I NSW 15/26

I NSW 15/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 28 października 2026 r. Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący) SSN Paweł Czubik SSN Grzegorz Pastuszko (sprawozdawca) w sprawie protestu wyborczego B. W. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 9 grudnia 1990 r., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 października 2026 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE W dniu 12 października 2026 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego) B. W. (dalej: „wnoszący protest”) wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W piśmie tym wskazał, że jest to „protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP w dniu 9 grudnia 1990 r. za naruszenie art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta RP Dz.U.67.398 czyli brak Państwowej Komisji Wyborczej w jego rozumieniu i w związku z tym termin z jej art. 73 ust. 1 nie rozpoczął biegu”. Jednocześnie zgłosił naruszenie art. 32d ust. 1 i 32f ust. 2 Konstytucji RP, na dowód czego przedłożył ujawnione 23 kwietnia 2025 r. postanowienie Prezydenta RP Wojciecha Jaruzelskiego z 4 czerwca 1990 r. Nr SP.112-16-90 w sprawie powołania sędziów Sądu Najwyższego. Jak przy tym dodał, I NSW 15/26 2 w jego ocenie „Prezydent RP Wojciech Jaruzelski nie mógł oprzeć postanowienia Nr SP.112-16-90 na ustawie. Naruszenie art. art. 32d ust. 1 i 32f ust. 2 Konstytucji powoduje nieważność tego postępowania i brak statusu sędziego jego adresatów. Osoby te miały świadomość, że nie przysługują im kompetencje w tym względzie (przestępstwo umyślne). Sąd Najwyższy i Państwowa Komisja Wyborcza (M.P.1990.47.295) w których składzie uczestniczyły te osoby były wadliwie obsadzone: Deptuła Andrzej, Kołakowski Krzysztof, Łętowski Janusz, Kosmala Stanisław, Matwiejów Edward”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępie Sąd Najwyższy zauważa, że zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności wyborów, jakie przeprowadzono w dwóch kolejnych turach 25 listopada 1990 r. oraz 9 grudnia 1990 r., określała w ówczesnym stanie prawnym ustawa z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1990, nr 67, poz. 398, dalej: „ustawa”). Z tego względu w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy zawarte w przedmiotowym akcie. Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy, przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może być wniesiony protest z powodu naruszenia przepisów niniejszej ustawy albo z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie lub przestępstwo mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów. W ust. 2 wskazano, że protest przeciwko wyborowi Prezydenta może wnieść wyborca, który w dniu wyborów był umieszczony w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania, zaś w ust. 3, że prawo wniesienia protestu przysługuje również podmiotom zgłaszającym kandydatów oraz komisjom wyborczym. Stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy, protest wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 3 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. W ust. 3 wskazano, że wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W myśl art. 75 ust. 1 ustawy, Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie trzech sędziów, stosując odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym. I NSW 15/26 3 Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy, Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony po upływie terminu określonego w art. 73 ust. 1 albo przez osobę do tego nieuprawnioną. Przenosząc powyższe rozważania na realia przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że Państwowa Komisja Wyborcza podała do publicznej wiadomości wyniki wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 grudnia 1990 r. Obwieszczeniem z 10 grudnia 1990 r. o wynikach ponownego głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zamieszczonych w Dzienniku Ustaw z 14 grudnia 1990 r. Nr 85, poz. 499. W konsekwencji termin do wniesienia protestu wyborczego upłynął 17 grudnia 1990 r. Tymczasem protest wyborczy złożony przez wnoszącego w dniu 12 października 2026 r. został wniesiony po upływie ponad 35 lat od zakończenia ustawowego terminu do jego wniesienia. Oznacza to, że składający protest nie zachował ustawowego terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 74 ust. 1 w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy pozostawia protest bez dalszego biegu. Paweł Czubik [D.Z.] [a.ł] Krzysztof Wiak Grzegorz Pastuszko