I NSP 486/26

I NSP 486/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska Dnia 16 września 2026 r. w sprawie ze skargi S. N. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi o sygn. II AKz 319/25, po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 września 2026 r., pozostawia skargę bez rozpoznania. UZASADNIENIE S. N., działając w imieniu własnym, pismem z 4 sierpnia 2026 r., wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi II Wydziałem Karnym w sprawie o sygn. akt II AKz 319/25. W treści pisma zawarł żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w ww. sprawie oraz zasądzenia kwoty pięć tysięcy złotych za przewlekłość. W uzasadnieniu wyjaśnił, że Sąd Apelacyjny w Łodzi nie doręczył mu odpisu postanowienia z 21 maja 2025 r. wraz z uzasadnieniem do chwili wniesienia skargi. Wyżej wymienione postanowienie dotyczy utrzymania w mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Sieradzu z 8 kwietnia 2025 r. o sygn. akt II Kp 102/25 w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania. I NSP 486/26 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania podlegała pozostawieniu bez rozpoznania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 614 ze zm., dalej: „u.s.p.p.”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). W myśl dyspozycji art. 6 ust. 1-3 u.s.p.p., każdorazowa skarga na przewlekłość postępowania musi spełniać określone wymogi przewidziane dla pisma procesowego, w tym obligatoryjnie winna zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy, jak również przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Należy podkreślić, że jest to wymóg bezwzględny w świetle w/w ustawy. Ponadto, skarga może zawierać żądanie wydania sądowi rozpoznającemu sprawę albo prokuratorowi prowadzącemu lub nadzorującemu postępowania przygotowawcze zlecenie podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności oraz zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej, co kwalifikowane jest jako wymóg fakultatywny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że skarga podlega rozpoznaniu, o ile spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2 pkt 2 u.s.p.p. Oznacza to, że skarżący w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazać musi, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 września 2022 r., I NSP 290/22; z 19 stycznia 2022 r., I NSP 264/21; z 10 czerwca 2020 r., I NSP 49/20; z 21 lutego 2007 r., III SPP 5/07; z 7 czerwca 2005 r., III SPP 103/05). Wskazanie powyższych okoliczności jest niezbędne dla merytorycznej oceny skargi. Sąd musi wiedzieć, na I NSP 486/26 3 jakim etapie postępowania doszło według strony do przewlekłości, na czym ona polegała, tzn. jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte przez sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 lipca 2020 r., I NSP 93/20; z 1 marca 2022 r., I NSP 31/22). Bez wskazania powyższych okoliczności sąd nie jest w stanie dokonać oceny czynności sądu w oparciu o kryteria wskazane w art. 2 ust. 2 u.s.p.p. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2020 r., I NSP 162/20; z 19 stycznia 2022 r., I NSP 264/21). Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 1 u.s.p.p. skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. W przedmiotowej sprawie, która toczyła się przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi zostało wydane orzeczenie w dniu 21 maja 2025 r. tj. postanowienie. o sygn. II Kz 319/25, którym utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w Sieradzu o sygn. akt II Kp 102/25 z 8 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy stwierdza zatem, że skarga na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. II AKz 319/25 sporządzona przez S. N. w imieniu własnym, została wniesiona poza tokiem postępowania. Sąd Najwyższy, po dokładnej analizie treści skargi, doszedł do przekonania, że zarówno literalny zakres żądania, zarzuty, jak i ujęte w uzasadnieniu opis przebiegu postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi jak też konkluzje, co do sposobu jego prowadzenia, nie są zgodne z instytucjonalnym przeznaczenie skargi na przewlekłość postępowania, co oznacza, że nie odpowiadają regulacji ustawowej tego instrumentu prawnego. Jak stanowi art. 16 u.s.p.p. strona, która nie wniosła skargi na przewlekłość postępowania zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy, może dochodzić na podstawie art. 417 k.c. naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości, po prawomocnym zakończeniu postępowania co do istoty sprawy. Wobec powyższego Sąd Najwyższy na podstawie art. 5 ust. 1 oraz art. 6 i 9 w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość orzekł jak w sentencji postanowienia. JW [r.g.] I NSP 486/26 4