VII SAB/Wa 1495/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie nierozpoznania wniosku postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu A. M. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

A.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie nierozpoznania jego wniosku z dnia 10 grudnia 2025 r. o ustalenie statusu dyplomatycznego, administracyjnego i prawnego terytorium wyodrębnionego przez organ w budynku przy al. [...] w W., funkcjonującego w oficjalnej dokumentacji m.st. Warszawy pod nazwą "Strefa Konfliktu". W skardze zarzucono organowi naruszenie: 1. art. 35 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie ustawowych terminów do załatwienia sprawy i niewydanie jakiegokolwiek aktu (decyzji lub zaświadczenia) określającego reżim prawny terytorium wykreowanego przez organ; 2. art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący brak zaufania obywateli do władzy publicznej, polegający na powołaniu do życia w centrum stolicy "Strefy Konfliktu" i jednoczesnym ukrywaniu przed obywatelem zamieszkującym tę strefę informacji o tym, jakie przepisy prawa powszechnie obowiązującego mają tam zastosowanie. W skardze wniesiono o: 1. zobowiązanie Prezydenta m.st. Warszawy do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego (decyzji lub zaświadczenia) załatwiającego wniosek skarżącego z dnia 10 grudnia 2025 r. - w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. z uwagi na lekceważący stosunek organu do podstawowych praw obywatelskich i bezpieczeństwa prawnego obrotu nieruchomościami; 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotów kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, iż w dniu 10 grudnia 2025 r. skarżący złożył do Prezydenta m.st. Warszawy (Biuro Mienia Miasta i Skarbu Państwa) formalny wniosek o ustalenie statusu terytorialnego tzw. "Strefy Konfliktu" — wydzielonej części budynku przy al. [...]. W ocenie skarżącego od momentu złożenia wniosku organ I instancji pozostaje w całkowitej bezczynności. Nie wydał decyzji, nie wydał zaświadczenia, ani nie poinformował o przedłużeniu terminu. Skarżący wyczerpał przewidziany prawem tryb przedsądowy, składając w dniu 11 marca 2026 r. ponaglenie (w trybie art. 37 k.p.a.) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. SKO postanowieniem z dnia 23 marca 2026 r. uznało swoją niewłaściwość, co w ocenie skarżącego otwiera mu drogę do wniesienia niniejszej skargi do WSA. Wymóg wyczerpania środków zaskarżenia (art. 52 p.p.s.a.) został spełniony. Skarżący wskazuje, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy ma w niniejszej sprawie charakter rażący. Organ działając w sferze imperium (władztwa administracyjnego) kreuje rzeczywistość przestrzenną — w tym powołuje w środku miasta strefy wyjęte spod standardowych procedur ("Strefy Konfliktu"). Skarżący, jako mieszkaniec tejże enklawy, znajduje się w próżni prawnej. Organ odmawia określenia, czy na tym terytorium obowiązują przepisy prawa polskiego (np. prawo budowlane), czy też wyłącznie odrębne, niepublikowane regulaminy i szkice urzędników Dzielnicy [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent m. st. Warszawy wniósł o jej odrzucenie, ponieważ przedmiotowa sprawa nie podlega kognicji w administracyjnym toku instancji, ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej z przyczyn merytorycznych. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżący pismem z dnia 23 marca 2026 r. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie nierozpoznania jego wniosku z dnia 10 grudnia 2025 r. o ustalenie statusu dyplomatycznego, administracyjnego i prawnego terytorium wyodrębnionego przez organ w budynku przy ul. 3 Maja 7 w Warszawie. Skarga jest całkowicie bezzasadna i niedopuszczalna, stąd też powinna zostać odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. We wniosku z dnia 10 grudnia 2025 r. skierowanym do Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa Urzędu m.st. Warszawy skarżący powołuje się na toczące się postępowanie sądowe przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygn. akt III C 666/22, wnosząc o udzielenie wiążącej informacji prawnej: czy ustalona w sądzie powszechnym "Strefa Konfliktu" o pow. 5,42 m2 (zatwierdzona przez pełnomocnika Miasta) zgodnie z kompetencjami Biura Mienia - została przekazana na potrzeby podmiotu zewnętrznego, misji dyplomatycznej lub posiada status eksterytorialny oraz na jakich zasadach prawnych odbywa się ruch pomiędzy obszarami granicznymi a "Strefą Konfliktu" oraz czy wymagane są procedury paszportowe lub specjalne zezwolenia Biura Mienia. Organ wskazał, że przed Prezydentem m.st. Warszawy ani też przed żadną jednostką organizacyjną w strukturach Miasta nie toczy się postępowanie administracyjne z wniosku skarżącego dotyczące spornego korytarza. Pomiędzy Miastem st. Warszawa a skarżącym powstał spór prawny co do własności niesamodzielnego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania oceny jej dopuszczalności, w szczególności do dokonania oceny czy z uwagi na przedmiot skargi sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zakres kognicji tych sądów został określony przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W świetle treści art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto, z art. 3 § 3 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z powyższych rozważań, bezczynność organu w postępowaniu prowadzonym przy zastosowaniu przepisów działu VIII k.p.a., nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Z treści skargi oraz przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że przedmiotem skargi na bezczynność organu z dnia 23 marca 2026 r. było nierozpoznanie wniosku A. M. z dnia 10 grudnia 2025 r. o ustalenie statusu prawnego oraz właściwości Biura w sprawie obszaru eksterytorialnego. We wniosku tym skarżący wniósł o udzielenie wiążącej informacji prawnej czy ustalona w sądzie powszechnym "Strefa Konfliktu" o pow. 5,42 m2 (zatwierdzona przez pełnomocnika Miasta) zgodnie z kompetencjami Biura Mienia została przekazana na potrzeby podmiotu zewnętrznego, misji dyplomatycznej lub posiada status eksterytorialny, na jakich zasadach prawnych odbywa się ruch pomiędzy obszarami granicznymi a "Strefą Konfliktu", czy wymagane są procedury paszportowe lub specjalne zezwolenia Biura Mienia. Z odpowiedzi na skargę wynika, że pomiędzy Miastem st. Warszawa a skarżącym powstał spór prawny co do własności niesamodzielnego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Spór pomiędzy stronami powstały na tle korzystania ze wspólnego korytarza dotyczy sfery stosunków cywilnoprawnych, a nie administracyjnych. Fakt ten potwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w postanowieniu z dnia 23 marca 2026 r., KOC/1494/Go/26, uznając ponaglenie A. M. wniesione w tej sprawie za niezasadne. W ocenie Sądu, pismo skarżącego z dnia 10 grudnia 2025 r. nie wszczyna żadnego jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Stanowi ono wniosek uregulowany przepisami działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), zwanej dalej "k.p.a." W ramach postępowania skargowego - uregulowanego w dziale VIII k.p.a. "Skargi i wnioski" - realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) prawo składania petycji, skarg i wniosków. Postępowanie skargowo-wnioskowe ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów działu II k.p.a., ponieważ w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb skargowo-wnioskowy (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem wniosku (art. 241 k.p.a.) mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności. Postępowanie w sprawach tego typu cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie rozstrzyga się o indywidualnych prawach, a więc nie wydaje się aktów adresowanych do strony skarżącej, a jedynie zawiadamia się ją o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów działu VIII k.p.a. (art. 221-256 k.p.a.), odnoszące się do skarg i wniosków, nie mieszczą się zatem w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA: z 22 czerwca 2021 r., II OSK 1156/21, z 20 maja 2021 r., II OSK 530/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji oznacza to, że również i bezczynność, mająca miejsce po złożeniu skargi w trybie przepisów działu VIII k.p.a., nie może podlegać kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wprost wskazuje się, że ewentualna bezczynność organu w postępowaniu prowadzonym przy zastosowaniu przepisów działu VIII k.p.a., nie podlega kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09, z 10 października 2017 r., II OSK 2078/17, z 19 stycznia 2016 r., I OSK 3433/15). Sprawy, których przedmiotem jest bezczynność w zakresie nierozpatrzenia skargi lub wniosku, o których mowa w art. 227 i 241 k.p.a. nie zostały poddane kontroli Sądu ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej, ale wyłącznie w przypadkach wskazanych w ustawie (art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a.). Zatem wniesiona w tej sprawie skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy nie przysługuje, gdyż tego typu sprawy nie należą do właściwości sądu administracyjnego. Sąd podziela stanowisko organu, iż wniosek skarżącego nie dotyczy stosunków administracyjnych, lecz cywilno-prawnych, co potwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w postanowieniu z dnia 23 marca 2026 r. KOC/1494/Go/26, uznając ponaglenie A. M. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie wniosku ww. z dnia 10 grudnia 2025 r. za niezasadne, wskazując że SKO w Warszawie nie jest właściwe w przedmiotowej sprawie i nie może podjąć żadnej czynności. Zatem skarga na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie nierozpoznania wniosku skarżącego z dnia 10 grudnia 2025 r. o ustalenie statusu dyplomatycznego, administracyjnego i prawnego terytorium wyodrębnionego przez organ w budynku przy al. [...] w W. nie przysługuje. Powstały spór prawny co do własności niesamodzielnego lokalu mieszkalnego podlega ocenie sądów powszechnych, przed którymi skarżący ma zapewnioną możliwość ochrony swoich interesów. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.