I KS 8/26

I KS 8/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski Dnia 6 października 2026 r. w sprawie D.W. oskarżonej z art. 212 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 6 października 2026 r., na posiedzeniu w trybie art. 539e § 1 k.p.k., skargi wniesionej przez obrońcę, na wyrok Sądu Okręgowego w Opolu z 17 grudnia 2025 r. sygn. akt VII Ka 1112/25 uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Nysie z 3 września 2025 r. sygn. akt II K 245/24 i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1) oddalić skargę; 2) obciążyć oskarżoną D.W. kosztami sądowymi postępowania skargowego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z 17 grudnia 2025 r. sygn. akt VII Ka 1112/25 uchylił w całości wyrok Sądu Rejonowego w Nysie z 3 września 2025 r. sygn. akt II K 245/24 w zakresie pkt I, którym oskarżona D.W. została uniewinniona od zarzutu popełnienia czynu z art. 212 § 2 k.k. i przekazał mu w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania. I KS 8/26 2 W pisemnych motywach wyroku sąd odwoławczy wskazał, iż ponowna analiza faktów wynikających z materiału dowodowego, w szczególności z prawomocnych orzeczeń sądów, zwłaszcza wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 26 września 2023 r. sygn. akt I ACa 1266/22, rodzi konieczność ponowienia przez Sąd Rejonowy w Nysie wartościowania, czy oskarżona D.W. zrealizowała ustawowe znamiona występku z art. 212 § 1 i 2 k.k., co ostatecznie winno znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w wydanym przez ten sąd - po tak przeprowadzonym postępowaniu – wyroku. Od powyższego wyroku skargę złożył obrońca oskarżonej D.W., zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 454 § 1 k.p.k. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na uchyleniu wyroku Sądu Rejonowego w Nysie, pomimo braku ku temu przesłanek. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Opolu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna, stąd w myśl art. 539e § 2 in princ. k.p.k., podlegała oddaleniu. Nie można zgodzić się z autorem środka zaskarżenia, że wydanie orzeczenia kasatoryjnego przez Sąd Okręgowego w Opolu nastąpiło z obrazą przepisów regulujących postępowanie drugoinstancyjne. Przepis art. 437 § 2 k.p.k. kataloguje przyczyny uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W sytuacji, gdy żadna z nich w danej sprawie nie zachodzi, obliguje sąd odwoławczy do zmiany kontrolowanego orzeczenia w obliczu stwierdzenia uchybienia. W sprawie niniejszej, jak wynika z pisemnych motywów zaskarżonego wyroku, taka korekta nie była możliwa w postępowaniu drugoinstancyjnym. Wykluczało ją wystąpienie podstawy określonej w art. 454 § 1 k.p.k., zapobiegającej skazaniu oskarżonego po raz pierwszy w instancji odwoławczej. Zakaz ten ma charakter bezwzględny, tzn. nie dopuszcza orzekania na niekorzyść oskarżonego, niezależnie od tego czy miałoby się opierać na nowych dowodach i odmiennych ustaleniach faktycznych, czy też na dotychczasowym stanie dowodowym i dokonanej rekonstrukcji zdarzenia. Jest to instytucja o charakterze gwarancyjnym, zapewniająca pełną realizację prawa do obrony w dwuinstancyjnym postępowaniu (zob. postanowienie SN z 1 października 2025 r. sygn. akt V KS 20/25). I KS 8/26 3 Biorąc pod uwagę treść pisemnych motywów zaskarżonego wyroku wystąpienie powyższej podstawy nie budziło wątpliwości. Sąd ad quem przedstawił aspekty kompleksowej i analitycznej oceny materiału dowodowego, które czyniły jego ogląd w skrajnie odmiennym świetle, którego aspekt prawny stworzył wystarczająco wysokie prawdopodobieństwo dla wyprowadzenia odmiennego twierdzenia w zakresie sprawstwa oskarżonej, że materializowała się w tych realiach podstawa uchylenia orzeczenia, o której mowa w art. 454 § 1 k.p.k. Wystarczy w tym kontekście przywołać jednoznaczne stanowisko sądu odwoławczego zawarte z części motywacyjnej zaskarżonego wyroku, w którym, odwołując się do prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 26 wrzenia 2023 r. sygn. akt I ACa 1266/22 (lACo 676/23), tudzież nieprawomocnego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Nysie w sprawie karnej II K 612/25, z których jednoznacznie wynika, iż na dzień 12 marca 2024 r. B.W. nie został skazany prawomocnym wyrokiem, w tym za nieprawidłowości przy przetargach, w którym kategorycznie skonstatował, iż „twierdzenie D.W. zawarte w kwestionowanym poście potwierdzającym wiadomość o nieprawidłowościach w przetargu było więc nadużyciem”, a to winno skłonić Sąd Rejonowy w Nysie do ponownego dokonania oceny, „czy oskarżona D.W. zrealizowała ustawowe znamiona występku z art. 212 § 1 i 2 k.k.” Wbrew zatem poglądowi wyrażonemu w skardze, pisemne uzasadnienie Sądu odwoławczego klarownie określa zarówno podstawę wyroku kasatoryjnego (art. 454 § 1 k.p.k.), jak i prezentuje stosowne argumenty dowodowo-faktyczne eksponujące wadliwą ocenę poszczególnych części materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy - w ramach swobody przysługującej Sądowi Okręgowemu z mocy art. 7 k.p.k. Czytelna i jednoznaczna jest również ocena Sądu odwoławczego odnosząca się do potencjalnej odpowiedzialności karnej oskarżonej za zarzucane przestępstwo i zakresu tej odpowiedzialności, wysnuta na podstawie zebranego dotąd materiału dowodowego. Tym samym sąd II instancji prawidłowo, gdyż wystarczająco kategorycznie, wskazał podstawy do wydania wyroku skazującego, czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. (zob. postanowienie SN z 13 września 2022 r. sygn. akt V KS 15/22). Ocena słuszności tego stanowiska pozostaje zaś poza zakresem kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy w ramach niniejszego postępowania zob. np. uchwała siedmiu sędziów SN z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt I KZP 13/17). Natomiast takie zapatrywanie sądu odwoławczego I KS 8/26 4 obligowało ten organ do uchylenia zaskarżonego apelacją wyroku, skoro nie wchodziło w grę wydanie wyroku skazującego w instancji odwoławczej (art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k.). Zastosowanie tego przepisu było – wobec jednoznacznej wymowy wyników postępowania kontrolnego w ramach toku instancji - obowiązkiem sądu ad quem, ukierunkowanym na wspomnianą ochronę interesu procesowego oskarżonej. W tej sytuacji zatem Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku nie uchybił przepisowi art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k., w związku z czym wniesioną skargę należało oddalić (art. 539e § 2 k.p.k.). Jednocześnie Sąd Najwyższy - stosownie do treści art. 539f k.p.k. w zw. z art. 527 § 1 i 4 k.p.k. – orzekł w przedmiocie kosztów sądowych postępowania skargowego. [WB] [a.ł]