VIII SA/Wa 556/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi G. W. i S. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu do skargi S. W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (w załączeniu zaświadczenie), a dochód w trzyosobowej rodzinie uzyskuje żona ([...] zł) i córka ([...] zł). Do wniosku załączył harmonogram spłaty kredytu, kserokopie paragonów na artykułu spożywcze oraz dowodów opłat za energię i gaz. Ponadto oświadczył, że nie zna się na procedurze sądowej i w obawie przed nieskuteczną obroną swoich praw uważa wniosek o ustanowienie adwokata za uzasadniony. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Trzyosobowa rodzina posiada wprawdzie stały dochód w wysokości [...]zł, niemniej jednak mając na uwadze fakt, że na skarżącym i jego żonie ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w 2 sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem na łączną kwotę ponad [...] zł uznano, że oceniając zdolności płatnicze skarżącego należy brać pod uwagę nie tylko koszty ciążące na nim w przedmiotowej sprawie, ale generalną kwotę, którą obowiązani będą małżonkowie uiścić. Jednoczesne poniesienie takiego wydatku mogłoby prowadzić do powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny. Natomiast analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia twierdzenie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Rodzina skarżącego nie jest pozbawiona jakichkolwiek środków utrzymania, a ponadto z treści wniosku nie wynika, aby z uwagi na stan zdrowia nie był on w stanie podejmować np. prace dorywcze bądź sezonowe. Podkreślić przy tym należy, że jedyną przesłanką uzasadniającą ustanowienie w sprawie pełnomocnika jest ustalona sytuacja materialna strony, a nie stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.