VII SAB/Wa 58/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. D. na bezczynność [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w przedmiocie nierozpoznania zarzutów podniesionych w piśmie z dnia 23 sierpnia 2017 r. postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 27 września 2017 r. S. D., dalej skarżący, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w przedmiocie nierozpoznania zarzutów podniesionych w piśmie z dnia 23 sierpnia 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2017 r. wezwano skarżącego do wykazania, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., - że przed wniesieniem skargi z dnia 27 września 2017 r. na bezczynność [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało złożone ponaglenie do organu, w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), i nadesłanie ponaglenia wraz z potwierdzeniem wpłynięcia/nadania do organu. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 2 stycznia 2018 r., skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia 29 grudnia 2017 r. złożył ponaglenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w niniejszej sprawie. Podał, że nie wiedział o konieczności wysłania ponaglenia do organu i że niedopełnienie tego może mieć znaczący wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym po 13 lipca 2017 r.), dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku bezczynności organu strona winna przed wniesieniem skargi skorzystać z regulacji przewidzianej w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1357 – w brzmieniu obowiązującym po dniu 27 czerwca 2017 r.), dalej k.p.a. zgodnie z którym stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl § 2 ww. przepisu, ponaglenie zawiera uzasadnienie. Stosownie do § 3 powyższego przepisu, ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Na podstawie art. 37 § 4 k.p.a., organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Odpisy mogą zostać sporządzone w formie dokumentu elektronicznego. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego. Stosownie do § 5 ww. przepisu, organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Wskazać zatem należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania co do zasady musi być, w myśl art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., poprzedzona środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Zatem, warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest uprzednie złożenie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Regulacja zawarta w tym przepisie ma na celu zwalczanie bezczynności organu w merytorycznym załatwieniu sprawy zawisłej przed tym organem. Ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., nie ma charakteru środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Służy ono jedynie zakwestionowaniu przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy (art. 35 i art. 36 k.p.a.). Stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter incydentalny (wpadkowy), nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a także nie kończy postępowania w sprawie. Niezależnie zatem od pozytywnego lub negatywnego stanowiska organu, strona może wnieść skargę na bezczynność organu. Z tych też względów, złożenie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. stanowi wyłącznie warunek formalny do wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W sprawach przewlekłego prowadzenia postępowania lub bezczynności organu istotne znaczenie ma nie tyle sposób rozpatrzenia ponaglenia, złożonego w trybie art. 37 k.p.a., ale sam fakt dopełnienia takiej czynności przez stronę. Złożenie takiego ponaglenia wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Z pisma skarżącego z dnia 2 stycznia 2018 r. wynika, że skarżący przed wniesieniem niniejszej skargi nie wyczerpał środków zaskarżenia wynikających z art. 37 § 1 k.p.a., bowiem przed złożeniem skargi do tut. Sądu nie wniósł ponaglenia do organu. Wyjaśnić jednocześnie należy, że ponaglenie wniesione pismem z dnia 2 stycznia 2018 r. nie może zostać uznane za skuteczne wyczerpanie przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia, bowiem ponaglenie z dnia 8 stycznia 2018 r. zostało złożone po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność zaskarżonego organu, na wskutek wezwania Sądu z dnia 22 grudnia 2017 r. W konsekwencji stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu nie wyczerpał środków zaskarżenia wynikających z treści art. 37 § 1 k.p.a., bowiem przed wniesieniem skargi do tut. Sądu nie złożył ponaglenia do organu. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Do przyczyn tych zalicza się m.in. sytuację, gdy skarga została wniesiona bez uprzedniego wyczerpania zaskarżenia na drodze administracyjnej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.