VII SA/Wa 701/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić przyznania A. T. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

A. T. wraz ze skargą wniesioną na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2018 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek skarżącego stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2013 r. II FZ 371/13 Lex nr 1347052, z dnia 13 stycznia 2011 r. I GZ 456/10 Lex nr 741446, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 września 2010 r. I SA/Rz 478/10 Lex nr 764503, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2014 r. I SA/Bd 1172/13 Lex nr 1457060). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania A. T. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji. Jak wynika z wniosku, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości 895 zł netto miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest osobą schorowaną, niekiedy musi pożyczać pieniądze na uregulowanie wszystkich zobowiązań. Jako wydatki A. T. wymienił: ubezpieczenie – 150 zł, opłaty za media - 487 zł, koszty utrzymania - 258 zł. Według oświadczenia zawartego w złożonym wniosku dochody skarżącego wynoszą zatem 895 zł miesięcznie, natomiast stałe opłaty (ubezpieczenie, wydatki związane z utrzymaniem domu) wynoszą 637 zł miesięcznie. W świetle powyższego oświadczenia na wyżywienie, odzież, leki i inne potrzeby życia codziennego pozostaje skarżącemu jedynie kwota 258 zł miesięcznie. Zauważyć wobec tego trzeba, że pomimo tak niskiej wysokości środków, które pozostają - według złożonego oświadczenia - po poniesieniu stałych opłat, skarżący ustanowił jednak w niniejszej sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, który ponadto działał w jego imieniu także na etapie postępowania przed organami administracyjnymi. Powyższe okoliczności powodują, że zachodzą wątpliwości co do rzeczywistej wysokości środków, jakimi skarżący dysponuje, a udzielone przez A. T. informacje nie mogą być postrzegane jako przekonujące i wiarygodne. Brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy z przedstawionych przez wnioskodawcę informacji wynika bezspornie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania we własnym zakresie. A. T. nie wykazał natomiast w sposób niebudzący wątpliwości, że spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy. Zauważyć jednocześnie trzeba, że wpis sądowy od wniesionej przez A. T. skargi należny jest w wysokości 200 zł. Wysokość pozostałych kosztów sądowych, o ile w ogóle się pojawią, nie przekraczałaby jednorazowo kwoty 100 zł (np. ewentualny wpis od skargi kasacyjnej czy opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku - w przypadku oddalenia skargi). W ocenie referendarza sądowego skoro – pomimo deklarowanej bardzo trudnej sytuacji finansowej – A. T. był w stanie wygospodarować środki na opłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że koszty sądowe we wskazanej wysokości przekraczają jego możliwości płatnicze. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.