VII SAB/Wa 36/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w zakresie nierozpatrzenia wniosku z dnia 16 września 2019 r. o przeprowadzenie czynności wyjaśniających postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić D. S. uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 (słownie: sto) złotych.

D. S. (dalej: "skarżący") pismem z 16 września 2019 r. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") wniosek o "przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie tego, czy lokale mieszkalne w budynku Wspólnoty Mieszkaniowej [...] są użytkowane zgodnie z ich przeznaczeniem". Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] września 2019 r., PINB, działając na podstawie art. 61a § 1 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wydał postanowienie z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego na wniosek skarżącego, w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych w budynku frontowym przy ul[...] w [...], jako podmiotu nie będącego stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Po zapoznaniu się z zażaleniem skarżącego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Skarżący pismem z 27 listopada 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w zakresie nierozpatrzenia wniosku z dnia 16 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 cyt. ustawy, a więc na bezczynność organu lub przewlekłość w sprawie załatwianej decyzją lub postanowieniem. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w powołanym wyżej przepisie (art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.) może zostać złożona w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący pismem z 27 listopada 2020 r., złożył skargę na bezczynność PINB w zakresie nierozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2019 r. o przeprowadzenie czynności wyjaśniających. W sprawie tej PINB, jak wynika z akt postępowania, postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego na wniosek skarżącego co oznacza, że wnosząc skargę, swoje zarzuty dotyczące bezczynności zaistniałej w postępowaniu strona zgłosiła, gdy to postępowanie formalnie już nie toczyło się, albowiem zostało wcześniej zakończone postanowieniem kończącym tok instancji w sprawie. Chronologia powyżej opisanych zdarzeń wskazuje, że skarga na bezczynność została złożona po podjęciu przez skarżony organ orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą 22 czerwca 2020 r. pod sygnaturą II OPS 5/19 (dostępna na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl): "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W uzasadnieniu uchwały NSA wywiódł, że pogląd "sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest, w ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności [...] za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu". Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na niedopuszczalność skargi na bezczynność organu wniesionej po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego. Z uzasadnienia uchwały wynika, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia tej skargi aktualny, nie zaś historyczny. Możliwość wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje więc przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy. Zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest bowiem usunięcie stanu bezczynności. Niedopuszczalną jest zatem skarga na bezczynność wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego. Zdaniem sądu, mimo że uchwała w swej tezie expressis verbis dotyczy wniesienia skargi po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej, to jednak znajduje szersze zastosowanie, w tym także do postępowań zakończonych postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania. Wówczas bowiem wniesiona skarga na bezczynność, wobec niemożności zobowiązania organu do załatwienia sprawy, przestaje w istocie przeciwdziałać stanowi bezczynności. Mimo zatem, że formalnie uchwała NSA dotyczy spraw zakończonych decyzją administracyjną, to jednak zawarte w jej uzasadnieniu rozważania mogą mieć również znaczenie dla postępowań kończących się innymi rozstrzygnięciami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił bowiem, że pogląd sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego od skargi Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.