VII SAB/Wa 173/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Asesor WSA Michał Podsiadło, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi B. B. i J. B. na przewlekłość Burmistrza Miasta P. w rozpoznaniu wniosku o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego I. stwierdza, że Burmistrz Miasta P. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 18 października 2022 r. o rozgraniczenie działek nr ew. [...] i [...] z działką nr ew. [...] w obrębie [...] miasta P., które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta P. do wydania aktu, III. zasądza od Burmistrza Miasta P. na rzecz B. B. i J. B. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 11 września 2023 r. B.B i J.B. (dalej: "Skarżący"), wnieśli skargę na bezczynność Burmistrz Miasta [...], w zakresie rozpatrzenia wniosku o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów numerami [...]i [...]położonych w obrębie [...]miasta [...]z nieruchomością oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] położoną w obrębie [...]miasta [...]. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 16 października 2022 r. ( data wpływu 18 października 2022r.) B.B. i J.B. złożyli do Burmistrza Miasta [...]wniosek o rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości. Skarżący składali pisma ponaglające w 27 stycznia 2023 i 1 sierpnia 2023 r. Pismem z dnia 8 września 2023 r. Burmistrz Miasta [...]skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]wniosek o wyznaczenie przez organ wyższego stopnia innego podległego sobie organu do załatwienia przedmiotowej sprawy. W wyniku jego rozpatrzenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]września 2023 r. odmówiło wyznaczenia organu do załatwienia sprawy o rozgraniczenie nieruchomości. Następnie Burmistrz Miasta [...]postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami. Skargę na bezczynność Burmistrza Miasta [...]wnieśli B.B. i J.B. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta [...]wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 539 , dalej: "p.p.s.a."), sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z powyższych przepisów wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postacie - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przyjmuje się, że celem skargi na bezczynność jest zobligowanie organu administracji publicznej do podjęcia działań, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 zd. 1 omawianej ustawy, sąd - uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji, dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikających z przepisów prawa. Rozpatrując skargę sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania i ustala czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w tym przepisie. Jednocześnie stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Pierwsze ponaglenie skarżący wnieśli w dniu 27 stycznia 2023r. a następne 1 sierpnia 2023 r. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że wbrew stanowisku organu zawartym w odpowiedzi na skargę, skarżący pismem z dnia 16 października 2022r.( data wpływu do organu 18 października 2022r. ) wnieśli o przeprowadzenie postępowania rozgraniczającego działek nr ew. [...]i [...]. Do wniosku z tej daty odwoływali się także w pismach z dnia 27 stycznia 2023r. oraz 1 sierpnia 2023r. Nie znajduje więc potwierdzenia w aktach sprawy twierdzenie organu, że skarżący swój wniosek złożyli dopiero w dniu 1 sierpnia 2023r. Organ natomiast dopiero pismem z dnia 8 września 2023 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]o wyznaczenie przez organ wyższego stopnia innego podległego sobie organu do załatwienia przedmiotowej sprawy. Wobec odmowy wyznaczenia innego organu postanowieniem SKO z dnia [...]września 2023 r. , Burmistrz Miasta [...]postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Postępowanie w tej sprawie trwało od dnia złożenia wniosku o wszczęcie postępowania do dnia wydania postanowienia o odmowie wszczęcia przez okres prawie 11 miesięcy . Przekroczony więc został maksymalny, przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a., dwumiesięczny termin na rozpoznanie sprawy o prawie 9 miesięcy . Przy czym organ w tych okresach nie zastosował się do obowiązku zawiadomienia stron o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz podania przyczyn zwłoki oraz wskazania nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 8 maja 2013r. (sygn. akt II OSK 2873/12) przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W okolicznościach tej sprawy Sąd uznał, iż organ prowadził przewlekle postępowanie z wniosku skarżących z dnia 18 października 2022 r., gdyż przekroczył terminy załatwienia spraw określone w art. 35 k.p.a. (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Jednocześnie Sąd uznał, że przewlekłość ta nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) Mając na uwadze sekwencję podejmowanych w sprawie czynności, jak i ich rodzaj stwierdzić należy, że przedłużenie czasu trwania niniejszego postępowania wynikało z niewłaściwych i opieszałych działań organu, który trudno jednak przypisać rażące naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela ten kierunek wykładni nadawanej art. 149 § 1a p.p.s.a., który rażące naruszenie prawa w rozumieniu powyższego przepisu odnosi do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., II OSK 879/20; wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r.). W tej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organ niewątpliwie nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki i prowadził postępowanie w sposób przewlekły, nie dotrzymując terminów wynikających z przepisów k.p.a. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest jednak wystarczające samo przekroczenie przez organ terminu załatwienia sprawy. Zwłoka organu w rozpoznaniu podania musi być znaczna, pozbawiona racjonalnego uzasadnienia, podyktowana złą wolą organu (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894, wyrok WSA w Gdańsku z 29 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 29/13, LEX nr 1368782, wyrok WSA w Łodzi z 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, LEX nr 1534558). Takich cech działania organu Sąd się nie dopatrzył. Jak zostało to już wyżej podniesione , w dniu 9 października 2023r. Burmistrz Miasta [...]odmówił wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi nr ew. [...], [...]i [...]położonymi w obrębie [...]miasta [...]. W efekcie, Sąd orzekając w niniejszej sprawie przyjął, iż postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I wyroku). Skoro bowiem przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez Sąd, doszło do wydania przez Burmistrza Miasta [...]postanowienia z dnia [...] października 2023r. to tym samym brak było podstaw do zobowiązania tego organu do wydania aktu w tym przedmiocie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a, i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 ww. ustawy.