I CSK 1830/26

I CSK 1830/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska 8 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 8 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa J.L. przeciwko Gminie O. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej J.L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 18 września 2025 r., I ACa 512/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia następnego po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu postanowienia do dnia zapłaty. (K.W.) I CSK 1830/26 2 UZASADNIENIE Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 18 września 2025 r., w sprawie I ACa 512/23. Pozwany wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). I CSK 1830/26 3 Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona. Skarżąca upatruje oczywistej wadliwości zaskarżonego wyroku przede wszystkim w tym, że Sąd Apelacyjny pominął, że granice szkody wyrządzonej poprzez wypłatę dotacji w zaniżonej wysokości wyznacza nie tylko szkoda rzeczywista, lecz również naprawienie szkody obejmuje korzyści, które podmiot prowadzący placówkę oświatową mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Utraconą korzyścią jest niewypłacone wynagrodzenie za pełnienie przez osobę prowadzącą przedszkole niepubliczne funkcji dyrektora. Argumentacja ta nie znajduje jednak potwierdzenia w motywach zaskarżonego orzeczenia. Sąd Apelacyjny wyraźnie odwołał się do obu postaci szkody przewidzianych w art. 361 §2 k.c. i wskazał, że obowiązkiem powódki było wykazanie zarówno rzeczywistego uszczerbku majątkowego, jak i ewentualnych korzyści, których nie osiągnęła wskutek wypłacenia dotacji w zaniżonej wysokości. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że zaskarżony wyrok pozostaje w sprzeczności z art. 361 k.c. albo uchwałą III CZP 46/23. Uchwała ta przesądza, że w razie wypłacenia zaniżonej dotacji oświatowej osobie prowadzącej niepubliczne przedszkole może przysługiwać w graniach określonych w art. 361 §2 k.c. roszczenie odszkodowawcze na podstawie art. 471 k.c. stosowanego per analogiam z tytułu szkody spowodowanej wydatkowaniem własnych środków na realizację zadań podlegających dofinansowaniu dotacją. Nie wynika z niej natomiast, że każda różnica pomiędzy dotacją należną, a wypłaconą stanowi szkodę. Dla przyjęcia szkody konieczne jest wykazanie, że gdyby zdarzenie szkodzące nie nastąpiło, określona korzyść rzeczywiście weszłaby do majątku poszkodowanego. Sąd Apelacyjny przyjął, że nawet przy przyjęciu możliwości uznania niewypłaconego wynagrodzenia dyrektora za szkodę polegającą kompensacie, powódka nie wykazała, że w okresie objętym żądaniem to ona faktycznie i wyłącznie pełniła funkcję dyrektora przedszkola. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano przy tym, że część dokumentów została podpisana w charakterze dyrektora przez inną osobę, czemu powódka nie zaprzeczyła. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. I CSK 1830/26 4 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,11 i 3 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (K.W.) [SOP]