżenia) . Jak wskazuje skarżąca , u stalenie wartości przedmiotu sporu dokonane przez sąd nie może zostać zaskarżone w trybie kontroli instancyjnej , w tym w trybie kontroli zarządzenia określającego wysokość opłaty od apelacji. N iepodlegająca żadnej kontroli (z wyjątkiem sytuacji zmiany powództwa) decyzja sądu ,, może determinować tak istotne g warancje procesowe (…) jak właściwość sądu, wysokość opłat sądowych czy (…) możliwość przysługiwania bądź nie skargi kasacyjnej ” (s. 6 skargi). Zdaniem skarżącej , brak możliwości weryfikacji wartości przedmiotu sporu przez są d drugiej instancji narusza jej prawa podmiotowe wynikające ze wskazanych w petitum skargi wzorców kontroli. 6. W ocenie Trybunału skarżąca prawidłowo określił a przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK), a także wskazał a , jakie przysługujące jej konstytucyjne prawa i w ja ki sposób zostały – jej zdaniem – naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK) oraz uzasadnił a sformułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK). Skoro złożona skarga spełnia wymagania przewidziane w u.o.t.p. TK, a nie zachodzą okoliczności określone w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK, to – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK – zasadne było nadanie jej dalszego biegu.