Sygnatura
SK 73/20
Postanowienie - umorzenie TK SK 73/20
- Data orzeczenia
- 4 czerwca 2025
- Data publikacji
- 20 czerwca 2025
Treść rozstrzygnięcia
O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 20 czerwca 2025 r. Pozycja 62 POSTANOWIENIE z dnia 4 czerwca 20 2 5 r. Sygn. akt SK 73 / 20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski – przewodniczący Stanisław Piotrowicz – sprawozdawca Jakub Stelina Wojciech Sych Michał Warciński , po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 202 5 r., skargi konstytucyjnej spółki [ … ] s p. z o.o. s p.k. o zbadanie zgodności: 1) art. 67j ust. 7 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzecz- niku Praw Pacjenta (Dz. U. 201 2 r. poz. 1 59 ) z art. 45 ust. 1, art. 78, art. 77 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji, 2) art. 67k ust. 4 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji , p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie . UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 2 1 stycznia 20 20 r. (data nadania) spółka [ … ] s p. z o.o. s p.k. (dalej: skarżąc a ) wniosła o zbadanie zgod- ności : 1) art. 67j ust. 7 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pa- cjenta (Dz. U. 201 2 r. poz. 1 59 ; dalej: u .p.p. ) z art. 45 ust. 1, art. 78, art. 77 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 ust. 1 i art. 13 Kon- wencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm. ; dalej: Konwencja ); 2) art. 67k ust. 4 u.p.p. z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji . OTK ZU A/2025 SK 73/20 poz. 62 2 1.1. Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego: Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych (dalej: Wojewódzka Komisja) z lutego 2019 r., po rozpoznaniu wniosku pacjenta o ustalenie zdarze- nia medycznego z udziałem skarżącej stwierdzono, że przebieg leczenia pacjenta w podmio- cie leczniczym skarżącej był niezgodny z aktualną wiedzą medyczną i stanowi zdarzenie me- dyczne w rozumieniu art. 67a ust. 1 pkt 1 u.p.p. oraz orzeczono o kosztach postępowania. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji z kwietnia 2019 r. , po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymano w całości orzeczenie z lutego 2019 r. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji z października 2019 r. oddalono skargę skarżącej o stwierdzenie niezgodności z prawem ww. orzeczenia z kwietnia 2019 r. Zaświadczeniem z grudnia 2019 r. Wojewódzka Komisja wydała pacjentowi tytuł wy- konawczy zgodnie z art. 67k ust. 4 u.p.p. 1.2. Skarżąc a w skardze konstytucyjnej podniosła , że przyjęta w art. 67j ust. 7 u.p.p. konstrukcja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jako instrumentu uruchamiającego we- ryfikację orzeczenia Wojewódzkiej Komisji godzi w konstytucyjnie gwarantowane prawo do sądu. Wskaz ała , że niekonstytucyjność art. 67j ust. 7 u.p.p. wynika z tego, że Wojewódzka Komisja , ze względu na nieodpowiednio ukształtowany ustrój oraz pozycję , nie może zostać zakwalifikowana jako organ sądowy i stąd możliwość wniesienia przez skarżącą jedynie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy narusza jej prawo do sądu gwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Brak zapewnienia sądowej kontroli rozstrzygnięć Wojewódzkiej Komisji uzasadnia także wystąpienie przez skarżącą z zarzutem naruszenia zakazu zamykania drogi sądowej (art. 77 ust. 2 Konstytucji). Skarżąca również podn iosła , ż e „ [ s ] prawa jest ( ... ) rozp a- trywana w trybie odwoławczym przez ten sam organ, który wyda ł kwestionowane rozstrzy- gnięcie z wyłączeniem jedynie członków składu orzekającego, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia ” (skarga, s. 8). W konsekwencji, ,, [ t ] akie sformułowanie możliwości odwołania wskazuje na brak dewolutywności postępowania będącej jedną z konstytucyjnych praw określonych w art. 78 Konstytucji oraz będącą jedną z gwarancji sprawiedliwego proce- su ” (skarga, s. 10). Zdaniem skarżącej, brak dewolutywności trybu rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przemawia za zasadnością postawienia kwestionowanej regu- lacji zarzutu naruszenia sprawiedliwości proceduralnej, który skarżąca wiąże również z wzor- c em kontroli wynikając ym z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). W zakresie art. 67k ust. 4 u.p.p. skarżąca s formuł owała zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji. Skarżąca poda ła , ż e zgodnie z zaskarżonym przepisem zaświadczenie Wojewódzkiej Komisji stanowi tytuł wykonawczy bez konieczności nadawania mu klauzuli wykonalności, co oznacza brak sądowej kontroli jego poprawności pod względem merytorycznym i formalnym. Jak wyw iodła skarżąca , ,,[i]stota zaistniałego na gruncie zaskarżonych przepisów pro- blemu konstytucyjnego polega na naruszeniu przysługującego podmiotowi leczniczemu pra- wa do sądu i zamknięciu drogi sądowej w zakresie weryfikacji orzeczenia wojewódzkiej ko- misji do spraw zdarzeń lekarskich zarówno na etapie postępowania sądowego jak i na etapie postępowania egzekucyjnego ” (pismo uzupełniające z 20 lutego 2020 r. , s. 6). W piśmie uzupełniającym wskazano orzeczenie Wojewódzkiej Komisji z października 2019 r., oddalające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiej Komisji z kwietnia 2019 r. jako ostateczn e orzeczenie o konstytucyjnych wolnościach i pra- wach s karżącej . 1.3. Postanowieniem z 6 maja 2020 r. (sygn. Ts 17/ 20 ) Trybunał nadał bieg skardze konstytucyjnej, wskazując, że spełnia ona w części przesłanki przekazania jej do merytorycz- nej oceny. W zakresie, w jakim skarżąca kwestionuje zgodność zaskarżonych przepisów OTK ZU A/2025 SK 73/20 poz. 62 3 z art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji, skarga n ie spełni ła – określonego w art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) – wymogu wskazania konsty- tucyjnej wolności lub prawa skarżącej oraz sposobu ich naruszenia w sprawie objętej wnie- sioną skargą. 2 . W piśmie z 25 maja 202 1 r. Prokurator Generalny (dalej: Prokurator) zajął stanowi- sko w sprawie. W jego ocenie, postępowanie podlega umorzeniu , na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK , wobec niedopuszczalności wydania wyroku. Zdaniem Prokuratora , skarga konstytucyjna nie odpowiada wymogom formalnym warunkującym jej merytoryczne rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny . W ymóg wy- czerpania drogi prawnej został spełniony przez skarżącą w momencie uzyskania przez nią orzeczenia Wojewódzkiej Komisji z kwietnia 2019 r. o zdarzeniu medycznym, które było ostatecznym rozstrzygnięciem merytorycznym, zapadłym po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Natomiast wskazane w piśmie uzupełniającym jako ostateczne orzeczenie o wolnościach i prawach skarżącej orzeczenie Wojewódzkiej Komisji z października 2019 r. o oddaleniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiej Komisji o zdarzeniu medycznym z kwietnia 2019 r. zapadło w wyniku rozpoznania nadzwyczajnego środka za- skarżenia wniesionego od ostatecznego orzeczenia ustalającego, że przebieg leczenia pacjent a w podmiocie leczniczym skarżącej stanowił zdarzenie medyczne w rozumieniu art. 67a ust. 1 pkt 1 u.p.p. Prokurator wskaz ał zatem, że skarga została wniesiona po terminie. O dpis prawomoc- nego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji z kwietnia 2019 r. o zdarzeniu medycznym, wydane- go w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej 26 września 2019 r. , natomiast skarga konstytucyjna została wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego 21 stycznia 2020 r., a więc z przekroczeniem 3 - miesięcznego terminu określonego w art. 77 ust. 1 u.o. t . p . TK, co samodzielnie przesądza o niedopuszczal- ności merytorycznego rozpoznania skargi. Ponadto, w ocenie Prokuratora , skarżąca nie uprawdopodobniła naruszenia przysługu- jących j ej konstytucyjnych praw lub wolności, nie określiła sposobu ich narusze ni a i nie uza- sadniła zarzutów niezgodności kwestionowanych regulacji z powołanymi wzorcami kontroli. 3 . W piśmie z 7 kwietnia 202 2 r. Sejm Rzecz y pospolitej Polskiej zajął stanowisko w sprawie. W ocenie Sejmu, postępowanie podlega umorzeniu , na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK , wobec niedopuszczalności wydania wyroku . Sejm wskaz ał , że rozstrzygnięciem przesądzającym o wyczerpaniu drogi prawnej jest w analizowanej sprawie orzeczenie Wojewódzkiej Komisji z kwietnia 2019 r., wydane w wy- niku ponownego rozpatrzenia sprawy, rozstrzygające co do istoty o istnieniu zdarzenia me- dycznego. Orzeczenie o oddaleniu skargi na niezgodność z prawem, jakkolwiek wyraźnie wskazane przez skarżącą w piśmie uzupełniającym jako rozstrzygnięcie ostateczne w jej sprawie, stanowi rezultat uruchomienia środka zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym, którego wniesienie jest irrelewantne dla oceny formalnej poprawności wystąpienia ze skargą konstytucyjną. Jeśli skarga ta została by uwzględniona, to W ojewódzka K omisja wydałaby orzeczenie o niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia , a w obiegu prawnym nadal funkcjonowałoby ostatnie orzeczenie merytoryczne – z kwietnia 2019 r. W konsekwencji, skarżąca nie zachowała trzymiesięcznego terminu, zastrzeżonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż odpis prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji z kwietnia 2019 r., wydanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i ustalającego ist- nienie zdarzenia medycznego, został skarżącej doręczony 26 września 2019 r., a wniesienie skargi konstytucyjnej nastąpiło 21 stycznia 2020 r. (data nadania), czyli po terminie. OTK ZU A/2025 SK 73/20 poz. 62 4 II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Przedmiot skargi konstytucyjnej . W petitum skargi konstytucyjnej wniesionej 21 stycznia 20 20 r. spółka [ … ] s p. z o.o. s p.k. (dalej: skarżąca) zakwestionowała konstytucyjność dwóch przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 20 1 2 r. poz. 1 59 , ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 581; dalej: u.p.p. lub ustawa o prawach pacjenta ), obo- wiązujących w brzmieniu: 1 ) ,,W terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem podmio- towi składającemu wniosek, kierownikowi podmiotu leczniczego prowadzącego szpital oraz ubezpieczycielowi, o których mowa w art. 67i ust. 2, przysługuje prawo złożenia do woje- wódzkiej komisji umotywowanego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ” (art. 67j ust. 7 u.p.p.); 2 ) ,,W przypadku, o którym mowa w ust. 3, wojewódzka komisja wystawia zaświad- czenie, w którym stwierdza złożenie wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego, wysokość odszkodowania lub zadośćuczynienia oraz fakt nieprzedstawienia propozycji, o której mowa w ust. 3. Zaświadczenie stanowi tytuł wykonawczy. Przepisy działu II tytułu I części trzeciej Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się ” (art. 67k ust. 4 u.p.p.). Trybunał stwierdz ił , że oba zaskarżone przepisy zostały uchylone przez art. 1 pkt 10 ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1675) zmieniającej ustawę o prawach pacjenta z dniem 6 września 2023 r. Głównym celem wprowadzanych zmian było wdrożenie nowego modelu pozasądowego rekompensowania szkód powstałych w wyniku zdarzeń me- dycznych w miejsce wojewódzkich komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych W kontekście art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) podkreślenia wymaga, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału przesłanką uzasadniającą kon- trolę konstytucyjności przepisu , który utracił moc obowiązującą , jest ustalenie, że zachodzi związek pomiędzy kwestionowanym uregulowaniem a ochroną konstytucyjnych praw i wol- ności. Związek ten zachodzi wówczas, gdy spełnione są trzy przesłanki: po pierwsze – prze- pis będący przedmiotem oceny zawiera treści normatywne odnoszące się do sfery praw i wol- ności konstytucyjnie chronionych; po drugie – nie istnieje żaden alternatywny instrument prawny (poza ewentualnym uznaniem przepisu za niekonstytucyjny), który mógłby spowo- dować zmianę sytuacji prawnej ukształtowanej definitywnie, zanim ów przepis utracił moc obowiązującą; po trzecie – ewentualna eliminacja danego przepisu z systemu prawnego sta- nowić będzie skuteczny środek przywrócenia ochrony praw naruszonych obowiązywaniem kwestionowanej regulacji prawnej. W razie wątpliwości co do spełnienia powyższych prze- słanek „domniemanie przemawia na rzecz merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyj- nej” (wyrok TK z 12 grudnia 2000 r. , sygn. SK 9/00, OTK ZU nr 8/2000, poz. 297). Jednakże Trybunał nie poddaje analizie , czy wydanie orzeczenia jest konieczn e dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw skarżącej ze względu na to, że skarga konstytucyj- na nie odpowiada podstawowym wymogom formalnym warunkującym jej merytoryczne roz- poznanie. 2. Ocena dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi. 2.1. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału , p ozytywny wynik wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej nie przesądza definitywnie o dopuszczalności późniejszego jej OTK ZU A/2025 SK 73/20 poz. 62 5 rozpoznania co do meritum. Trybunał Konstytucyjny , rozpoznając sprawę, nie jest związany stanowiskiem zajętym w zarządzeniu lub postanowieniu zamykającym rozpoznanie wstępne . Na każdym etapie postępowania Trybunał jest obowiązany do kontroli, czy nie zachodzi ujemna przesłanka wydania wyroku, nakazująca umorzenie postępowania ( por. postanowieni a z : 26 sierpnia 2020 r., sygn. SK 44/20, OTK ZU A/2020, poz. 44 ; 27 października 2021 r., sygn. SK 40/20, OTK ZU A/2022, poz. 8). Kontrolując istnienie pozytywnych oraz brak ujemnych przesłanek procesowych, Try- bunał Konstytucyjny może dojść do wniosków odmiennych od uprzednio wyrażonych w po- stanowieniu wydanym na etapie wstępnego rozpoznania konkretnej skargi konstytucyjnej. Natomiast w wypadku stwierdzenia przeszkody formalnej na etapie merytoryczne go rozpo- znani a skargi Trybunał umarza postępowanie, jeżeli wydanie orzeczenia jest niedopuszczalne (zob. postanowienie pełnego składu TK z 15 listopada 2018 r., sygn. SK 5/14, OTK ZU A/2018, poz. 66). 2.2. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji , każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu nor- matywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji . Do- puszczalność skutecznego wniesienia, a następnie merytorycznego rozpoznania skargi konsty- tucyjnej uzależniona jest t akże od spełnienia przesłanek , które zostały wymienione w art. 53 u.o.t.p.TK. 2.3. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u .o.t.p. TK, skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia dorę- czenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego roz- strzygnięcia. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Trybunału walor prawomocności, o którym mo- wa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, odnosi się do wydanego na podstawie zaskarżonej normy orze- czenia, z którym skarżąc a wiąże naruszenie swoich praw. Jeżeli to orzeczenie stało się pra- womocne, nie jest konieczne uruchamianie procedur o charakterze nadzwyczajnym, nawet jeżeli mogą one doprowadzić do uchylenia lub zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia, a ich ewentualne wszczęcie nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej, nie powoduje ani jego zawieszenia, ani przerwy. Jednocześnie należy przypomnieć, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Trybu- nału (zob. postanowienia TK z: 9 kwietnia 2008 r., sygn. Ts 284/06 , OTK ZU nr 2 / B/2008, poz. 61 ; 5 listopada 2009 r., sygn. Ts 245/08 , OTK ZU nr 6 / B/2009, poz. 464 ; 17 grudnia 2009 r., sygn. Ts 145/08 , OTK ZU nr 6 / B/2009, poz. 455 oraz 13 grudnia 2011 r., sygn. Ts 125/10 , OTK ZU nr 6 / B/2011, poz. 440 ) istnieje konieczność dokonywania wykładni ter- minów „prawomocny wyrok ” i „wyczerpanie drogi prawnej ” przy uwzględnieniu kontekstu normatywnego, w jakim one funkcjonują. 2.4. Postępowanie przed W ojewódzką K omisją zostało pomyślane jako pozasądowy mechanizm kompensacji szkód medycznych, który chroniłby pacjenta i zapewniałby mu sku- teczne dochodzenie odszkodowania i zadośćuczynienia. Jest to postępowanie alternatywne w stosunku do dochodzenia odszkodowania przed sądem, w trybie procesu cywilnego. Wybór jednej z dwóch dróg dochodzenia roszczeń: sądowej albo pozasądowej należy wyłącznie do p acjenta ( w razie śmierci do jego spadkobierców). M imo że alternatywa jest rozłączna, ustawodawca pozwala poszkodowanemu, który zdecydował się na realizację swe- go roszczenia poza sądem, na zmianę decyzji i wycofanie wniosku o ustalenie zdarzenia me- OTK ZU A/2025 SK 73/20 poz. 62 6 dycznego (art. 67l ust. 1 u.p.p. – prawo to służy aż do wydania orzeczenia w wyniku ponow- nego rozpatrzenia sprawy). Poszkodowany może także wystąpić na drogę sądową w wypadku orzeczenia negatywnego, tj. stwierdzenia, że zdarzenie medyczne nie wystąpiło. Jeśli jednak poszkodowany przyjmie propozycję odszkodowania skierowaną do niego w wyniku postę- powania pozasądowego, zobowiązany jest złożyć „oświadczenie o zrzeczeniu się wszelkich roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę mogących wy- nikać ze zdarzeń uznanych przez Wojewódzką Komisję za zdarzenie medyczne w zakresie szkód, które ujawniły się do dnia złożenia wniosku” (art. 67k ust. 6 u.p.p.). Dla poszkodowa- nego oznacza to zamknięcie drogi sądowej do dochodzenia dalszych roszczeń związanych z danym zdarzeniem medycznym. Analiza przepisów u stawy o prawach pacjenta pozwala na uznanie, że rola W oje- wódzkiej Komisji ogranicza ła się do wydania orzeczenia w przedmiocie: uznania zdarzenia za zdarzenie medyczne (art. 67j ust. 1 u.p.p.), a ewentualnie także żądania ponownego rozpa- trzenia sprawy (art. 67j ust. 8 u.p.p.) oraz skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wy- danego uprzednio orzeczenia (art. 67m ust. 2 u.p.p.). Natomiast poza granicami kompetencji ustawodawca pozostawił udział W ojewódzkiej Komisji w określaniu wysokości świadczeń z tytułu szkody lub krzywdy spowodowanej następstwami zdarzenia uznanego za zdarzenie medyczne . Wojewódzka Komisja, z założenia ustawodawcy, na pewno nie jest sądem w rozu- mieniu Konstytucji (art. 175 ust. 1, art. 176 ust. 2, art. 177), a jej członkowie nie są sędziami i nie korzystają z ukształtowanego przez Konstytucję statusu sędziego, w szczególności nie obejmują ich konstytucyjne gwarancje niezawisłości, niezależności i nieusuwalności (art. 178 ust. 1, art. 180 ust. 1, art. 181). W konsekwencji, rozstrzygnięcia Wojewódzkiej Komisji o wystąpieniu zdarzenia medycznego w sposób oczywisty nie spełniają standardów wynikają- cych z art. 45 ust. 1 Konstytucji (zob. wyrok TK z 11 marca 2014 r., sygn. K 6/13, OTK ZU nr 3 / A/2014, poz. 29). Uwzględniając nadzwyczajny, pozasądowy tryb dochodzenia roszczeń wynikających z następstw zdarzenia medycznego – również niezależnie od tego, że Wojewódzka K omisja nie jest organem administracji publicznej ani organem wykazującym cechy sądu – należy stwierdzić , i ż ustawodawca przewidział dwuinstancyjne postępowanie w sprawie uznania zdarzenia za zdarzenie medyczne objęte indemnizacją. Zgodnie z art. 67j ust. 1 u.p.p., Wojewódzka K omisja po naradzie wydaje, w formie pisemnej, orzeczenie o zdarzeniu medycznym albo jego braku, wraz z uzasadnieniem. W sprawie skarżącej było to orzeczenie z lutego 2019 r. Środkiem odwoławczym od orzeczenia Wojewódzkiej K omisji o zdarzeniu medycz- nym albo jego braku jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, określony w art. 67j ust. 7 u.p.p . Skarżąca skorzystała z przysługującego jej uprawnienia procesowego i wniosła o po- nowne rozpatrzenie sprawy, uzyskując w kwietni u 2019 r. rozstrzygnięcie o treści odpowia- dającej rozstrzygnięciu zapadłemu w pierwszej instancji (orzeczenie to wraz z uzasadnieniem zostało doręczone 26 września 2019 r.) . S karżąca uruchomiła następnie instytucję skargi o stwierdzenie niezgodności z pra- wem orzeczenia Wojewódzkiej K omisji, przewidzianą w art. 67m ust. 1 u.p.p. W jej wyniku zapadło orzeczenie o oddaleniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wcześniejszego orzeczenia tego organu ustalającego zaistnienie zdarzenia medycznego. Możliwość złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem z punktu widzenia art. 45 ust. 1 Konstytucji również nie stanowi realizacji prawa do sąd u (zob. wyrok o sygn. K 6/13) . Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia W ojewódzkiej K omisji można wnieść w terminie 30 dni od dnia: 1) bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa OTK ZU A/2025 SK 73/20 poz. 62 7 w art. 67j ust. 7 u.p.p., 2) otrzymania orzeczenia wydanego w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 67j ust. 8 u.p.p., a zatem od prawomocnego orze- czenia W ojewódzkiej Komisji , zarówno wydanego na skutek wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego, jak i w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Za kwalifikacją skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Wojewódz- kiej Komisji jako nadzwyczajnego środka przemawia to, że s kargę można oprzeć wyłącznie na naruszeniu przepisów dotyczących postępowania przed W ojewódzką K omisją (art. 67m ust. 1 zd anie drugie u.p.p.). Ponadto, do instytucji tej, w zakresie nieuregulowanym art. 67a - 67m u.p.p., stosuje się odpowiednio art. 424 5 i 424 8 - 424 12 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, ze zm.; dalej: k.p.c . ) dotyczą- ce skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 67 o u.p.p.). W szczególności dla oceny jej charakteru istotne jest , że wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia W ojewódzkiej K omisji nie może spowodować uchylenia lub wydania decyzji reformatory j nej zaskarżonego orzeczenia o zdarzeniu medycznym albo o jego braku. Uwzględnienie skargi pozwala jedynie na stwierdzenie, że zaskarżone orzecze- nie jest niezgodne z prawem (art. 67 o u.p.p. w zw iązku z art. 424 11 § 2 k.p.c. ) . W następstwie stwierdzenia przez Wojewódzką K omisję niezgodności z prawem orzeczenia w przedmiocie zdarzenia medycznego nie jest eliminowane rozstrzygnięcie zapadłe co do istoty sprawy (ustalenie istnienia bądź nieistnienia zdarzenia medycznego), ale w obiegu prawnym pojawia się prejudykat umożliwiający dochodzenie w odrębnym procesie odszkodowania za szkodę wyrządzoną wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem (por. art. 417 1 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, Dz. U. z 202 4 r. poz. 1 061 , ze zm.). Natomiast w obiegu prawnym nadal funkcjonowałoby ostatnie orzeczenie merytoryczne. 2.5. Trybunał stwierdz ił , że orzeczenie o oddaleniu skargi na niezgodność z prawem, jakkolwiek wyraźnie wskazane przez skarżącą w piśmie uzupełniającym jako rozstrzygnięcie ostateczne w jej sprawie, stanowi rezultat uruchomienia środka zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym, którego wniesienie jest irrelewantne dla oceny formalnej wymogów wystą- pienia ze skargą konstytucyjną. R ozstrzygnięciem przesądzającym o „ wyczerpaniu drogi prawnej ” jest w analizowanej sprawie orzeczenie W ojewódzkiej Komisji z kwietnia 2019 r., wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, rozstrzygające co do istoty o istnieniu zdarzenia medycznego. Zostało one doręczone skarżącej wraz z uzasadnieniem 26 września 2019 r. Wniesienie skargi konstytucyjnej nastąpiło 21 stycznia 2020 r. (data nadania), należy zatem uznać, że w niniejszej sprawie skarżąca nie dochowała trzymiesięcznego terminu, okre- ślonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Jednocześnie Trybunał nie dostrzeg ł, aby zachodziły prze- słanki determinujące wstrzymanie czy zawieszenie biegu tego terminu. S karga została wnie- siona po terminie , co przesądza o niedopuszczalności jej merytorycznego rozpoznania. Biorąc powyższe pod uwagę, wydanie wyroku w sprawie było niedopuszczalne, dlate- go postępowanie należało umorzyć (art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK).
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Rodzaj orzeczenia
- Postanowienie - umorzenie
- Publikacja
- OTK ZU A/2025, poz. 62
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Trybunał Konstytucyjny