VII SAB/Wa 189/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący asesor WSA Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. bezczynność i przewlekłość Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić A. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu od skargi.

W dniu 7 września 2023 r. skarżąca wniosła datowaną na tenże dzień skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków postępowania w sprawie wpisania do rejestru zabytków nieużytkowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w Z., wszczętego z urzędu w dniu 9 listopada 2022 r. (koperta zawierająca adresowaną do Sądu skargę z 7 września 2023 r. w aktach sprawy). Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, a w przypadku wydania decyzji przed rozpatrzeniem skargi - o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi podnosząc, że w dniu 6 września 2023 r. wydał korzystną dla skarżącej decyzję o niewpisaniu kamienicy położonej przy ul. [...] w Z. do rejestru zabytków. Przedstawione przez organ Sądowi akta sprawy obejmują decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 6 września 2023 r. nr 100/23 wydaną we wszczętym z urzędu postępowaniu w sprawie wpisu do rejestru zabytków ww. kamienicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Sąd stwierdza, że w dniu wniesienia skargi - tj. 7 września 2023 r. sprawa dotyczącą wpisania do rejestru zabytków kamienicy przy ul. [...]w Z. została już załatwiona wydaniem w dniu 6 września 2023 r. decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty (art. 104 § 1 k.p.a.). W dniu wniesienia skargi nie istniał już zatem przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego zarówno w postaci bezczynności organu, jak i przewlekłości postępowania administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm./, dalej: p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmuje, że skarga na bezczynności i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego podlega odrzuceniu, jeżeli została wniesiona po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono bezczynność i/lub przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna (art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 104 § 1 k.p.a.), podzielając stanowisko odnośnie do tej kwestii wyrażane w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. II OSK 1575/22). W ślad za ww. wyrokiem NSA tut. Sąd przyjmuje, że na gruncie rozważanej sprawy nie ma zastosowania uchwała składu powiększonego Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2022 r. sygn. II OPS 1/21, gdyż dotyczy ona sytuacji, w której skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego została wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu. Teza tej uchwały nie odnosi się zatem do układu procesowego, jaki zaistniał w niniejszej sprawie, gdzie skarga na bezczynności i przewlekłość została wniesiona po wydaniu decyzji, która w chwili wniesienia skargi nie była jeszcze ostateczna. Z faktu, że w ww. uchwale z 7 marca 2022 r. II OPS 1/21 NSA przyjął, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania wniesiona po ostatecznym zakończeniu postępowania podlega odrzuceniu, nie wynika, wiążący inne składy orzekające, pogląd, że skarga na przewlekłość wniesiona po wydaniu decyzji nieostatecznej, nie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z innych przyczyn. Jak trafnie wskazał NSA w ww. wyroku z 24 stycznia 2023 r. II OSK 1575/22, nie sposób przyjąć, że wykładnia zawarta w sentencji tej uchwały obejmuje wszystkie sytuacje związane z dopuszczalnością skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, jakie mogą wystąpić w kontekście zakończenia postępowania administracyjnego w momencie wniesienia skargi. Sąd wojewódzki w całości podziela stanowisko NSA, wedle którego uwzględnienie definicji pojęć "bezczynności" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) oraz przewlekłości (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) każe przyjąć, że zdarzeniem prawnym, które kończy stan bezczynności lub przewlekłości, jest załatwienie sprawy przez organ, zaś w świetle art. 104 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. W świetle art. 104 § 1 k.p.a. należy przyjęć, że momentem załatwienia sprawy jest z reguły, w razie braku odmiennych regulacji ustawowych, wydanie decyzji (por. np. R. Hauser, Terminy załatwiania spraw w k.p.a. w doktrynie i orzecznictwie sądowym, RPEiS 1997, z. 1, s. 3), a nie jej doręczenie. Obowiązujące przepisy k.p.a. nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem (por. np. wyrok NSA z 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 714/05, ONSAiWSA 2006/5/132; wyrok NSA z 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 1554/19, CBOSA; wyrok NSA z 24 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 1979/18, CBOSA). W szczególności, nie można zaakceptować poglądu, iż w dacie wydania (sporządzenia) decyzja jest tylko projektem decyzji i zdarzenie to nie wywołuje żadnych skutków prawnych, które następują dopiero z momentem (datą) doręczenia decyzji stronie lub stronom, a ponadto, że doręczenie decyzji w istocie kończy postępowanie administracyjne, skutku takiego zaś nie wywołuje wydanie (sporządzenie decyzji). Określenie w art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. daty wydania decyzji jako niezbędnego elementu jej treści ma przeciwdziałać sytuacji, w której za datę wydania decyzji należałoby uznać datę doręczenia jej stronie lub stronom. Bez tego elementu (daty) w postępowaniach administracyjnych, w których uczestniczyłoby wiele stron, powstałaby konieczność przyjęcia kilku różnych dat wydania decyzji, trudno bowiem założyć, aby w praktyce doręczenie stronom decyzji nastąpiło w tym samym czasie. Uznanie sprawy za załatwioną w kilku różnych datach pozostawałoby zaś w sprzeczności z racjonalnym interpretowaniem prawa. Konkludując, skoro zatem stan bezczynności i przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, a w tej sprawie załatwienie sprawy nastąpiło poprzez wydanie decyzji z 6 września 2023 r. to oczywiste jest, że skarga A. L. dotyczy przedmiotu, który nie istniał już w chwili jej wniesienia (7 września 2023 r.). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a