VII SA/Wa 731/17

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2017r. po rozpoznaniu wniosku H. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi H. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. przyznać H. R. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga H. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] wraz z zawartym w niej wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 4 maja 2017r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy H. R. uzupełniony na formularzu PPF w którym wprawdzie w pkt 4 nie zakreśliła o co wnosi, rozpoznano w zakresie jakim wnioskowała w skardze tj. o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty w wysokości 1330 złotych miesięcznie. Odnośnie posiadanego majątku domu i nieruchomości podała, że "prowadzone są w sądzie sprawy o rozdzielenie współwłasności". Oświadczyła, że nie posiada oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych, wierzytelności ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych. Skarżąca wskazała, że ponosi następujące wydatki tj. opłatę za energię elektryczną w wysokości 50,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 56,00 złotych, odpady stałe i płynne w wysokości 140,00 złotych, butla do kuchni gazowej 25,00 złotych, leki 200,00 złotych, zakup żywności 650,00 złotych, inne wydatki (w tym środki higieny, żywność dla zwierząt itp.) - 200 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Dokonując analizy sytuacji finansowej wnioskodawczyni i jej zdolności płatniczych w świetle powyższych danych uznano, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jej rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych. Jednocześnie uznano, że brak jest brak podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Wskazać należy, że wnioskodawczyni uzyskuje dochód z tytułu renty. Świadczy to o tym, że nie pozostaje w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Dochód miesięczny uzyskiwany przez wnioskodawczynię w wysokości 1330 złotych miesięcznie stanowi stałe źródło dochodu. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed sądem, skarżąca powinna mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winna zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego. Co do zasady bowiem strona winna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy jak wskazano wyżej jest formą dofinansowania z budżetu państwa, czyli faktycznie przez innych obywateli. Zauważyć ponadto trzeba, że w niniejszym postępowaniu sądowym skarżąca reprezentowana jest przez radcę prawnego ustanowionego z wyboru. Powyższe świadczy o tym, że wnioskodawczyni nie znajduje się w tak trudniej sytuacji by uzasadnione było zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia w całości kosztów sądowych. Mając powyższe na względzie uznano, że wnioskodawczyni będzie w stanie samodzielnie ponieść koszty pozostałej części wpisu sądowego w wysokości 200,00 złotych i ewentualne późniejsze koszty postępowania. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.