I CSK 569/25

I CSK 569/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Monika Koba 16 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 16 lipca 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M.B. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Sprawiedliwości o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 9 lipca 2024 r., I ACa 600/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia powodowi odpisu niniejszego postanowienia do dnia zapłaty; 3. przyznaje od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Szczecinie na rzecz adwokata M.M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE I CSK 569/25 2 Wyrokiem z 9 lipca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelację powoda M.B. od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z 30 grudnia 2022 r., którym oddalone zostało jego powództwo skierowane przeciwko Skarbowi Państwa – Ministrowi Sprawiedliwości o zapłatę zadośćuczynienia za niezapewnienie godnych i bezpiecznych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, możliwości rehabilitacji i właściwego leczenia. Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez powoda. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W jego ocenie zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza przepisy postępowania, tj. art. 378 § 1 i art. 3271 k.p.c., ponieważ Sąd drugiej instancji nie rozpoznał wszystkich zarzutów apelacyjnych podniesionych przez powoda w apelacji, a więc doszło do nieprawidłowej kontroli apelacyjnej. W konsekwencji powyższego doszło do wydania przez sąd odwoławczy oczywiście sprzecznego z prawem i nieprawidłowego orzeczenia, które z tych przyczyn nie może się ostać w obrocie prawnym. Strona zgodnie z przepisami ma bowiem prawo oczekiwać, że Sąd odwoławczy rozpozna i ustosunkuje się do wszystkich podniesionych zarzutów, a uchybienie w tym zakresie musi skutkować uchyleniem orzeczenia do ponownego rozpoznania. Pozwany w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej odrzucenie ewentualnie odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd I CSK 569/25 3 Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą usuwanie błędów w zakresie wykładni i stosowania prawa w każdej indywidualnej sprawie. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) należy rozumieć sytuację, w której skarga jest uzasadniona w sposób ewidentny, wskazując na rażące i poważne uchybienia zaskarżonego orzeczenia, które są możliwe do stwierdzenia bez konieczności prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Jedynie w takim wypadku możliwa jest kontrola prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym. Obciążenie go oczywistą i istotną wadą wskazuje, że usunięcie tego orzeczenia z obrotu leży w interesie publicznym – a tym samym, że może dojść do realizacji celu skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach z 10 kwietnia 2013 r., III CSK 67/13, niepubl. i z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, niepubl. i przywołane tam orzecznictwo). Sytuacja taka nie wystąpiła w sprawie, w której wniesiono skargę. Skonfrontowanie rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji z lakonicznym uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, by skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona w wyżej wskazanym rozumieniu. Lektura pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia nie daje żadnych podstaw do podzielenia tezy, że zapadło ono z oczywistym naruszeniem prawa procesowego w wyżej przedstawionym rozumieniu przesłanki przyjęcia skargi I CSK 569/25 4 kasacyjnej do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności. Nie wynika z niego, by Sąd Apelacyjny rażąco naruszył art. 378 § 1 k.p.c. nie odnosząc się do zarzutów apelacji lub nie umotywował dostatecznie swego stanowiska uniemożliwiając przeprowadzenie kontroli kasacyjnej. Wbrew stanowisku skarżącego Sąd Apelacyjny w motywach rozstrzygnięcia szczegółowo wyjaśnił podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia, odniósł się w szczegółowo do lakonicznych zarzutów apelacji ( k. 672-674), a przeciwne stanowisko powoda nie znajduje żadnego potwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Okoliczność, że wyniki oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonane przez Sąd Apelacyjny nie są satysfakcjonujące dla skarżącego nie dowodzi oczywistej zasadności skargi i nie wskazuje, by istota zarzutów apelacji nie została rozpoznana. Ubocznie dostrzeżenia także wymaga, że Sąd Apelacyjny nie mógł naruszyć art. 3271 k.p.c., skoro w ogóle go nie stosował, dotyczy on bowiem sądu pierwszej instancji. Zasady sporządzania uzasadnienia przez Sąd drugiej instancji objęte są art. 387 § 21 k.p.c., który nie został przytoczony w podstawach skargi. W konsekwencji argumentacja przytoczona we wniosku nie wykazuje tezy, że zaskarżone orzeczenie stanowi konsekwencję kardynalnych błędów w zakresie stosowania prawa procesowego, których efektem jest orzeczenie oczywiście wadliwe. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach należnych pozwanemu Skarbowi Państwa, zastępowanemu w postępowaniu kasacyjnym przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 3 i art. 99 oraz art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i w zw. z art. 39821 k.p.c. oraz § 8 pkt 26 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023, poz. 1964, ze zm.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym przez adwokata M.M. Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 14 pkt 26 w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb I CSK 569/25 5 Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r., poz. 763). (M.M.) [SOP]