VII SAB/Wa 19/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. i J. T. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przedmiocie zajęcie stanowiska postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z [...] listopada 2021 r. M. P. i J. T. ("skarżący") wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przedmiocie zajęcia stanowiska. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali m.in. że "w sprawie występują w związku z nieprawnie pobieraną w 2020 r. przez wójta gminy W.G. P.T. opłatą od mieszkańców za przyłącze do sieci wodociągowej które zostały wykonane w 2019 r. w ramach projektu: Budowa Sieci Wodociągowej wraz z przyłączami M. C., G.". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał, że pismem z [...] listopada 2020 r., skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach "skargę na opieszałość" m.in. Prezesa UOKiK, Departament Analiz Konsumenckich, pismo z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...]. Wnieśli o podjęcie działań zgodnie z obowiązującym prawem. Zaznaczył, że pisma skarżących zostały zakwalifikowane jako sygnał od konsumentów dotyczący ewentualnych nieprawidłowości w sprawie pobierania opłat za przyłącze do sieci wodociągowej. Po dokonanej analizie uznano, że przedmiotowa sprawa ma charakter indywidualny i jako taka jest poza zakresem obowiązków Prezesa UOKiK. Takie stanowisko zostało skarżącym przedstawione w pismach z [...] czerwca 2020 r., nr [...] oraz nr [...] Prezes UOKiK, stosownie do posiadanych kompetencji określonych w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1076 z późn. zm., "okik") podejmuje interwencje w przypadku niezgodnych z prawem praktyk przedsiębiorców, które dotyczą potencjalnie nieograniczonej liczby osób (naruszają zbiorowe interesy konsumentów). W ocenie Prezesa UOKiK zarówno nieformalne sygnały konsumentów jak i przybierające postać sformalizowanych zawiadomień w rozumieniu art. 100 okik, nie stanowią czynności Prezesa UOKiK mogących podlegać kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 100 okik każdy może zgłosić Prezesowi UOKiK na piśmie zawiadomienie dotyczące podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie zaś do art. 86 ust. 4 okik w zw. z art. 100 ust. 3 okik, Prezes UOKiK zobowiązany jest do przekazania zgłaszającemu zawiadomienie informacji na piśmie o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia wraz z uzasadnieniem w terminie określonym w art. 35 - 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.). I dalej organ podkreślił, że nawet jeśli należałoby uznać, że pisma skarżących z 5 maja 2020 r. skierowane do Prezesa UOKiK stanowią zawiadomienia z art. 100 okik, a nie jak zostały zakwalifikowane jako zwykłe pismo sygnalizujące pewne nieprawidłowości na rynku, wówczas nadal w ocenie organu nie przysługuje skarżącym skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w tej materii. Podniósł, że informacja organu o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia nie może być traktowana jako postanowienie lub decyzja, ponieważ nie prowadzi do zakończenia postępowania bądź rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. W świetle obowiązujących przepisów zarówno sygnały konsumentów jak i zawiadomienia nie stanowią wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 48 i 49 okik wszczęcie postępowania wyjaśniającego, postępowania w sprawie praktyk ograniczających konkurencję oraz postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów następuje wyłącznie z urzędu. W aktualnym stanie prawnym nie ma zatem możliwości zainicjowania żadnego z ww. postępowań poprzez złożenie wniosku o wszczęcie postępowania. Tym samym, Prezes UOKiK nie wydaje decyzji o odmowie wszczęcia postępowania lub postanowienia, które podlegałyby zaskarżeniu. W związku z tym złożone przez skarżących sygnały nie obligują Prezesa UOKiK do podjęcia jakichkolwiek działań w ramach posiadanych kompetencji. W ocenie organu, pisma skierowane przez Prezesa UOKiK do skarżących, będące odpowiedzią na pisma w indywidualnej sprawie konsumentów dotyczące przyłączy do sieci wodociągowej mają jedynie charakter informacyjny i nie można ich zakwalifikować jako akty lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. W ocenie Sądu sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej enumeratywnie w art. 3 § 2-3 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych, nie objętych art. 3 § 2a, § 3 i art. 4 oznacza, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a tym samym, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie skarżona jest bezczynność organu w zakresie zajęcia stanowiska w kwestii zgłoszonych przez skarżących nieprawidłowości dotyczących opłat za przyłącze do sieci wodociągowej na terenie G.W.G. Zgodnie z art. 86 ust. 1 okik, każdy może zgłosić Prezesowi Urzędu na piśmie zawiadomienie dotyczące podejrzenia stosowania praktyk ograniczających konkurencję wraz z uzasadnieniem. Zgodnie natomiast z art. 100 ust. 1 okik, każdy może zgłosić Prezesowi Urzędu na piśmie zawiadomienie dotyczące podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgłaszającemu zawiadomienie organ przekazuje informację na piśmie o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia wraz z uzasadnieniem, w terminie określonym w art. 35-37 k.p.a. (art. 86 ust. 4 oraz art. 100 ust. 3 w zw. z art. 86 ust. 4 okik). Biorąc pod uwagę treść art. 3 § 2 p.p.s.a. bezczynność lub przewlekłość organu w zakresie rozpatrzenia przesłanego do niego zawiadomienia stanowiącego sygnał konsumencki, nie jest kwestią, która podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Słusznie zauważył organ, iż informacja Prezesa UOKiK o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia, o którym mowa w art. 86 ust. 1 lub art. 100 ust. 2 okik, nie stanowi tzw. innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podobnie jak w odniesieniu do zawiadomienia o sposobie rozpatrzenia wniosku lub skargi określonych w dziale VIII k.p.a. - informacja o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia o podejrzeniu naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi czynność materialno-techniczną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 1035/11). Zatem także opieszałość w takiej sprawie nie podlega kognicji Sądu, o czym przesądza art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Mając powyższa na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.