I USK 763/26

I USK 763/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski Dnia 8 września 2026 r. w sprawie z odwołania C.A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie o prawo do przyznania rekompensaty, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 8 września 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt III AUa 209/24, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. [A.P.] UZASADNIENIE Decyzją z dnia 5 czerwca 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie, odmówił C.A. prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych, gdyż w ocenie organu rentowego wnioskodawca nie spełnił warunków określonych w art. 21 z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (jednolity tekst: Dz. U. z 2023 r. poz. 164 z późn. zm.), bowiem nie udowodnił wymaganego 15 - letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu wyrokiem z dnia 14 lutego 2024 r. oddalił odwołanie. Następnie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2025 r., Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił apelację ubezpieczonego. Sąd ten, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do uwzględnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia I USK 763/26 2 odwołującego się w H. Sp. z o.o. od dnia 7 listopada 2001 r. do dnia 31 grudnia 2008r., to jest 7 lat 1 miesiąc i 24 dni, ponieważ nie wykonywał on stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a zatem nie legitymuje się wymaganym ustawowym okresem pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze uprawniającym do rekompensaty. W skardze kasacyjnej ubezpieczony wskazał na naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji oraz art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych w związku z niewłaściwym rozumieniem pojęcia pracy, o której mowa w pkt 25 Działu XIV Wykazu A Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. nr 8, poz. 43) przez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia apelacji. Zdaniem odwołującego się skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni wskazanych przepisów prawnych wywołujących - o czym, świadczy zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok sądu pierwszej instancji - rozbieżności w orzecznictwie sądów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera argumentów uzasadniających jej przyjęcie do rozpoznania. Na wstępie warto wskazać, że Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem zwykłej, trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem prawnym, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a leżącymi w interesie powszechnym. Rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno służyć ochronie obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania, oraz zapewnieniu jednolitości orzecznictwa sądowego w takich sprawach, w których możliwe jest dokonanie zasadniczej wykładni przepisu prawa, mającej walor generalny i abstrakcyjny (postanowienie I USK 763/26 3 Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2009 r., II CSK 13/09; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2006 r. II CSK 126/05). W myśl art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Odwołanie się do przesłanki potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości (ze wskazaniem, na czym te poważne wątpliwości polegają), nie doczekał się wykładni, bądź że jego niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002 nr 12, poz. 151). Zauważyć należy, że o rzeczywistych rozbieżnościach w judykaturze można mówić tylko wówczas, gdy brak zgodności rozstrzygnięć dotyczy takich samych lub bardzo zbliżonych stanów faktycznych, co skarżący powinien wykazać (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 577/17, LEX nr 2497710). Powołanie się na rozbieżności w orzecznictwie wymaga przytoczenia i poddania analizie rozbieżnych orzeczeń sądów w celu wykazania, że rozbieżności te mają swoje źródło w różnej wykładni przepisu, bądź też przedstawienia argumentów wskazujących, że wykładnia przeprowadzona przez sąd drugiej instancji sprzeczna jest z jednolitym stanowiskiem doktryny lub orzecznictwa Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2018 r., III UK 123/17, LEX nr 2496319). Nie może być mowy o rozbieżności w orzecznictwie wtedy, gdy wprawdzie w pewnej fazie stosowania jakiegoś przepisu przez sądy, a zwłaszcza przez Sąd Najwyższy, doszło do rozchwiania wykładni albo wyraźnych różnic jurysdykcyjnych poświadczonych odmiennymi rozstrzygnięciami, jednak następnie - po wyjaśnieniu występujących kontrowersji i uzgodnieniu stanowisk - ugruntowany został pogląd, który uzyskał przewagę i ukształtował wykładnię oraz oparte na niej orzecznictwo, niewykazujące już później odchyleń. Inaczej mówiąc, powoływanie się na rozbieżność w orzecznictwie sądów jako przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. nie może dotyczyć rozbieżności, która została już usunięta przez ukształtowanie się I USK 763/26 4 wyraźnej, umocnionej i stabilnej linii orzeczniczej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15, OSNC 2016 nr 2, poz. 29). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie sprostał podniesionym wymogom. Nie zadał sobie trudu przeanalizowania wypowiedzi orzeczniczych wydanych na podstawie miarodajnych dla sprawy przepisów prawnych, a przede wszystkim w żaden sposób nie wykazał, że rzeczone przepisy rzeczywiście „budzą poważne wątpliwości” lub „wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów”, czego wymaga art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. W tych okolicznościach, Sąd Najwyższy nie ma podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dlatego orzeczono jak w sentencji. [a.ł] [A.P.]