VIII SAB/Wa 49/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy J. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej oddala skargę.

W dniu 13 marca 2023 r. do Urzędu Gminy J. wpłynął drogą elektroniczną wniosek J.S.(dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) o udzielenie informacji publicznej w zakresie podania kwot środków publicznych z budżetu gminy, jakie w obecnej kadencji Rady Gminy otrzymały poszczególne OSP z terenu Gminy J.. Jedocześnie skarżący prosił o rozbicie danych z uwzględnieniem każdego roku i danej OSP oddzielnie. Pismem z 27 marca 2023 r. Wójt Gminy J. (dalej: Wójt, organ), działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.), również w formie elektronicznej poinformował wnioskodawcę, że dane, o które wnioskuje, znajdują się w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej: BIP). W tym zakresie podał: 1) Zarządzenie Nr 18.2019 Wójta Gminy J. z dnia 25 marca 2019 r. w sprawie przedłożenia Radzie Gminy i Regionalnej Izbie Obrachunkowej sprawozdania z wykonania budżetu gminy, planów finansowych zadań z zakresu administracji rządowej zleconych gminie oraz planów finansowych Gminnego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, Samorządowej Instytucji Kultury oraz informację o stanie mienia komunalnego gminy za 2018 rok – sprawozdanie strona nr 6, adres: https://bip.J..pl/wiadomosci/15166/wiadomosc/611250 /zarzadzenie_nr_182019_wojta_gminy_J._z_dnia_25_marca_2019 2) Zarządzenie Nr [...] Wójta Gminy J. z dnia 24 marca 2020 r. w sprawie przedłożenia Radzie Gminy i Regionalnej Izbie Obrachunkowej sprawozdania z wykonania budżetu gminy, planów finansowych zadań z zakresu administracji rządowej zleconych gminie oraz planów finansowych Gminnego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, Samorządowej Instytucji Kultury oraz informację o stanie mienia komunalnego gminy za 2019 rok – sprawozdanie strona nr 6 i strona nr 7, adres: https://bip.J..pl/wiadomosci/15166/wiadomosc/611747 /zarzadzenie_nr_142020_wojta_gminy_J._z_dnia_24_marca_2020 3) Zarządzenie Nr 20.2021 Wójta Gminy J. z dnia 29 marca 2021 r. w sprawie przedłożenia Radzie Gminy i Regionalnej Izbie Obrachunkowej sprawozdania z wykonania budżetu gminy, planów finansowych zadań z zakresu administracji rządowej zleconych gminie oraz planów finansowych Samorządowej Instytucji Kultury i Gminnego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej oraz informację o stanie mienia komunalnego Gminy J. za 2020 rok – sprawozdanie strona nr 9, adres: https://bip.J..pl/wiadomosci/15166/wiadomosc/595458 /zarzadzenie_nr_202021_wojta_gminy_J._z_dnia_29_marca_2021 4) Zarządzenie Nr 18.2022 Wójta Gminy J. z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie przedłożenia Radzie Gminy i Regionalnej Izbie Obrachunkowej sprawozdania z wykonania budżetu gminy, planów finansowych zadań z zakresu administracji rządowej zleconych gminie oraz planów finansowych Samorządowej Instytucji Kultury i Gminnego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej oraz informację o stanie mienia komunalnego Gminy J. za 2021 rok – załącznik nr 7 do sprawozdania, adres: https://bip.J..pl/organy/1720/dokumenty/15166/wiadomosc/626415 /zarzadzenie_nr_182022_wojta_gminy_J._z_dnia_25_kwietnia_ 5) Zestawienie wykonania planu dotacji udzielanych z budżetu Gminy J. w 2022 roku dla jednostek sektora finansów publicznych – w załączeniu. W związku z taką odpowiedzią skarżący 27 marca 2023 r. wysłał kolejny wniosek w tej sprawie, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Białymstoku z 27 marca 2008 r., sygn. akt II SAB/Bk 7/08. Wskazał, że nieprawidłowe jest załatwienie wniosku poprzez odesłanie do stron BIP, gdy do uzyskania żądanej informacji konieczne jest zapoznanie się przez stronę z licznymi udostępnionymi na stronie BIP dokumentami źródłowymi, a następnie dokonanie selekcji zawartych w nich danych lub też gdy uzyskanie informacji polegać ma na interpretacji obszernych danych dostępnych w BIP, a następnie samodzielnym jej "wytworzeniu" na ich podstawie. Wskazanie podmiotowi żądającemu udzielenia informacji publicznej strony BIP jako jej źródła stanowi prawidłowe załatwienie wniosku tylko i wyłącznie w przypadku, gdy informacje tam zawarte odnoszą się bezpośrednio (wprost) i konkretnie do meritum żądania. W związku z tym skarżący uznał przedmiotowy wniosek za nieudostępnienie informacji publicznej i zażądał udzielenia meritum odpowiedzi określonej ściśle we wniosku z 13 marca 2023 r. W dniu 1 maja 2023 r. wnioskodawca wysłał do organu monit o udzielnie wnioskowanej informacji, na który 2 maja 2023 r. otrzymał odpowiedź, iż na jego wniosek o udzielenie informacji publicznej, zarejestrowany 13 marca 2023 r., L.dz. 1405.2022 r., udzielono odpowiedzi, w której precyzyjnie określono, gdzie wnioskowana informacja się znajduje. Skarżący, uznając, że nie udzielono mu informacji publicznej w przedmiotowej sprawie, pismem z 3 maja 2023 r. (dokument elektroniczny) wniósł do WSA w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi przedstawił stan faktyczny sprawy oraz powołał wyrok WSA w Białymstoku z 27 marca 2008 r. wydany w sprawie II SAB/Bk 7/08. Wskazał, że w niniejszej sprawie uzyskanie informacji polegać ma na zapoznaniu się przez stronę z licznymi udostępnionymi na stronie BIP dokumentami źródłowymi, a następnie samodzielnym wytworzeniu żądanej informacji. Zatem organ zobowiązany do udzielenia żądanej informacji publicznej pozostaje w tym zakresie w bezczynności. Reasumując, prowadzenie przez organ postępowania w sposób niezgodny z przepisami u.d.i.p. spowodowało, że organ w przewidzianym w ustawie terminie nie udzielił skarżącej żądanej informacji, nie odmówił w formie decyzji udostępnienia informacji, ani też nie umorzył postępowania. Powyższe oznacza, że Wójt pozostaje w bezczynności co do rozpoznania wniosku z 13 marca 2023 r. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie, ponieważ udzielił skarżącemu odpowiedzi na przedmiotowy wniosek. W piśmie z 27 marca 2023 r. podał bowiem linki do poszczególnych informacji zamieszczonych w BIP Gminy J. oraz wskazał dokument i miejsce, w którym znajduje się żądana informacja. Organ powołał art. 10 ust. 1 u.d.i.p. i podniósł, że informacje wnioskowane przez skarżącego znajdują się w dokumentach finansowych organu. Stąd też należy przyjąć, że wskazanie lokalizacji tych danych w BIP wyczerpuje obowiązek udzielenia wnioskowanej informacji. Organ stanął na stanowisku, że udostępnienie informacji publicznej w BIP wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego oraz zwalnia podmiot zobowiązany z obowiązku potwierdzania na piśmie jej istnienia. Zdaniem organu nieuprawnione jest zarzucanie przez skarżącego, iż sposób rozpoznania wniosku zmusza go do zapoznania się z licznymi, udostępnionymi na stronie BIP dokumentami źródłowymi, następnie dokonania selekcji zawartych w nich danych, czy też interpretacji danych zawartych w BIP. To skarżący sam wyznaczył ramy swojego wniosku, sformułował go w taki sposób, aby jego rozpoznanie generowało dla organu jak największą uciążliwość, co czynił już wielokrotnie we wcześniejszych wnioskach, żądając rozbudowanych, obszernych zestawień obejmujących wiele lat, najczęściej obejmujących kadencję obecnej Wójt Gminy J.. Organ zwrócił uwagę na działanie strony polegające na nadużywaniu publicznego prawa podmiotowego poprzez złożenie w 2022 r. ponad 180, zaś w 2003 r. 80 wniosków o informację publiczną, dotyczących wszelkich aspektów funkcjonowania Gminy od objęcia stanowiska przez obecnego Wójta. Obecnie skarżący aktywnie udziela się na założonej na [...] w celu krytyki władz samorządu Gminy J. grupie "Gmina J. bez obłudy". W ocenie organu, biorąc pod uwagę ilość złożonych przez skarżącego na przestrzeni ostatnich dwóch lat wniosków o informację publiczną i obszerność żądanych materiałów, należy uznać, że rzeczywistymi intencjami wnioskodawcy było zakłócenie pracy Urzędu oraz utrudnienie pracy urzędnikom. Takie działanie skarżącego nie może korzystać z ochrony prawnej i stanowić uzasadnienia do stawiania zarzutów w przedmiotowej skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W myśl art. 21 in principio u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. Jednak zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Ponadto do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w BIP lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Oznacza to zatem, że informacje udostępnione w powyższych publikatorach nie podlegają udostępnieniu na wniosek. Bezczynność podmiotu rozpoznającego wniosek o udostępnienie informacji publicznej występuje wówczas, gdy w ustawowym terminie podmiot ten nie rozpoznał złożonego wniosku, czyli nie udostępnił informacji w formie czynności materialno-technicznej, ani nie wydał decyzji odmownej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Co warte podkreślenia, w sytuacji gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. wyrok NSA z 20 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Lu 507/02, publ. cbosa). W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że żądana przez skarżącego informacja, dotycząca kwot środków publicznych z budżetu gminy przeznaczonych w obecnej kadencji dla poszczególnych OSP z terenu Gminy J., stanowi informację publiczną (art. 6 pkt 5 u.d.i.p.), a Wójt, jako organ wykonawczy gminy (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.), jest podmiotem obowiązanym do jej udostępnienia. Z akt sprawy wynika, że w terminie 14 dni przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ udzielił stronie odpowiedzi na wniosek z 13 marca 2023 r., informując, że wnioskowane dane znajdują się w BIP. Jednocześnie organ wskazał dokumenty źródłowe, w których znajdują się te informacje, tj. konkretne cztery zarządzenia Wójta z lat 2018 – 2021 obejmujące sprawozdania z wykonania budżetu gminy w poszczególnych latach wraz z adresami internetowymi oraz oznaczeniem stron sprawozdań, na których znajdują się dane dotyczące kwot środków publicznych dla OSP z terenu Gminy J. w poszczególnych latach. Do tak wskazanych danych, wbrew zarzutom skargi, bez trudu można dotrzeć. I tak: - z zarządzenia Wójta Nr 18.2019 wynika, że w 2018 r. z budżetu gminy udzielono dotacji dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Z.D.w kwocie 5.641 zł, a dla Ochotniczej Straży Pożarnej w J. zakupiono samochód za 123.000 zł; - z zarządzenia Wójta Nr [...] wynika, że w 2019 r. z budżetu gminy udzielono dotacji dla Ochotniczej Straży Pożarnej w G. w kwocie 9.848 zł, z czego wykorzystano 8.798 zł, zaś niewykorzystana część dotacji w wysokości 1.050 zł została zwrócona w terminie ustawowym; - z zarządzenia Wójta Nr [...] wynika, że w 2020 r. z budżetu gminy udzielono dotacji dla: Ochotniczej Straży Pożarnej w G. oraz Ochotniczej Straży Pożarnej w B. w wysokości po 5.000 zł - z przeznaczeniem na zakup sprzętu ratowniczego, a dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Z.D. w wysokości 6.000 zł z przeznaczeniem na przygotowanie jednostki do działań ratowniczo-gaśniczych; - z zarządzenia Wójta Nr [...] wynika, że w 2021 r. z budżetu gminy udzielono dotacji na zakup wyposażenia i sprzętu specjalistycznego dla: Ochotniczej Straży Pożarnej w J. w kwocie 4.000 zł oraz dwie dotacje dla Ochotniczej Straży Pożarnej w B. w kwotach: 8.000 zł i 3.000 zł - z przeznaczeniem na zakup sprzętu ratowniczego. W odniesieniu do roku 2022, to organ nie odsyłał skarżącego do konkretnego zarządzenia i adresu internetowego, tylko przekazał drogą elektroniczną w załączniku zestawienie wykonania planu dotacji udzielanych z budżetu Gminy J. dla jednostek sektora finansów publicznych. W związku z powyższym Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że organ pozostaje w bezczynności, ponieważ uzyskanie żądanej przez niego informacji polegać ma na zapoznaniu się z licznymi udostępnionymi na stronie BIP dokumentami źródłowymi, a następnie samodzielnym wytworzeniu żądanej informacji. Powołany w tym zakresie przez wnioskodawcę wyrok WSA w Białymstoku z 27 marca 2008 r. w sprawie II SAB/Bk 7/08 nie ma zastosowania w tej sprawie, ponieważ został wydany na tle innego stanu faktycznego. W niniejszej sprawie skarżący nie musiał zapoznawać się z treścią wszystkich podanych dokumentów źródłowych i dokonywać ich selekcji, ponieważ organ dokładnie wskazał, gdzie znajduje się wnioskowana informacja, tj. na której stronie sprawozdania finansowego za poszczególne lata kadencji obecnej Rady Gminy 2018-2021. Odpowiedź organu nie jest więc blankietowa, odsyłająca jedynie do BIP, tylko precyzyjnie wskazuje na wnioskowane dane w poszczególnych latach, które skarżący mógł bez problemu odnaleźć (nie wskazywał w skardze, aby miał trudności w dostępie do internetu). W odniesieniu do podniesionego w odpowiedzi na skargę zarzutu nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej Sąd wskazuje, że w przedmiotowej sprawie organ udzielił stronie wnioskowanej informacji, a nie odmówił udzielenia informacji publicznej z powołaniem się na ten zarzut. Niemniej jednak należy zauważyć, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania z prawa do informacji, a zatem brak jest jakichkolwiek ograniczeń zarówno do liczby, jak i jakości żądanej informacji. Celem gwarantowanego przez art. 61 Konstytucji RP oraz przepisy u.d.i.p. prawa dostępu do informacji publicznej jest sprawowanie przez obywateli swoistej społecznej kontroli nad organami wykonującymi zadania publiczne, zaś żądanie określonych informacji przez wnioskodawców podyktowane jest troską o dobro publiczne. Natomiast nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej będzie polegało na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego, aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów, itp. (por. wyroki NSA: z 19 września 2019 r., sygn. akt I OSK 658/18 oraz z 7 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 939/22, publ. cbosa). Tak więc okoliczności świadczące o nadużyciu prawa do informacji publicznej muszą w sposób niebudzący wątpliwości znajdować potwierdzenie w konkretnych okolicznościach danej sprawy. Wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej powinno być poprzedzone ustaleniem motywów, jakimi kieruje się podmiot domagający się udzielenia mu informacji publicznej, poznanie rzeczywistego celu wystąpienia z wnioskiem. Jak wynika z danych dostępnych w KRS, pod numerem [...] zarejestrowane jest od 28 kwietnia 2022 r. Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Gminy J., którego skarżący jest prezesem. Celem tego Stowarzyszenia jest dbałość o przejrzystość funkcjonowania gminy J. i jednostek podległych, a organem sprawującym nadzór nad Stowarzyszeniem jest Starosta Powiatu G.. Treść przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej koresponduje z celami ww. Stowarzyszenia. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.