VIII SA/Wa 981/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu D. B. na postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 981/15 w przedmiocie umorzenia postępowania z ponownego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2016r. starszy referendarz sądowy przyznał D. B. (dalej: "skarżąca") prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Jednocześnie umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż strona z mocy ustawy jest zwolniona z obowiązku ich ponoszenia. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła dla D. B. pełnomocnika w osobie adwokat A. D.. Wyrokiem z dnia 6 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej sporządził opinię datowaną na dzień 19 grudnia 2016 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. W dniu 18 stycznia 2017 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie z ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazał, iż skarżąca w rozpatrywanej sprawie korzysta już z prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika do czasu definitywnego zakończenia postępowania. W przepisanym prawie terminie skarżąca wniosła sprzeciw domagając się przyznania innego pełnomocnika z uwagi na rezygnację ze sprawy dotychczasowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Prawomocnym postanowieniem z dnia 17 czerwca 2016 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Jednocześnie straszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż strona z mocy ustawy jest zwolniona z obowiązku ich ponoszenia. Treść wydanego wówczas rozstrzygnięcia odpowiadała żądaniu strony. Aktualnie skarżąca wystąpiła z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z treścią art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z kolei o wyznaczenie pełnomocnika sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, o czym stanowi art. 253 p.p.s.a. Z powyższych unormowań wynika, że rolą Sądu jest orzekanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wystąpienie do właściwej korporacji zawodowej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Natomiast o wskazaniu konkretnej osoby jako pełnomocnika decyduje wyłącznie właściwa korporacja zawodowa, która może również dokonać ewentualnej zmiany pełnomocnika. Z kolei, ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia innego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań, np. nie doprowadził do pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sprawy. Niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia w przedmiocie jego ustanowienia przez referendarza sądowego bądź Sąd. Nie pozbawia też strony możliwości obrony jej praw. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych, np. udział i reprezentowanie skarżącego na rozprawie, stanowi wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika ze skarżącym nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Z uwagi na to, iż jak wynika z akt sprawy, przyznane postanowieniem z dnia 17 czerwca 2016 r. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata nie zostało cofnięte, zgłoszenie przez stronę ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika skutkuje wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania. Sprawa z zakresu prawa pomocy została już bowiem rozstrzygnięta, a zatem kolejny wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy (p. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006). Skarżąca może natomiast zwrócić się do właściwej rady adwokackiej o wyznaczenie nowego adwokata, gdyż konkretyzacja przyznanego w tym zakresie prawa należy do właściwej korporacji zawodowej. Z przedstawionych powyżej przyczyn na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 260 p.p.s.a., utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.