VII SA/Wa 761/17

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2017r. po rozpoznaniu wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2017r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania postanawia: odmówić D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

W dniu 5 lipca 2017r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy D. K. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 2766,50 złotych miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada majątku, oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych powyżej 5000 złotych. Wnioskodawca wskazał, że ponosi z żoną następujące wydatki tj. alimenty wnioskodawcy na rzecz dwójki dzieci 1100 złotych, alimenty żony na rzecz córki 120,00 złotych, koszty wynajmu mieszkania 1300 złotych, opłatę za prąd i gaz w wysokości 200,00 złotych, opłatę za dwa telefony 50,00 złotych. Pismem z dnia 23 sierpnia 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 22 sierpnia 2017r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza z żoną miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, środki czystości, leki itp.), - wyjaśnienie z czego lub w jaki sposób pokrywa wydatki bieżącego utrzymania, wskazane we wniosku wydatki, tj. alimenty, koszty wynajmu mieszkania, opłaty za telefony, prąd i gaz pokrywają się z dochodami w formularzu, nie obejmują jednak kosztów bieżącego utrzymania, - na jaką kwotę jest zadłużony z jakiego tytułu, czy obecnie jest spłacane, jeśli tak w jakiej wysokości miesięcznie i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty, - czy posiada z małżonką pojazdy mechaniczne jeśli tak, należało je wymienić, podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - czy uzyskuje z małżonką pomoc od rodziny lub innych osób, jeśli tak, należało wskazać, w jakiej wysokości lub formie, oraz do nadesłania: - kopii dokumentu PIT rozliczającego podatek dochodowy za rok 2016r., - wyciągów z konta lub kont bankowych wnioskodawcy i małżonki z trzech ostatnich miesięcy, bądź złożenia oświadczenia, że ich nie posiadają. Powyższe należało wykonać w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 19 września 2017r. do Sądu wpłynęło pismo z dnia 18 września 2017r. wnioskodawcy stanowiące odpowiedź na powyższe wezwanie. Do ww. pisma załączył kserokopię PIT- 37, zaświadczenie z banku z dnia 18 września 2017r., kserokopię wyciągów z banki małżonki za okres trzech miesięcy, zaświadczenia z pracy wnioskodawcy i małżonki, kserokopię oświadczenia A. M., że otrzymała należne alimenty na dzieci w wysokości 1100 złotych za miesiąc sierpień i że należności alimentacyjne przez wnioskodawcę regulowane są na bieżąco i nie ma z ich tytułu zaległości, wydruk potwierdzenia dokonania wpłaty alimentów za miesiąc wrzesień 2017r. W ww. piśmie wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, ani ruchomości w postaci pojazdów mechanicznych z wyjątkiem rowerów. Nie ma zdolności kredytowych i nie posiada zadłużenia. Nie pije alkoholu i nie pali papierosów. Poinformował, że chętnie dorabia z żoną, zgłaszając się do Państwowych Komisji Wyborczych. Na pytanie z czego pokrywa bieżące wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wskazał "proszę zapytać Sąd Rodzinny, a właściwe Apelacyjny, który zasądził alimenty w wysokości 1100 złotych miesięcznie. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a). Wskazać należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 p.p.s.a, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania D. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, ponieważ nie wykazał dostatecznie jak wymaga tego ww. przepis, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 2766,50 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie za pracę wnioskodawcy w wysokości 1459,50 złotych i wynagrodzenie małżonki w wysokości 1307,00 złotych. Oświadczył, że nie posiada majątku, oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych powyżej 5000 złotych. Wnioskodawca wskazał, że ponosi z żoną następujące wydatki tj. alimenty wnioskodawcy na rzecz dwójki dzieci 1100 złotych, alimenty żony na rzecz córki 120,00 złotych, koszty wynajmu mieszkania 1300 złotych, opłatę za prąd i gaz w wysokości 200,00 złotych, opłatę za dwa telefony 50,00 złotych. Analizując dane zawarte we wniosku w szczególności ponoszone wydatki i uzyskiwane dochody uznano, że dane w formularzu nie są wystarczające do rozpoznania wniosku, w związku z tym pismem z dnia 23 sierpnia 2017r w wykonaniu zarządzenia z dnia 22 sierpnia 2017r. wezwano wnioskodawcę w trybie art. 255 p.p.s.a do uzupełnienia wniosku o stosowne oświadczenia i nadesłanie wskazanych dokumentów. Wnioskodawca wprawdzie udzielił pismem z dnia 19 września 2017r. (data wpływu do Sądu) odpowiedzi na powyższe i nadesłał dokumenty, jednakże nie udzielił w nim odpowiedzi na wszystkie żądane informacje. Przede wszystkim wnioskodawca pomimo wezwania nie wskazał orientacyjnie w jakiej wysokości ponosi z żoną miesięcznie koszty na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, środki czystości, leki itp.) i z jakich źródeł są pokrywane. Dokonując podsumowania miesięcznych wydatków wnioskodawcy i małżonki wyszczególnionych we wniosku wskazać należy, że wynoszą ok. 2770 złotych miesięcznie, czyli pokrywają się z wysokością dochodów przez nich uzyskiwanych. Z podanych danych przez wnioskodawcę wynika, że wydatki jakie z małżonką ponoszą dotyczą zobowiązań alimentacyjnych na dzieci i opłat związanych z mieszkaniem i telefonami. Zauważyć jednak należy, że wskazane wydatki we wniosku nie uwzględniają kosztów na bieżące utrzymanie tj. zakupu żywności, odzież, środki czystości, leki itp. Nie budzi bowiem żadnych wątpliwości, że konieczne jest posiadanie jakichkolwiek środków finansowych na zakup niezbędnych produktów do życia. Wnioskodawca we wniosku PPF w kwestii ponoszonych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem nie podał żadnych informacji. Pomimo wezwania kwestii tej nie wyjaśnił w piśmie z dnia 19 września 2017r. Nie wyjaśnił w nim dostatecznie i jasno skąd czerpie środki na bieżące utrzymanie lub przy czyjej pomocy z małżonką się utrzymują. Informacje zawarte przez wnioskodawcę ww. piśmie nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, udzielenie odpowiedzi na wskazane wyżej pytanie było kluczowe dla oceny wniosku. Wnioskodawca nie udzielając pełnych wyjaśnień w powyższym zakresie, uniemożliwił uwzględnienie przedmiotowego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy. Przedłożone informacje przez skarżącego są niepełne, a w konsekwencji niewystarczające do przyznania prawa pomocy. Z tych przyczyn brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy, czy to w żądanym zakresie całkowitym, czy też w zakresie częściowym. Skoro bowiem nie udzielił informacji we wskazanym wyżej zakresie nie sposób uznać, że wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wnioskodawca nie wykazał zatem w sposób wyczerpujący i jednoznaczny, że występują przesłanki uzasadniające uwzględnienie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005r. sygn. akt II FZ 575/05). Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.