VIII SA/Wa 452/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie

W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy B. L. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, małoletnią wnuczką, dwiema córkami - jedna jest osobą bezrobotną, a druga studentką [...] oraz bezrobotnym synem. Oświadczył, że jest schorowany, wymaga opieki, grozi mu amputacja obu nóg, posiada rentę – [...] zł, a studiująca córka stypendium socjalne – [...] zł, pozostali członkowie rodziny nie osiągają żadnego dochodu. W części wniosku obejmującej majątek wymienił dom, nieruchomość rolną – [...] ha oraz maszyny rolnicze. Pismem z dnia 24 lipca 2017 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia wniosku. W odpowiedzi wyjaśnił, że jest rozwiedziony, wspólnie z synem prowadzi gospodarstwo rolne, natomiast córka zajmuje się wychowaniem dziecka oraz opieką nad skarżącym. Do pisma załączył m.in. wyrok orzekający rozwód, fakturę za leki, decyzję o przyznaniu w 2017 r. płatności bezpośrednich i rolnośrodowiskowych na kwotę ok. [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze złożone wyjaśnienia stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący według oświadczenia cierpi na wiele schorzeń, wymaga opieki i jakkolwiek posiada stałą to jednak niewielką emeryturę, dlatego też obowiązek poniesienia kosztów sądowych mógłby stanowić ograniczenie prawa do sądu. Natomiast sytuacja materialna, zwłaszcza wobec niezłożenia wszystkich wymaganych dokumentów (wyciągi z rachunku bankowego, zaświadczenia o posiadaniu statusu osób bezrobotnych przez pozostałych członków rodziny), czy też wyjaśnień (co do alimentów lub świadczenia wychowawczego na wnuczkę), nie uzasadnia przerzucenia na Skarb Państwa kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bowiem strona nie jest pozbawiona źródła utrzymania – emerytura, dochód z gospodarstwa rolnego, a zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania winna zabezpieczyć środki na ustanowienie pełnomocnika jeśli jego udział w sprawie uzna za konieczny. Poza tym skarżący nie wykazał, że zadeklarowany we wniosku dochód, jest jedynym dla pięcioosobowej rodziny. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.