I NSP 426/26

I NSP 426/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 września 2026 r. SSN Leszek Bosek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Marek Dobrowolski w sprawie ze skargi W. S. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu o sygn. III AUa 53/26, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 września 2026 r., oddala skargę. Paweł Czubik Leszek Bosek Marek Dobrowolski UZASADNIENIE W dniu 9 lipca 2026 r. W. S. wniósł osobiście do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu w sprawie III AU 53/26. Skarżący domagał się: 1. Stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie oznaczonej tą sygnaturą; 2. Przyznania od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwoty 5000 zł; 3. zasądzenia od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Poznaniu kosztów postępowania. I NSP 426/26 2 W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że ponownie domaga się ustalenia wysokości emerytury (przeliczenia jej wysokości) od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze wyrokiem z 26 listopada 2025 r. zobowiązał Zakład Ubezpieczeń Społecznych do ponownego ustalenia emerytury wnioskodawcy. Od tego wyroku ZUS wniósł apelację informując skarżącego pismem z 2 lutego 2026 r. o tej okoliczności. Skarżący podkreślił, że sprawa jest prosta i ważna. Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, że sprawa wpłynęła do Sądu Apelacyjnego 14 stycznia 2026 r. i jest rozpatrywana zgodnie z kolejnością wpływu. Podkreślił, że skarżący nie złożył wniosku o przyspieszenie terminu rozpoznania sprawy ani o rozpoznanie na rozprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego za naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki uznaje się wielomiesięczną bezczynność sądu, trwającą co najmniej 12 miesięcy (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; z 18 maja 2016 r., III SPP 53/16; z 14 lipca 2016 r., III SPP 55/16; z 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18; z 12 grudnia 2018 r., I NSP 6/18; z 18 października 2022 r., I NSP 256/22; z 26 lutego 2026 r., I NSP 1/26). Nie jest to sztywna cezura czasowa, ani jedyne kryterium oceny sprawności postępowania cywilnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że stwierdzenie przewlekłości postępowania jest dopuszczalne wtedy, gdy zwłoka jest nie tylko nadmierna, ale nie znajduje też uzasadnienia w okolicznościach sprawy (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 22 kwietnia 2010 r., III SPP 6/10; z 16 czerwca 2011 r., III SPP 14/11; z 27 marca 2012 r., III SPP 8/12; z 8 listopada 2017 r., III SPP 46/17; z 4 października 2023 r., I NSP 142/23; z 26 lutego 2026 r., I NSP 1/26). Sama ustawa zobowiązuje wprost do ustalenia, czy i jaki wpływ na sprawność postępowania ma m.in. „zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania” (art. 2 ust. 2 in fine ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w I NSP 426/26 3 postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, tekst jedn. Dz.U. 2023 r., poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”). Jak wynika z akt sprawy, akt postępowania zostały przekazane do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. Już w dniu 16 stycznia 2026 r. został wylosowany sędzia referent, a 23 stycznia 2026 r. doręczono skarżącemu odpis apelacji. Od chwili wniesienia apelacji i przekazania akt Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu oraz zarządzonej przez Sąd wymiany pism procesowych, upłynął zatem zaledwie okres 6 miesięcy. Słusznie też zauważył Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, że skarżący nie podjął działał zmierzających do przyspieszenia rozpoznania sprawy, w szczególności nie wnioskował o rozpoznanie sprawy poza kolejnością wpływu. Nie ulega zatem wątpliwości w świetle przytoczonego wyżej utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, że skarga nie jest uzasadniona. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. JW. [r.g.]