VIII SA/Wa 696/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2023 r. w sprawie ze skargi M. Szpitala Specjalistycznego Sp. z o.o. w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 7 sierpnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddala skargę.

Postanowieniem z 7 sierpnia 2023 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej Kolegium, organ odwoławczy) po rozpoznaniu wniosku M. Szpitala Specjalistycznego Sp. [...] w R. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 25.06.2015 r. znak: [...], wydanej z up. Prezydenta Miasta R. przez Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w R., określającej dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska z terenu M. Szpitala Specjalistycznego Sp. [...] przy ul. A. w R., w którym znajduje się kotłownia posiadająca system kogeneracyjny będący źródłem hałasu, postanowiło - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powołanej wyżej decyzji. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z 25.06.2015 r. znak: [...], wydaną z up. Prezydenta Miasta R. przez Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w R., określono dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska z terenu M. Szpitala Specjalistycznego Sp. [...] przy ul. A. w R. (dalej "Szpital"), w którym znajduje się kotłownia posiadająca system kogeneracyjny będący źródłem hałasu, w wysokości: LAeqD - 50 dB (A) w porze dnia, w godz. 6 - 22, LAeqN - 40 dB (A) w porze nocy, w godz. 22-6. Decyzja została doręczona Szpitalowi w dniu 29.06.2015 r. W dniu 9.07.2015 r. wpłynęło do Urzędu Miejskiego w R. odwołanie Szpitala, które skutkowało wydaniem decyzji przez Kolegium z 05.08,2015 r., znak: [...] uchylającej powyższą decyzję i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi na powyższą decyzję Kolegium, wniesionej przez M. M. (stronę postępowania) uchylił zaskarżoną decyzję (wyrok z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 879/15). Powodem takiego rozstrzygnięcia był fakt, iż Kolegium rozpoznało odwołanie mimo, że odwołanie wniesione zostało przez podmiot nie mający legitymacji do jego wniesienia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że odwołanie w imieniu Szpitala zostało podpisane przez Prezesa Zarządu — T. S., podczas gdy z odpisu KRS wynikało, iż jako Prezes Zarządu wpisana była L. S.. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 2045/16 oddalił skargę kasacyjną od w/w wyroku wniesioną przez Szpital. Podzielając argumentację Sądu WSA, NSA wskazał, że w dniu, w którym zostało złożone odwołanie, do reprezentowania Szpitala uprawniony był Prezes Zarządu – T. S. łącznie z drugim członkiem zarządu, tj. Wiceprezesem Zarządu – K. Z.. Po otrzymaniu prawomocnego w/w wyroku Kolegium pismem z 12.12.2018 r. znak: [...] - na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. — wezwało T. S. — Prezesa Zarządu Szpitala do uzupełnienia braku odwołania z dnia 8.07.2015 r. od wskazanej na wstępie decyzji organu I instancji, poprzez podpisanie odwołania przez drugiego członka Zarządu, który pełnił tę funkcję na dzień złożenia odwołania, zakreślając termin 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma informując jednocześnie, że nieusunięcie braku odwołania w ustawowy terminie spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania (art. 134 k.p.a.). W zakreślonym terminie nie uzupełniono braku odwołania. Postanowieniem z 14.01.2019 r. znak: [...]. Kolegium na podstawie art. 134 k.p.a.. orzekło o niedopuszczalności odwołania. Szpital złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji (wniosek z 31 stycznia 2019 r.). Kolegium postanowieniem z 25 marca 2019 r. znak: [...] uchyliło postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, nie rozpoznając złożonego wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 12 września 2019 r., sygn. VIII SA/Wa 371/19 uchyliło powyższe rozstrzygnięcie, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2161/21 oddalił skargę kasacyjną. Jednocześnie Kolegium wydało w dniu 25.03.2019 r. decyzję w trybie art. 138 § 2 k.p.a. - rozpatrując tym samym odwołanie Szpitala. Od powyższej decyzji sprzeciw wniosła jedna ze stron – A.M., zaś WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 29.06.2023 r. sygn. VIII SA/Wa 319/19 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wywiódł, iż zachodzi konieczność rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków odwołania, na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2161/21. Zatem Kolegium niniejszym postanowieniem rozpoznało wniosek Szpitala z dnia 31 stycznia 2019 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z 8 lipca 2015 r. (data wpływu 9.07.2015 r.). We wskazanym wniosku (z 31.01.2019 r.) Szpital poinformował, iż w niniejszej sprawie w dniu 18.05.2016 r. ustanowił pełnomocnika w osobie radcy prawnego M.K. i reprezentowany był przez w/w pełnomocnika, zarówno przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a w związku z tym, zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. wszelkie pisma winny być doręczane pełnomocnikowi. Kolegium zauważyło, że pełnomocnictwo dla w/w pełnomocnika złożone zostało do akt postępowania odwoławczego w dniu 05.02.2019 r. i od tej pory pisma kierowane były do pełnomocnika. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku powołano, że przyczyną uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia 08.07.2015 r. z uchybieniem terminu był błąd pracownika, któremu zlecono doręczenie podpisanego odwołania do siedziby Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wyjaśniając powyższe okoliczności, Szpital wskazał, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania zostało mu doręczone w dniu 18.12.2018 r. Z uwagi na nieobecność członków Zarządu w siedzibie Szpitala, celem uzyskania podpisów członków Zarządu, został wysłany kierowca-pracownik Szpitala, który następnie podpisane odwołanie miał doręczyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Na skutek oczywistej omyłki kierowca odwołanie złożył w dniu 21.12.2018 r. w Prokuraturze Rejonowej R. – W. mieszczącej się przy ul. Z. zamiast w Samorządowym Kolegium Odwoławczym mieszczącym się przy ul. Ż. (dowód: potwierdzenie złożenia odwołania w Prokuraturze Rejonowej R. – W., pismo prokuratora z dnia 30.01.2019 r.). O fakcie nieusunięcia braku formalnego Szpital dowiedział się w dniu 24.01.2019 r. z doręczonego Postanowienia znak [...] z dnia 14.01.2019 r. Do dnia otrzymania Postanowienia, Szpital pozostawał w przekonaniu, iż braki formalne odwołania zostały uzupełnione z zachowaniem terminu. Następnie Kolegium omówiło ramy prawne rozpoznawanej sprawy w zakresie art. 58 k.p.a., akcentując przesłankę braku winy. Kolegium stwierdziło, iż Szpital uchybił terminowi do wniesienia odwołania poprzez złożenie go do Prokuratury zamiast do Kolegium. Dalej wyśniło, że w dniu 5.02.2019 r. Szpital złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał także, że Szpital dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednakże złożył uzupełnione odwołanie do Prokuratury i nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Szpitala. W ocenie Kolegium wyjaśnienia zawarte we wniosku o przywrócenie terminu nie pozwalają na przyjęcie, że Szpital dołożył wszelkiej staranności by nie uchybić terminu do wniesienia odwołania (jego uzupełnienia). Błędne doręczenie odwołania przez pracownika Szpitala, nie może świadczyć o braku winy Szpitala w złożeniu odwołania z uchybieniem terminu. Szpital ponosi konsekwencję działań osób działających na jego zlecenie, (pracownika Szpitala). Ponadto od strony postępowania należy oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Kolegium podkreśliło, iż wskazana przez Szpital okoliczność, która miała uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, nie była spowodowana zdarzeniami nadzwyczajnymi i niezależnymi od jej woli. Do uchybienia terminu doszło na skutek błędu pracownika, któremu Szpital powierzył doręczenie odwołania, czyli osobie upoważnionej przez Szpital. W tej sytuacji negatywne skutki niedotrzymania terminu obciążają Szpital, który zobowiązany jest należycie zorganizować obsługę administracyjno-biurową. Końcowo Kolegium zaznaczyło, że nie wystąpiła żadna okoliczność skutkująca przywróceniem terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik Szpitala zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy , tj.: - art. 7, art. 10, art. 40 § 2 w zw. z art. 32 oraz art. 77 ust. 1 k.p.a. polegające na braku podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, braku wyczerpującego rozważenia całości materiału dowodowego, co skutkowało niezapewnieniem przez organ stronie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu poprzez pominiecie jej pełnomocnika i niedoręczenie mu wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Skarżący wniósł o : 1. na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 879/15 tj. protokołu rozprawy z dnia 18.05.2016 r., dokumentu pełnomocnictwa do reprezentowania Skarżącego złożonego na rozprawie, wyroku z dnia 18.05.2016 r. oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy toczącej się przed Naczelnym Administracyjnym w Warszawie sygn. akt II OSK 2045/16 tj. skargi kasacyjnej Skarżącego, wyroku z dnia 20.07.2018 r. na okoliczność ustanowienia przez Skarżącego pełnomocnika. 2. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. 3. na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych. Uzasadniając skargę, Szpital wyjaśnił, że pismem z 31 stycznia 2019 r. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z 15 lipca 2015 r.(odwołanie wpłynęło 09.07.2015 r. przypis Sądu) dołączając prawidłowo podpisane odwołanie. Przedstawiając szczegółowo dotychczasowy stany faktyczny sprawy, Skarżący wywiódł iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ skupia się wyłącznie na ocenie zasadności wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. W kwestii skierowania wezwania do uzupełnienia braków formalnych do pełnomocnika organ cytuje wyłącznie fragment z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2161/21, co wskazuje, iż organ nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całości materiału dowodowego. Jednocześnie Skarżący wskazał, że w dniu 18.05.2016 r. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, sygn. akt. VIII SA/Wa 879/15 w dniu 18.05.2016 r., w sprawie dotyczącej określenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska z terenu Szpitala, zostało złożone do akt sprawy pełnomocnictwo z dnia 24.09.2015 r., udzielone przez Zarząd M. Szpitala Specjalistycznego Sp. [...], do reprezentowania Szpitala w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz organami administracji publicznej we wszystkich instancjach. Ustanowiony pełnomocnik reprezentował Szpital zarówno przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (sygn. akt. VIII SA/Wa 879/15) jak i w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt II OSK 2045/16) wszczętym na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego. Z uwagi na ustanowiony w art. art. 175. p.p.s.a przymus sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3 tegoż przepisu, zasadnym jest przyjęcie, iż wnikliwa analiza całości akt sprawy przez organ z pewności pozwoliłaby organowi na powzięcie wiedzy, że skarżący ustanowił w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika. W związku z powyższym jak wywodzi skarżący wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. z 25.06.2015 r. winno być doręczone do rąk pełnomocnika Szpitala. Doręczenie wezwania Prezesowi T.S. należy nadać wymiar informacyjny. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymała stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu wyłącznie w zakresie jego zgodności z prawem. Podobnie stanowi art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz.1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.): Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był art. 58 § 1 k.p.a., którego organ nie naruszył. Zgodnie z powyższym przepisem – w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Na wstępie zaznaczyć należy, że sprawa ma swój początek w związku z wydaniem przez Kolegium decyzji z 5 sierpnia 2015 r., która podlegała ocenie Sądu i w rezultacie WSA wyrokiem z 18 maja 2016 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 879/15 uchylił zaskarżoną decyzję uznając, iż Kolegium rozpoznało odwołanie od podmiotu nie mającego legitymacji do jego wniesienia. Nie chcąc powtarzać stanu faktycznego omówionego na wstępie, dodać jedynie należy, że odwołanie w imieniu Szpitala zostało podpisane przez Prezesa zarządu T. S., podczas gdy z odpisu z KRS wynikało, iż jako Prezes Zarządu wpisana była L. S.. Rozstrzygnięcia organów administracji wydane w zakresie przedmiotowej sprawy podlegały ocenie WSA i NSA. Konieczność rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania wynikała m.in. ze wskazań NSA zawartego w wyroku z 21 kwietnia 2023 r. Pismem z 12.12.2018 r. Kolegium wezwało Szpital (Prezesa Zarządu T. S.) do uzupełnienia braku odwołania z 8.07.2015 r., poprzez podpisanie odwołania przez drugiego członka Zarządu (d. pismo w aktach adm.), które zostało doręczone w dniu 18.12.2018 r. Następnie jak wynika ze zgromadzonego materiału w sprawie (d. akta adm.) uzupełnione braki formalne trafiły nie do organu prowadzącego postępowanie administracyjne, a do Prokuratury Rejonowej R. W. w R., gdzie jak twierdzi Skarżąca zostało skierowane pismo (prezentata Prokuratury z datą 21.12.2018 r., akta administracyjne). Następnie w dniu 5 lutego 2019 r. do Kolegium wpłynął wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych datowany 31.01.2019 r. – podpisany przez Prezesa Zarządu T. S. i K.Z., wraz odwołaniem podpisanym również przez obu członków Zarządu (Prezesa Zarządu T.S.i K. Z.). Także 5 lutego 2019 r. do Kolegium wpłynęło pismo wniosek o doręczenie i pełnomocnictwo dla radcy prawnego M.K. (d. akta adm.). Analizując dotychczasowe ustalenia, stanowiska Kolegium i strony skarżącej, Sąd doszedł do przekonania, iż wydane rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Należy zaznaczyć, iż Skarżący w skardze skierowanej do Sądu nie oponował, iż pismo Prezesa Zarządu z uzupełnieniem braków formalnych odwołania na skutek omyłki pracownika zostało złożone w Prokuraturze Rejonowej w R.. Potwierdza to zresztą prezentata Prokuratury. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto przywrócenie terminu leży przy tym w interesie wnioskodawcy, dlatego to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą okoliczności uzasadniające brak winy, a więc okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Niewątpliwie z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko wyrażone wyroku III OSK 2161/21 z dnia 21 kwietnia 2023 r., dotyczące przedmiotowej sprawy (w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania) cyt.: "Należy wskazać, że z akt administracyjnych nie wynika, aby na dzień wystosowania przez organ wezwania o uzupełnienie braków formalnych odwołania, tj. na dzień 12 grudnia 2018 r. skarżący kasacyjnie był reprezentowany przez pełnomocnika i że organ miał o tym wiedzę. Wprawdzie pełnomocnictwa udzielono pełnomocnikowi spółki w dniu 24 września 2015 r. jednakże do akt administracyjnych dołączono je dopiero w dniu 5 lutego 2019 r., tj. już po wydaniu postanowienia z dnia 14 stycznia 2019 r., a zatem niezasadnym jest – tak jak twierdzi skarżący kasacyjnie - że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania powinno zostać skierowane do pełnomocnika spółki. Ponadto, należy zaznaczyć, że pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wraz ze skargą kasacyjną nie przedstawił potwierdzenia, że takie pełnomocnictwo zostało do akt administracyjnych dołączone przed wystosowaniem do spółki wezwania z art. 64 § 2 k.p.a. W konsekwencji należy uznać, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w sytuacji uzupełnienia braków formalnych odwołania w terminie, ale złożenie ich omyłkowo do Prokuratury Rejonowej w R. nie będącej organem administracji publicznej czyni zasadnym stwierdzenie niedopuszczalności odwołania.". Nie ulega zatem wątpliwości, że Kolegium nie miało wiedzy w dacie wezwania do usunięcia braków formalnych odwołania, że Szpital ustanowił profesjonalnego pełnomocnika. Okoliczność jak podnosi w skardze pełnomocnik – omyłki pracownika w zakresie złożenia pisma nie do tego organu, nie usprawiedliwia Szpitala i nie może świadczyć na jego korzyść. Prawidłowo oceniło kolegium, że występuje tu wina strony skarżącej, bowiem zaniedbania pracownika, czy jak twierdzi Skarżąca jego omyłki nie można usprawiedliwiać. Zaniedbania osób, którymi posługiwała się Skarżąca obciążają samą Skarżącą i nie uwalniają jej od winy w niezachowaniu terminu. Jest poza sporem, że Szpital uchybił terminowi do wniesienia odwołania poprzez złożenie usunięcia braków do Prokuratury, a nadto nie przedstawił okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu. Nie przedstawiono bowiem żadnych okoliczności nadzwyczajnych i niezależnych od Skarżącej. Konsekwencje należytego zorganizowania pracy, czy obsługi prawnej obciążają stronę skarżącą. Rację ma Kolegium wskazujące, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. W przedstawionych okolicznościach zasadnie uznało Kolegium, że Skarżący nie uprawdopodobnił wiarygodnie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Powołane w skardze argumenty nie świadczą o niezgodności z prawem orzeczenia wydanego przez organ odwoławczy. Jednocześnie nie zachodziła konieczność przeprowadzenia dowodów uzupełniających w kontrolowanej sprawie o co wnoszono w skardze. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.