VIII SA/Wa 173/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości P. M. oraz [...] sp. z o.o. z siedzibą w B.– byłych wspólników spółki cywilnej [...] s.c. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia 29 listopada 2023 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 postanawia: 1. zawiesić postępowanie sądowe; 2. podjąć zawieszone postępowanie sądowe z udziałem syndyka masy upadłości P. M.– K. K..

Sąd Rejonowy w R. [...] Wydział Gospodarczy, postanowieniem z [...] lutego 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...], ogłosił upadłość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej z wniosku dłużnika – P. M., będącego wspólnikiem spółki [...] P. A., który pismem z [...] stycznia 2024 r. wniósł w imieniu własnym oraz G. A. E. sp. [...] (jako prezes zarządu) skargę w przedmiotowej sprawie. Stosownie do art. 874 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r., poz. 1610), spółka ulega rozwiązaniu z dniem ogłoszenia upadłości wspólnika. Tym samym spółka, w dniu [...] lutego 2024 r., utraciła swój byt prawny jako producent rolny. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Z powołaną normą koresponduje art. 144 ust. 1 ustawy z 28.02.2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 1520 ze zm., dalej: p.u.), w myśl którego po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Użyte w art. 124 § 1 p.p.s.a. wyrażenie "sąd zawiesza postępowanie z urzędu" na gruncie wykładni językowej prowadzi do wniosku, że przepis ten wyraża normę kompetencyjną o charakterze obligatoryjnym - sąd administracyjny w momencie powzięcia wiadomości o zaistnieniu okoliczności wskazanej w art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., tj. o wszczęciu postępowania upadłościowego wobec strony postępowania sądowoadministracyjnego, które dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości, jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu. Przywołane przepisy wskazują, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym, upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w dotyczących masy upadłości stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym w stosunkach procesowych (działanie syndyka w imieniu własnym i na rachunek upadłego). Przepisy prawa upadłościowego stanowiące o pozbawieniu upadłego prawa do rozporządzania majątkiem mają charakter bezwzględnie obowiązujący i są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa dotyczących strony postępowania w znaczeniu formalnym. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym mowa w art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienie do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko temu podmiotowi przysługuje na wskazanym etapie postępowania legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości. Czynność może być dokona jedynie przez oświadczenie złożone expressis verbis. Sąd na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. z urzędu zawiesił zatem postępowanie orzekając jak w pkt 1 postanowienia. Jednocześnie z uwagi na okoliczność, że równolegle z ogłoszeniem upadłości skarżącego wyznaczony został syndyk masy upadłości w osobie K. K. uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem syndyka. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia. Dlatego też Sąd na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 128 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 2 sentencji postanowienia.