VIII SA/Wa 173/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 rok postanowił: 1. podjąć postępowanie sądowe; 2. odrzucić skargę; 3. zwrócić "[...]" Sp. z o.o. kwotę [...] ( [...]) zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Pismem z [...] lutego 2020 r. G. I. sp. [...] (dalej: "skarżąca", "Spółka"), reprezentowana przez prawidłowo ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS", "DIAS") z [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 rok. Do skargi załączone zostało pełnomocnictwo udzielone w dniu [...] stycznia 2018r. przez L. G. i A. S.. Pismem z [...] kwietnia 2020 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z [...] marca 2020 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (aktualny odpis z KRS) zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Ww. wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki [...] maja 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. [...] akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik Spółki w dniu [...] maja 2020 r. złożył wydruk z KRS dla wykazania umocowania do reprezentowania Spółki w dacie udzielania pełnomocnictwa oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego. Postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zawiesił postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż jak wynika z odpisu pełnego Krajowego Rejestru Sądowego Spółki (numer KRS [...]) według stanu na dzień [...] maja 2020 r. do składania oświadczeń i podpisów w imieniu Spółki, jeżeli zarząd jest jednoosobowy, uprawniony do tego jest samodzielnie prezes zarządu, natomiast jeżeli zarząd jest wieloosobowy do składania oświadczeń w imieniu Spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Zgodnie z informacjami z rejestru przedsiębiorców z dniem [...] grudnia 2019 r. wykreślony został z Działu 2, Rubryki 1, Podrubryki 1 - prezes zarządu A. S. (wpisana [...] października 2011 r.) oraz wiceprezes zarządu L. G. (wpisany [...] października 2011 r.). Wobec powyższego Spółka nie ma zarządu a więc nie posiada organów do jej reprezentowania przed sądem. Pismem z [...] stycznia 2021 r. stanowiącym wykonanie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z [...] grudnia 2020 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do przedłożenia dokumentu potwierdzającego powołanie zgodnego z umową spółki zarządu, umożliwiającego działanie skarżącej spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w terminie 30 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi [...] lutego 2021 r. (k. [...] akt sądowych). Odpowiedź na powyższe wezwanie dotychczas nie została udzielona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony (art. 58 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 28 § 1 i art. 29 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z art. 28 § 1 p.p.s.a. wynika, że do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, by przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Braki w zakresie zdolności procesowej Sąd musi uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek. Ewentualny brak organu powołanego do reprezentacji strony skutkuje bowiem nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 31 § 1 p.p.s.a., jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Przepis § 2 ww. jednostki redakcyjnej stanowi, że Sąd może dopuścić tymczasowo do czynności stronę niemającą zdolności sądowej lub procesowej albo osobę niemającą należytego ustawowego umocowania, z zastrzeżeniem, że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę. Z kolei § 3 art. 31 p.p.s.a. wskazuje, że jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. Braki w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą mogą powodować różne skutki w zależności od momentu ich ujawnienia. Braki istniejące w chwili wnoszenia skargi skutkują odrzuceniem skargi, a nie zawieszeniem postępowania (por.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk,M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2008, s. 200-202 i 450;B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2009,s. 103-105 i 348; B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2009, s. 28). W przedmiotowej sprawie stroną skarżącą jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – spółka kapitałowa posiadająca osobowość prawną. W myśl art. 38 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 z późn. zm.) osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Zgodnie z wywodzoną z tego przepisu teorią organów, akceptowaną powszechnie w judykaturze i doktrynie, osoba prawna ma zdolność prawną i odpowiadającą jej na gruncie prawa procesowego zdolność sądową oraz pełną zdolność do czynności prawnych i będącą jej odzwierciedleniem procesowym zdolność procesową, a czynności prawne i procesowe dokonywane przez występujące w roli organu (organów) tego podmiotu osoby fizyczne są działaniami samej osoby prawnej. Jeżeli osoba ta nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych, nawet jeżeli posiada należycie umocowanego pełnomocnika ustanowionego przed utratą organu powołanego do jej reprezentowania, czy też prokurenta (por. wyrok SN z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt I CSK 224/06, LEX nr 276251; postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 161/14, LEX nr 1471519; postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 1187/16, LEX nr 2301898). Organem realizującym zdolność do czynności prawnych spółki z o.o. jest zarząd, który zgodnie z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 505 z późn. zm.) prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Jak wynika z akt niniejszej sprawy w chwili wnoszenia skargi tj. [...] lutego 2020 r (data nadania w urzędzie pocztowym) Spółka nie posiadała zarządu. Zgodnie z informacjami z Krajowego Rejestru Sądowego z dniem [...] grudnia 2019 r. wykreślony został z Działu 2, Rubryki 1, Podrubryki 1 - prezes zarządu A. S. (wpisana [...] października 2011 r.) oraz wiceprezes zarządu L. G. (wpisany [...] października 2011 r.), w ich miejsce nie wpisani innych osób. Skarga została wniesiona przez pełnomocnika, który został prawidłowo umocowany do działania w imieniu Spółki – pełnomocnictwo z [...] stycznia 2018 r. (k. [...] akt sądowych) W związku z powyższym Sąd wezwał pełnomocnika Spółki do przedłożenia w wyznaczonym - 30 dniowym terminie, dokumentu potwierdzającego powołanie zgodnego z umową Spółki zarządu, umożliwiającego działanie skarżącej Spółki przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi [...] lutego 2021 r. Zatem termin wyznaczony przez Sąd upływał [...] marca 2021 r. W zakreślonym przez Sąd terminie pełnomocnik nie złożył dokumentu potwierdzającego powołanie zgodnego z umową Spółki zarządu, ani w inny sposób nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Zatem skarżąca Spółka pomimo, że ma ustanowionego pełnomocnika, w dacie wnoszenia skargi nie posiadała zarządu i nadal nie posiada zarządu, który umożliwiałby jej podejmowanie czynności w postępowaniu sądowym. Wobec powyższego należy uznać, że postępowanie sądowe nie może się toczyć, ponieważ w składzie zarządu Spółki będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, co wypełnia dyspozycję art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. i powoduje w okolicznościach niniejszej sprawy konieczność podjęcia postępowania i odrzucenia skargi. Zatem na podstawie art. 128 § 1 p.p.s.a. Sąd podjął postępowanie w sprawie (pkt 1) i na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. odrzucił skargę (pkt 2), orzekając jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.