Ts 103/17

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 18 maja 2020 r. Pozycja 1 36 POSTANOWIENIE z dnia 25 lutego 2020 r. Sygn. akt Ts 103/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Piotrowicz – przewodniczący i sprawozdawca Jakub Stelina Andrzej Zielonacki , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie T rybunału Ko nstytu- cyjneg o z 4 października 2018 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej J.P. , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia . Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 4 ma ja 2017 r. (data nadania) J.P. (dalej: skarżąca) zarzuciła : 1) art. 73 ust. 4, art. 75 ust. 1 pkt 3 i art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( ówcześnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 645, ze zm., obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1265, ze zm.; dalej: u.p.z.) w zakresie ,,zlikwidowania należnych uprawnień osobom bezrobotnym” oraz ,,penalizowania osób bez- ro botnych poprzez odebranie im środków do życi a bez prawomocnego wyroku sądu” nie- zgodność z art. 67 ust. 2, art. 2 i art. 42 ust. 3 Konstytucji ; 2) art. 75 ust. 1 pkt 3 i art. 75 ust. 2 pkt 3 u.p.z. w zakresie, ,,w jakim powoduje dys- kryminację osób bezrobotn ych tylko z uwa gi na miejsce zarejestrowania” niezgodność z art. 67 ust. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji; 3) art. 73 ust. 1 u.p.z. w zakresie ,,skrócenia okresu zabezpieczenia społecznego (w stosunku do 12 miesięcznego okresu pobierania świadczenia) w zależności od miejsca zarejestrowa nia w charakterze bezrobotnego” niezgodność z art. 6 7 ust. 2, art. 32 ust. 1 i 2 i art. 2 Konstytucj i. Zdaniem skar żącej zakwestionowane przepisy naruszają zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) i wynikające z niej zasady: ochrony zaufania do pań- stwa, poprawnej legislacji, pewności prawa, prawa do sprawiedliwego traktowania w sferze stosunków objętych gwaran cjami konstytucyjnymi. Naruszają też one zasadę równości i za- OTK ZU B/2020 Ts 103/17 poz. 1 36 2 kaz dyskry minacji (art. 32) oraz prawo do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 2 Konsty- tucji) przez jego nadmierne i nieproporcjon alne ograniczenie (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Po stanowieniem z 4 października 2018 r. , dorę czonym pełnomocnikowi skarżącej 16 października 2 018 r., Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał stwierdził, że zarzuty skargi d otyczyły sfery stosowania prawa, co – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę- powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK ) – stanowiło podstawę odmowy nadania jej dalszego biegu . Trybunał zauważył także , że za- rzuty skarżącej nie mają z naczenia z punktu widzenia przedmiotu postępowania. Skarga zo- stała uznana za oczywiście bezzasadną w zakresie , w jakim skarżąca zakwes tionował a art. 75 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 3 u.p.z . Trybunał stwierdził również, że art. 2 i art. 32 ust. 1 i 2 Kon- stytucji nie mogły stanowić samodzielnych wzorców kontroli w postępowaniu za inicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej. W zażaleniu z 23 października 2018 r. (data nadania) skarżąca zarzucił a : 1) naruszenie ,,przepisu prawa procesowego art. 61 ust. 4 pkt 1 i 2 [ u.o.t.p. TK ] wyra- żające się w przyjęciu, iż skarga ni e spełnia wymogów określonych w ustawie ” , przez co – jej zdaniem – nie prawidłowo stwierdzono istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalsze- go biegu; 2) naruszenie przepisu prawa procesowego art. 79 ust. 1 w związk u z art. 8 ust. 2 Kon- stytucji przez wstępną kontrolę skargi zakończoną nieuzasadnioną odmową nadania dalszego biegu skardze ; 3) pozostawienie w polskim porządku prawnym zaskarżonych przepisów. Skarżąca wni o sł a o uwzględnienie zażalenia i przyjęcie złożonej skargi konstytucyjnej d o merytorycznego rozpatrzenia przez nadanie jej dalszego biegu. Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Kon- stytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p. TK). Na e tapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2 . Trybunał stwierdził, że kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sfo rmułowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 3. Zdaniem skarżącej stwierdzenie Trybunału, że ,,zarzuty dotyczące sfery stosowania prawa mogą być przedmiotem skargi konstytucyjnej jedynie w wypadku uczynienia jej przedmiotem utr walonej linii orzeczniczej” nie znajduje potwierdzenia w najnowszym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Na potwierdzenie tej tezy skarżąca przywołała postanowienie z 19 czerwca 2018 r. ( sygn. Ts 125/16 ). W jego uz asadnieniu Trybunał Kon- stytucyjny stwierdził m.in. , że dostrzeżone ,,rozbieżności w procesie stosowania zaskarżone- go przepisu przez sądy mogą świa dczyć o tym, że przepis ten nie zapewnia należytej realiza- cji i ochrony praw konstytucyjnych w zakresie prawa do sądu”. Powyższe rozstrzygnię cie nie podważa jednak ustaleń , jakie Trybuna ł poczynił w sprawie skarżącej. N ależy podkre ślić, że w sprawie o sygn. Ts 125/16 przekazanie skargi do kontroli merytorycznej było wynikiem OTK ZU B/2020 Ts 103/17 poz. 1 36 3 występ owania w orzecznictwie sądowym dwóch rozbieżnych linii orzeczniczych dotyczących określonego rozu mienia zaskarżonego przepisu. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, żeby w sprawach pod obnych do sprawy skarżącej istniała odmienna wykładnia zakw estiono- wanych przepisów od tej , która została przejęt a przez sądy w jej sprawie . Przytoczone przez skarżącą orzeczenia , mające wskazywać na takie różnice w interpretacji , w rzeczywistości dotyczą innych sytuacji prawnych niż ta, która miała miejsce w sprawie skarżącej . W wyroku z 12 października 2010 r. (sygn. akt II SA/Bk 514/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: WSA w Białymstoku) stwierdził, że ,,niemożl iwe jest zaakceptowanie stanowiska organów zatrudnienia odmawiających prz yznania bezrobotnej zasiłku dla bezro- botnych z chwilą rejestracji, skoro do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie stwierdzono winy bezrobotnej, ani w po stępowaniu dyscyplinarnym ani w p rawomocn ym wyroku sądu karne- go”. W przyw ołanym orzeczeniu WSA w Białymstoku stwierdził błędne zastosowanie art. 75 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, ze zm.) , w sytuacji gdy dos zło do zwolnienia pracownika na pod- stawie art. 26 pkt 13 ustawy z dnia 24 lipc a 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156 , poz. 1641, ze zm.). Jej p rzepis y nie miał y jednak zastosowania w sprawie skarżącej. Dlatego niezasadne jest twierdzenie, że przywołane orzeczenia uprawdopodabniają rozbie żności w stosowaniu art. 75 u. p. z., które wskazywały by na potrzebę poddania skargi kontroli mery- torycznej. 4. Skarżąc a nie podważyła ustaleń Trybunału dotyczących zasadności po dnosz onych przez nią zarzutów. K westia zawieszenia postępowania do momentu rozstrzygnięcia sprawy o przywrócenie do pracy (ustalenie spełnienia przesłanki ,,winy”) nie ma – zdaniem Trybuna- łu – znaczenia z punktu widzenia przedmiotu postę powania w sprawie skarżącej . 5. W zażaleniu podniesiono również , że ,,wzorzec kontroli z art. 67 Konstytucji jest ściśle, wręcz organicznie związany z zasadami art. 2 Konstytucji oraz z art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji co wynika również z treści skargi konstytu cyjnej”. Trybunał stwierdza, że po- wyższy pogląd nie znajduje po twierdzenia w treści skargi konstytucyjnej. 6. Skarżąca nie podważyła także ustaleń Trybunału dotyczących adekwatności art. 42 ust. 3 jako wz orca kontroli konstytucyjności art. 75 ust. 1 pkt 3 u.p.z . Trybunał przypomina, że art. 42 ust. 3 Konstytucji mógłby stanowić wzorzec kontroli w zakresie zarzutów związa- nych z pozbawieniem jednostki możliwości realizacji uprawnień procesowych. Pozostaje on jednak bez adekwatnego związku z przepisami o charakterze materialnym. Mając powyższe na uwadze , Trybunał postanowił jak w sentencji .