Ts 137/25

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 11 sierpnia 2026 r. Pozycja 11 5 POSTANOWIENIE z dnia 6 listopada 2025 r. Sygn. akt Ts 137/25 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M . C . w sprawie zgodności: art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r ., poz. 111 , ze zm.) „ w zakresie , w jakim przepis ten dopuszcza zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zwią - zku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykro - czenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony na krótko przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (tj. w okresie osta - tnich 3 miesięcy terminu przedawnienia), w sytuacji, gdy wszczęcie tego postę - powania ma charakter instrumentalny, tj. jego rzeczywistym celem nie jest ściganie przestępstwa lub wykroczenia skarbowego, lecz wyłącznie niedopu - szczenie do przedawnienia zobowiązania podatkowego, w szczególności gdy brak jest podjęcia przez organy realnych czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia sprawy karnoskarbowej lub gdy postępowanie karnoskarbowe wszczynane jest na krótko przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ” z art. 64 ust. 1, 2 i 3 w związku z art. 32 ust. 1 oraz art. 2 , art. 42 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 czerwca 202 5 r. (data nadania) M . C . (dalej: skarżąc y ), reprezentowan y przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następują- cego stanu faktycznego . Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B . decyzją z 5 listopada 2020 r. ( nr […] , […] ) określił skarżącemu zwrot podatku od towarów i usług za okres y od marca do czerwca 2015 r. w wysokości odmiennej niż przez niego zadeklarowana. Naczelnik zakwestionował prawo skarżącego do odliczenia podatku stwierdzając, że faktury dokumentują transakcje, OTK ZU B/2026 Ts 137/25 poz. 11 5 2 które nie odzwierciedla ły rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B . decyzją z 2 marca 2021 r. ( nr […] ) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, podziel ając jego ustalenia co do nierzeczywistości zakwestionowanych transakcji i świadomego udziału skarżącego w łańcuchu fikcyjnych faktur. Skarżący zaskarżył tę decyzję do sądu administracyjnego . Wojewódzki Sąd Administracyjn y w B . wyrokiem z 19 maja 2021 r. ( sygn. akt […] ) oddalił skargę skarżącego na decyzję organu odwoławczego . W uzasadnieniu stwierdził, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz, że wszczęcie postę- powania karnoskarbowego nie miało instrumentalnego charakteru. P odzielił również ustalenia organów podatkowych co do nierzeczywistego charakteru kwestionowanych transakcji. Skar- żący złożył skargę kasacyjną na to orzeczenie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 2025 r. ( sygn. akt […] ) oddalił skargę kasacyjną skarżącego. W całości podzielił argumentację zawartą w wyroku W oje- wódzkiego S ądu A dministracyjnego. Wyrok ten wskazany został przez skarżącego jako orze- czenie ostateczne. Skarżący wnosi o uznanie, że niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na czas trwania postę- powania karno - skarbowego, w szczególności w sytuacji wcześniejszego braku aktywności przez organy skarbowe. Takie nienależyte ukształtowanie postępowania powoduje naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego oraz wywiedzione z niej zasady: sprawiedliwości społecznej, ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, pewno- ści prawa i przyzwoitej legislacji. Dodatkowo doszło do naruszenia prawa ochrony własności oraz zasady równości wobec prawa. Nadto skarżący wskazał na naruszenie prawa do obrony, w tym domniemania niewinności. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skar- dze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do me- rytorycznej oceny. 2.1. Skarga konstytucyjna została sporządzona przez radcę prawnego , który przedłożył stosowne pełnomocnictwo. 2.2. Skarżąc y wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ od wyroku Na- czelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 202 5 r. (sygn. akt […] ) nie przysługuje żaden zwykły środek odwoławczy. 2.3. Dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż pełnomocnik skarżąc ego odebrał wyrok 15 kwietnia 202 5 r., skarga została zaś wniesiona do Trybunału 23 czerwca 2025 r. (data nadania). OTK ZU B/2026 Ts 137/25 poz. 11 5 3 2.4. Przedmiot skargi został prawidłowo określony . Skarżąc y zakwestionował art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 20 2 5 r. poz. 111 , ze zm. ; dalej: Ordynacja podatkowa ) . 2.5. Zakwestionowanemu w skardze przepisowi skarżąc y zarzucił naruszenie: zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa w zakresie, w jakim zaskarżony przepis Ordynacji podatkowej stosowany jest w całkowitej sprzeczności z celami, dla których został on wprowadzony do porządku prawnego (art. 2 Konstytucji); zasady przy- zwoitej legislacji i pewności prawa, przez to, że stosowanie go nie podlega efektywnej kon- troli ze strony sądów administracyjnych, co – zdaniem skarżące go – prowadzi do instrumen- talnego wykorzystania tej regulacji (art. 2 Konstytucji); Według skarżące go zaskarżony prze- pis narusza również prawo do równego traktowania przez władze publiczne , prawo do obrony oraz prowadzi do bezprawnego pozbawienia podatnika prawa własności zagwarantowanego w art. 6 4 Konstytucji. 2.6. Skarżąc y wskazał, w jaki sposób – je go zdaniem – zakwestionowan e w skardze przepis y narusza ją powyższe wolności i prawa. Zarzucił bowiem, że wskutek zawieszenia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej biegu terminu przedawnienia , organy administracji skarbowej uzyskały możliwość bezterminowego przedłużania postępowania podatkowego. To z kolei doprowadziło do utrzymania w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu podatkowego I instancji, w której określono wysokość podatku od towarów i usług w sposób odmienny od zadeklarowanego przez skarżącego . Organ stwierdził bowiem, że skarżąc y udokumentował transakcje, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wszczęto dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe właśnie ze względu na podanie przez skarżącego nierzetelnych faktur, co miało skutkować wygenerowaniem nienależnej podwyżki podatku naliczonego nad należnym, w konsekwencji doprowadzeniem do nienależnego zwrotu w podatku VAT. To wszystko – zdaniem skarżącego – w konsekwencji doprowadziło do bezprawnego pozbawienia podatnika prawa własności zagwarantowanego w art. 64 ust. 1 Konstytucji. 3. Mając powyższe na względzie, a także w związku z tym, że ocena sformułowanych w skardze zarzutów wykracza poza zakres wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytu- cyjnej dalszy bieg.