VII SO/Wa 32/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w L. za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: I. wymierzyć Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w L. grzywnę w wysokości 3000,00 zł (słownie: trzy tysiące złotych), II. zasądzić od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na rzecz A. S. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 9 sierpnia 2022 r. A. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego przy ul. [...] w L.. Prawomocnym postanowieniem z 16 maja 2023 r., sygn. akt VII SO/Wa 15/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu wniosku A. S. o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie w ustawowym terminie ww. skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w L. grzywnę w wysokości 1500 zł. W dniu 29 listopada 2023 r. A. S. ponownie złożyła wniosek o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w L. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego przy ul. [...] w L.. W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, że nałożona postanowieniem Sądu grzywna w wysokości 1500 zł nie zdyscyplinowała organu. Organ powiatowy notorycznie nie przekazuje skarg na bezczynność do Sądu. Odpowiadając na wniosek w dniu 12 lutego 2024 r. organ nie odniósł się do stawianego mu zarzutu nieprzekazania skargi w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Obowiązki organu, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. mają charakter bezwzględny i organ administracji publicznej nie może od nich dowolnie odstąpić. Z konstrukcji art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, że ww. przepis przez znajdujące się w nim określenie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny" ma charakter fakultatywny. Zatem sąd nie jest zobligowany, nawet przy spełnieniu ustawowych przesłanek, do wymierzenia grzywny organowi za nieprzekazanie w określonym terminie skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku należy wziąć pod rozwagę wszystkie okoliczności sprawy tj. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków o których mowa w art. 54 § 2, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ten obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Należy również zwrócić uwagę, że choć grzywna za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę ma charakter mieszany (prewencyjno – dyscyplinująco – restrykcyjny), jej zasadniczym celem jest ukaranie organu za brak jego aktywności w realizacji spoczywających na nim obowiązków ustawowych, jak i zmobilizowanie go do ich wykonania w sytuacji, gdy tego jeszcze nie uczynił. W niniejszej sprawie uchybienie przez organ powiatowy obowiązkom, określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest bezsporne i nie znajduje usprawiedliwienia. Pomimo wymierzenia grzywny postanowieniem tutejszego Sądu z 15 maja 2023 r. organ wciąż nie przekazał Sądowi skargi A. S. z dnia 8 sierpnia 2022 r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego przy ul. [...] w L.. Zauważyć należy, że organ przekazał sądowi skargę A. S. z dnia 30 czerwca 2023 r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w sprawie wydania zakazu użytkowania zakładu stolarskiego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w L. (sprawa została zarejestrowana pod sygn. VII SAB/Wa 127/23). Po wymierzeniu przez Sąd grzywny postanowieniem z 11 kwietnia 2023 r., sygn. VII SO/Wa 14/22, organ przekazał również skargę A. S. z dnia 8 sierpnia 2022 r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w sprawie doprowadzenia do zgodności budynku gospodarczego, w którym prowadzony jest zakład stolarski położony na nieruchomości przy ul. [...] w L. (sprawa została zarejestrowana pod sygn. VII SAB/Wa 186/23). Pomimo tego organ wciąż nie zrealizował swoich obowiązków, co do przekazania skargi, dotyczącej bezczynności w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Odpowiadając na wniosek organ nie podjął nawet próby przedstawienia i wykazania z jakich powodów nie zadośćuczynił ustawowym obowiązkom i to pomimo zdyscyplinowania go grzywną na mocy postanowienia z 15 maja 2023 r. Ogólna argumentacja organu niezmiennie sprowadza się – w jego ocenie – do znacznej ilości skarg i wniosków, jakie składa skarżąca. Wobec rażącego przekroczenia terminu na wypełnienie obowiązku, określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także uwzględniając, iż do dnia rozpoznawania przedmiotowego wniosku organ wciąż nie przekazał skargi A. S. pomimo wymierzenia grzywny, Sąd za zasadne uznał wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w L. grzywny w wymiarze 3000 zł. Powyższa grzywna ma bowiem na celu doprowadzenie do tego, by organ finalnie przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz ze swoim stanowiskiem. Jednocześnie orzeczona grzywna musi być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Ponadto, uwzględniając notoryczność uchybień w wypełnianiu obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a. przez organ powiatowy, ma ona również spełnić funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Wymierzona grzywna w ocenie Sądu pozwoli na osiągnięcie ww. celów. Z tych wszystkich przyczyn, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w punkcie I sentencji. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono w punkcie II sentencji na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 210 § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Na koszty postępowania składa się wpis sądowy od wniosku w wysokości 100 zł oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika w stawce minimalnej wraz z opłatą od pełnomocnictwa.