VII SAB/Wa 58/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skargi P. w W. na bezczynność S. O. w zakresie braku doręczenia skarżącej Spółce decyzji ostatecznej z dn. 29.11.2023 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, zawierającej zatwierdzony projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany postanawia: I. odrzucić skargę II. zwrócić stronie skarżącej P. w W. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z 6 lutego 2024 r. strona skarżąca – [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. – wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Starosty O. w zakresie braku doręczenia skarżącej Spółce decyzji ostatecznej z [...] listopada 2023 r., znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, zawierającej zatwierdzony projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany. Skarżący wniósł o stwierdzenie dopuszczenia się przez organ bezczynności, wymierzenie Staroście grzywny oraz zobowiązanie Starosty do doręczenia decyzji administracyjnej wraz z zatwierdzonym projektem zagospodarowania terenu oraz projektem architektoniczno-budowlanym w terminie miesiąca od dnia wydania w niniejszej sprawie wyroku. Wniósł także o zwroty kosztów postępowania. Starosta O. (dalej: organ) w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Sąd przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy zobligowany jest w pierwszej kolejności do zbadania przesłanek dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a p.p.s.a.) oraz sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że wniesienie skargi na bezczynność (przewlekłość) organu administracji publicznej jest możliwe, gdy przepis prawa obliguje organ do wydania jednego z wymienionych rozstrzygnięć, a mimo to uchyla się on od tego obowiązku. Sąd uznał, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna w rozumieniu wyżej przytoczonego przepisu. Zaskarżona została bowiem decyzja w zakresie bezczynności doręczenia decyzji. Natomiast doręczenie decyzji, niezależnie od wybranej formy, o której mowa w art. 109 k.p.a., jest czynnością materialno-techniczną o skutkach procesowych, której istotą jest umożliwienie stronie zapoznania się z rozstrzygnięciem. Obowiązek uzewnętrznienia decyzji przez jej doręczenie lub ogłoszenie stronom spoczywa na organie, co wynika z treści art. 109 i 110 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że samo doręczenie może być poczytane za opieszałość lub tym bardziej bezczynność organu w wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Innymi słowy, okoliczność niedoręczenia decyzji stronie nie stanowi podstawy do żądania stwierdzenia bezczynności (przewlekłości) organu i nakazania mu podjęcia czynności zmierzających do rzeczywistego doręczenia jej rozstrzygnięcia. W orzecznictwie przyjmuje się, że czynność doręczenia stronie decyzji nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a. Nie stanowi też czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., który ten odnosi się do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Czynność doręczenia ani nie przyznaje, ani nie stwierdza, ani nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Nie stanowi ona również załatwienia sprawy administracyjnej. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Prawidłowość doręczenia decyzji oceniana jest w toku postępowania odwoławczego, ewentualnie także przez Sąd przy kontroli legalności danego aktu. Tym samym, kwestia doręczenia decyzji nie podlega kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi (por. postanowienie NSA z 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2269/19). Prawidłowość doręczenia może być oceniana w toku postępowania odwoławczego oraz może być przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu (postanowienie NSA z 21 sierpnia 2012 r. II OSK 1882/12). Zdaniem Sądu, prawidłowość doręczenia decyzji nie może natomiast stanowić przedmiotu odrębnej skargi. W związku z powyższym czynność doręczenia (aktu) nie może stanowić w sytuacji zaniechania jej dokonania, przedmiotu skargi w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., a zatem nie podlega kontroli sądowej, która mogłaby być skutecznie wywoływana skargą na bezczynność. Również w literaturze przedmiotu prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym zobowiązanie organu administracji tylko do dokonania czynności materialno-technicznej, jaką jest doręczenie, nie może być dokonywana w ramach kompetencji sądu administracyjnego, określonych w art. 3 § 2 pkt 1 i 8 w zw. z art. 149 p.p.s.a. (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2019, s. 82 oraz powołane tam orzeczenie). W tej sytuacji wniesiona w sprawie skarga na bezczynność – jako niedopuszczalna – podlegała odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.