Sygnatura
I CSK 1807/26
postanowienie SN I CSK 1807/26
- Izba
- Izba Cywilna
- Data orzeczenia
- 27 sierpnia 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> I CSK 1807/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz 27 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 27 sierpnia 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa E. W., M. W. i B. I. przeciwko Bankowi […] spółce akcyjnej w […] o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Banku […] spółki akcyjnej w […] od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 28 stycznia 2026 r., I ACa 2373/23, I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów po 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia obowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia. UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z 28 stycznia 2026 r., Sąd Apelacyjny w Białymstoku, w sprawie z powództwa E. W., M. W., B. I. przeciwko Bankowi […] spółce akcyjnej w […], o ustalenie i zapłatę, na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach z 10 października 2023 r., oddalił apelację (pkt I) oraz orzekł o kosztach postępowania (pkt II). I CSK 1807/26 2 2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona pozwana, zaskarżając wyrok w całości. 3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie służy zaś merytorycznej ocenie skarg)i kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. 5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się I CSK 1807/26 3 instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. 6. Skarga kasacyjna strony pozwanej nie zawiera argumentów dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi powołana przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. 7. Powołanie się na przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w judykaturze, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym – jego zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący, przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej „oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20). 8. W przedmiotowej sprawie nie została spełniona wyżej wymieniona przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący uzasadniał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania „oczywistym naruszeniem prawa przez Sąd II instancji poprzez błąd w wykładni i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego tj. art. 506 § 1 k.c. w zw. z art. 65 § 1 i I CSK 1807/26 4 2 k.c. oraz art. 385 § 1 i § 2 k.c., polegającą na przyjęciu, że wskutek zawarcia Aneksu do Umowy, dotychczasowy stosunek prawny łączący Strony przestał istnieć, a zamiast niego powstał nowy stosunek prawny utworzony przez dwie czynności prawne - dotychczasową Umowę oraz zmieniającą ją Aneks do Umowy oraz stwierdzenie, że cały stosunek prawny jest dotknięty nieważnością wskutek abuzywności postanowień, podczas gdy prawidłowe zastosowanie przedmiotowych przepisów powinno prowadzić do wniosków, iż zawarcie aneksu do umowy powoduje jedynie zmianę treści zawartej Umowy, a nie umorzenie dotychczasowego zobowiązania, co za tym idzie - abuzywność postanowień zawartych w Aneksie do Umowy może skutkować co najwyżej nieważnością Aneksu do Umowy, a nie nieważnością Umowy w jej brzmieniu sprzed zawarcia Aneksu do Umowy.” Odnosząc się do wyżej zarysowanego problemu Sąd Najwyższy podziela koncepcję wyrażoną w postanowieniu SN z 5 grudnia 2025 r. (I CSK 2848/24),w którym wskazano, że samo przekształcenie kredytu w indeksowany, a tym samym odnowienie zobowiązania kredytobiorców, nie jest nieważne lub niedozwolone w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c. Ten ostatni przepis zabrania jedynie indeksowania kursem waluty obcej jednostronnie ustalanym przez bank. Przy tym konsekwencją abuzywności takiego sposobu indeksowania jest nieważność umowy kredytu w całości. Słusznie Sąd Apelacyjny wskazał, że; „nieważny aneks prowadzi do upadku całej umowy. Wymogi integralności umowy nakazują bowiem przyjmować, że aneksowana umowa jest całością umowy, a nie tylko umową obowiązującą po dacie zawarcia aneksu. W konsekwencji stan, który istniał przed zawarciem aneksu traci rację bytu i przestaje obowiązywać. Nie jest możliwym dokonanie swoistego odtworzenia stanu prawnego istniejącego w relacjach między stronami przed zawarciem aneksu, w następstwie wyeliminowania tylko treści wprowadzonych do tej umowy wskutek jej zmiany” Ponadto Sąd Najwyższy podziela argumentację przedstawioną w odpowiedzi na skargę kasacyjną, przy czym przywoływanie przedstawionych tam wywodów uznaje w tym miejscu za zbędne. I CSK 1807/26 5 9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). 10. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.). 11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w związku z § 2 pkt 7 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. [a.ł]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Cywilna Wydział I
- Sędziowie
- SSN Piotr Telusiewicz
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy