IV KK 299/26

IV KK 299/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 1 września 2026 r. SSN Jarosław Matras w sprawie M.W. skazanego z art. 207 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 1 września 2026 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 5 lutego 2026 r., sygn. akt VII Ka 804/25, zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 7 lipca 2025 r., sygn. akt II K 1715/24, p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A.Ż. - Kancelaria Adwokacka w O., jako obrońcy z urzędu, kwotę 885,60 zł (osiemset osiemdziesiąt pięć zł i sześćdziesiąt groszy) w tym 23 % VAT za sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz skazanego; 3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. [WB] UZASADNIENIE IV KK 299/26 2 Wyrokiem z dnia 7 lipca 2025 r., sygn. akt II K 1715/24 Sąd Rejonowy w Olsztynie uznał oskarżonego M.W. za winnego popełnienia dwóch występków, tj. pierwszego z art. 207 § 1 k.k. i art. 207 § 1a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz drugiego z art. 190 § 1 k.k. i art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za których popełnienie wymierzył mu kary odpowiednio: dziesięciu oraz czterech miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 85 § 1 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. kary te połączono i wymierzono oskarżonemu karę łączną roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 2 k.k. i art. 73 § 2 k.k. warunkowo zawieszono na okres próby 4 lat, w czasie którego oddano go pod dozór kuratora sądowego. Na podstawie art. 72 § 1 pkt 7a i 8 k.k. w zw. z art. 72 § 1a k.k. orzeczono wobec oskarżonego zakaz kontaktowania się w jakikolwiek sposób i zbliżania się do pokrzywdzonych A.S. i M.D. na odległość mniejszą niż 100 (sto) metrów oraz zakazu kontaktowania się i zbliżania na odległość mniejszą niż 100 (sto) metrów do pokrzywdzonej N.S., z wyłączeniem sytuacji usprawiedliwionych realizowaniem władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem A.W., a nadto orzeczono zakaz publikowania w jakikolwiek sposób informacji dotyczących pokrzywdzonych N.S., A.S. i M.D., w tym również za pośrednictwem sieci Internet. Wyrokiem tym oskarżonego M.W. uniewinniono od popełnienia czynu z art. 200 § 3 k.k. Apelacje w tej sprawie wnieśli oskarżony i jego obrońca, którzy podnieśli zarzuty rażącego naruszenia przepisów postępowania karnego oraz błędu w ustaleniach faktycznych (zarzuty szczegółowo opisane zostały w apelacjach). Podnosząc te zarzuty skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia obu przypisanych mu czynów (obrońca oskarżonego), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku (oskarżony). Wyrokiem z dnia 5 lutego 2026 r. sygn. akt VII Ka 804/25 Sąd Okręgowy w Olsztynie zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: „ - z rozstrzygnięcia w pkt. l wyeliminował zwrot „i w pozostałym zakresie uniewinnia go od popełnienia zarzucanego mu czynu z art.207§ 1a k.k., którego miał się dopuścić na rzecz małoletnich pokrzywdzonych G.S. i C.S., IV KK 299/26 3 - w ramach rozstrzygnięcia z pkt. II ustalił, iż wchodzący w jego skład czyn z polegający na „uderzeniu przy tym wymienionej pokrzywdzonej M.D. dłonią w twarz, pięścią w brzuch oraz popychając, czym naruszył nietykalność cielesną M.D." wyczerpujący znamiona przestępstwa z art. 217 § 1 k.k. uległ przedawnieniu i na podstawie art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 101 § 2 k.k. w zw. art. 17 § 1 pkt.6 k.p.k. postępowania o ten czyn wobec oskarżonego umorzył, w pozostałym zaś zakresie odnośnie przypisanego w pkt. II czynu za podstawę skazania i wymiaru kary przyjął przepis art. 190 § 1 k.k. w zw. z art.34 § 1, § 1a pkt 1 k.k. i art.35 § 1 k.k. w zw. z art.4 § 1 k.k. i orzeczoną karę złagodził zastępując ją karą 4 (czterech) miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym, - w miejsce rozstrzygnięcia z pkt. IV na podstawie art.85 § 1 k.k. w zw. z art.86 § 1k.k. w zw. z art.87 § 1 k.k. Sąd połączył obydwie wymierzone oskarżonemu kary, przyjmując, iż miesiąc kary ograniczenia wolności równa się 15 (piętnastu) dniom pozbawienia wolności i w ich miejsce orzekł wobec oskarżonego karę łączną 11 (jedenastu) miesięcy pozbawienia wolności zawieszając warunkowo wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności na okres 3 (trzech) lat. W pozostałym zakresie wyrok został utrzymany w mocy.” W tej sprawie, kasację wniósł obrońca skazanego, który zaskarżając wyrok sądu odwoławczego zarzucił rozstrzygnięciu: „1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mające postać bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegające na nienależytej obsadzie Sądu Okręgowego w Olsztynie poprzez dopuszczenie do orzekania sędzi Sądu Rejonowego X. Y., delegowanej na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 w zw. z art. 77 § 4a ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych decyzją Ministra Sprawiedliwości (nr DKO- […]), podczas gdy: - sposób delegowania sędziego przez organ władzy wykonawczej (Ministra Sprawiedliwości będącego jednocześnie Prokuratorem Generalnym) bez określenia obiektywnych i merytorycznych kryteriów delegacji, narusza standard „sądu ustanowionego ustawą" w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPCz; IV KK 299/26 4 - konstrukcja delegacji opartej na dyskrecjonalnej władzy Ministra, w świetle wyroku TSUE z dnia 16 listopada 2021 r. (sprawy połączone od C-748/19 do C-754/19), rodzi uzasadnioną wątpliwość co do niezależności i bezstronności sędziego, co skutkuje uznaniem, że sąd z tak powołanym sędzią nie jest sądem niezawisłym i bezstronnym w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. - art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. - poprzez powierzchowną i niepełną kontrolę odwoławczą podniesionych w apelacji zarzutów dotyczących wadliwej oceny materiału dowodowego - przy równoczesnym braku odniesienia się i pominięciu większości argumentacji apelacyjnej, która odwoływała się do konkretnie wskazanego materiału dowodowego ujawnionego na rozprawie; - art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. art.170 par. 1 pkt.2,4 ,5 k.p.k., art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. - poprzez powierzchowną i niepełną kontrolę odwoławczą w zakresie zarzutów apelacyjnych dotyczących niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy przez Sąd pierwszej instancji - w szczególności w zakresie obejmującym niezasadne oddalenie wniosków dowodowych obrońcy M.W. - art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. - poprzez wydanie orzeczenia, będącego następstwem uchybień procesowych, których dopuścił się Sąd Rejonowy, a które to uchybienia pominięte zostały w postępowaniu odwoławczym, zaskarżony wyrok wydano bowiem z naruszeniem zasad właściwej oceny materiału dowodowego.” Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na kasację obrońcy skazanej Prokurator Rejonowy Olsztyn Północ w Olsztynie wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W pierwszej kolejności trzeba przypomnieć, że strony mogą wnosić kasację od wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (art. 523 § 2 k.p.k.), tylko jeśli podnoszą zarzut odwołujący się do uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Nie ulega wątpliwości, że gdy strona - IV KK 299/26 5 obok bezwzględnego uchybienia - wskaże w kasacji także uchybienia nie należące do tego katalogu, nie podlegają one w ogóle rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy (zob. postanowienia SN: z dnia 14 listopada 2017 r., II KK 319/17; z dnia 2 czerwca 2020 r., III KK 557/19). Zarzuty podnoszące uchybienia o charakterze względnym uznawać należy w takim układzie za niedopuszczalne. W tej sytuacji, merytorycznego rozpoznania wymagał jedynie zarzut wskazujący na wystąpienie bezwzględnego uchybienia w postaci nienależytej obsady sądu odwoławczego (pkt 1). Kasacja w tej części (podnoszącej uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) okazała się jednak oczywiście bezzasadna, co pozwoliło na jej oddalenie w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k. Postawiony przez skarżącego zarzut odnoszący się do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej okazał się merytorycznie niezasadny. Sam fakt delegowania sędziego przez Ministra Sprawiedliwości nie powoduje zaistnienia bezwzględnego powodu odwoławczego z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Aby okoliczność ta mogła zostać zakwalifikowana jako uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. konieczne jest ustalenie dodatkowych okoliczności, które wykazywałyby brak bezstronności i niezależności takiego sędziego w sposób zbliżony do postępowania testowego prowadzonego na podstawie uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. Tymczasem w niniejszej sprawie, brak jest wskazania jakichkolwiek okoliczności i faktów innych niż sam fakt delegacji udzielonej przez Ministra Sprawiedliwości, które mogłyby odnosić się do osoby sądu. Dostrzec też trzeba, że zarzut w odniesieniu do tego sędziego ten nie był podnoszony przez stronę w toku postępowania odwoławczego, choć z akt sprawy wynika, iż obrońca skazanego został zawiadomiony o składzie sądu odwoławczego (k. 713) i był obecny na terminie rozprawy odwoławczej w dniu 22 stycznia 2026 r. Powyższe stwierdzenie uzasadnia tezę o instrumentalnym traktowaniu tego uchybienia, które w ocenie sądu rozpoznającego kasację podniesione zostało wyłącznie z uwagi na ustawowe ograniczenie wniesienia w tej sprawie kasacji. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji. [WB] [r.g.] IV KK 299/26 6