VII SA/Wa 378/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi [....] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego skargę oddala.

VII SA/Wa 378/16 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nakazującą inwestorowi S.S.A. rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o całkowitej wysokości ok. 9.8 m, składającego się z tablicy z ekranem LED o wymiarach ok. 5,3 m x 9,4 m oraz nośnego słupa stalowego, przytwierdzonego śrubami do żelbetowej stopy fundamentowej o wymiarach 4,5 m x 2,5 m, wybudowanej na działce nr ewid. [...] przy ulicy P[...] w W.. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wskazał, iż w jego ocenie urządzenie reklamowe jest obiektem budowlanym, o którym jest mowa w art. 3 pkt 3 w związku z art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 z późn.zm. - dalej Prawo budowlane), na posadowienie którego konieczne jest pozwolenie na budowę. W sprawie została wdrożona procedura legalizacyjna w ramach której postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia dokumentów zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Wobec niewypełnienia powyższych obowiązków organ nadzoru budowlanego wydał nakaz rozbiórki obiektu. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, iż w sprawie zostało wprawdzie dokonane zgłoszenie zamiaru budowy nośnika reklamowego, jednakże w zakreślonym prawem terminie organ wniósł sprzeciw wykazując, że dla budowy tego typu obiektów niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła S. S.A. w W.. W skardze wskazano na błędną kwalifikację nośnika reklamowego jako obiektu budowlanego. Skarżący podkreślił, iż nośnik reklamowy umocowany jest na fundamencie przestawnym, nie jest związany z gruntem, nie jest także zagłębiony w gruncie. Wskazał też, że sprzeciw od zgłoszenia zamiaru budowy powyższego nośnika został doręczony stronie po upływie 30 dni. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przeprowadzone badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego i dokonanych na jego podstawie ustaleń organów orzekających w sprawie, w tym protokołu oględzin z dnia 3 kwietnia 2015 r., wynika, że na nieruchomości położonej przy ulicy [...] w W. wybudowany został nośnik reklamowy wolnostojący. Budowa nośnika nastąpiła pomimo sprzeciwu Prezydenta Miasta [...] od zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 19 maja 2014 r.,. Decyzja w przedmiocie sprzeciwu wydana została w dniu [...] czerwca 2014 r. Na kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru brak jest daty nadania decyzji o sprzeciwie, jednakże z datowników pocztowych umieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, iż nadanie musiało nastąpić najpóźniej w dniu 16 czerwca 2014 r. Daty nadania sprzeciwu skarżący nie kwestionował. W sprzeciwie organ wskazał, iż na projektowane roboty budowlane, objęte zgłoszeniem, konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Decyzja o sprzeciwie nie została zaskarżona. Powyższe dowodzi, iż budowa nośnika reklamowego nastąpiła niezgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane, która, z wyjątkami, nakłada na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę bądź skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2014 r. II OSK 427/13, w którym stwierdzono, iż wniesienie sprzeciwu w terminie 30 dni nie obejmuje doręczenie stronie decyzji organu. W kontrolowanej sprawie sprzeciw został nadany w placówce pocztowej przed upływem trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Nie można utożsamiać terminu do wniesienia sprzeciwu z doręczeniem decyzji o sprzeciwie, bowiem od chwili nadania pisma organ traci wpływ na dalsze losy pisma. Wniesienie sprzeciwu należy zatem rozumieć jako sporządzenie i wysłanie (nadanie) decyzji przez organ. Prawidłowo zatem organy nadzoru budowlanego wdrożyły tzw. procedurę legalizacyjną. Istotą postępowania legalizacyjnego jest sprawdzenie bądź ewentualnie doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem, w szczególności z przepisami techniczno- budowlanymi. Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Ustęp 2 tego przepisu stanowi natomiast, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia określonych w tym przepisie dokumentów w wyznaczonym terminie. Niespełnienie wskazanych obowiązków skutkuje wydaniem przez organ nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić trzeba, że organ przeprowadził postępowanie zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 48 ww. ustawy. W skardze podkreślono, że organ błędnie uznał, iż przedmiotowy obiekt jest budowlą na budowę której konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Skarżący podkreślał, że nośnik reklamowy jest umocowany na fundamencie przenośnym, a zatem nie jest trwale związany z gruntem. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, prawidłowo organy nadzoru budowlanego uznały, iż przedmiotowy nośnik reklamowy to konstrukcja stanowiąca budowlaną i techniczno-użytkową całość. Parametry techniczne tego obiektu, a zwłaszcza wielkość tego urządzenia, jego masa i sposób związania z gruntem za pomocą betonowego fundamentu powierzchniowego nie pozwalały na uznanie, że postawienie tej tablicy stanowić będzie roboty budowlane w postaci instalacji, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane. Przestawność obiektu oraz to, że łatwo jest dokonać jego demontażu nie oznacza, że nie jest on trwale związany z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, gdyż w aktualnym stanie techniki sposób konstrukcji i wykonania fundamentu może być różny. Fundament, przekazując na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli, ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody. Nie można zgodzić się z rozumieniem pojęcia trwałego związania z gruntem urządzenia reklamowego, prezentowanym w skardze, gdyż sprowadza się ono wyłącznie do związania z gruntem w znaczeniu fizycznym. Sądy Administracyjne wielokrotnie już prezentowały pogląd, który należy podzielić, iż o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu, możliwości jego szybkiego zdemontowania, jak i przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyroki NSA: z dnia 28 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 271/13; z dnia l/maja 2013 r" sygn. akt II OSK 323/11; z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2558/10; z dnia 27 października 2011., publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto, żaden z przepisów ustawy - Prawo budowlane, nie uzależnia kwalifikacji obiektu od tego, jaką metodą jest on budowany. Nie sposób racjonalnie uzasadnić poglądu, zgodnie z którym wykonywanie w danym miejscu tego samego obiektu budowlanego polegające na połączeniu ze sobą gotowych elementów prefabrykowanych nie stanowiłaby budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, do którego to pojęcia ma zastosowanie przepis art. 3 pkt 6 tej ustawy, definiujący termin budowa. Natomiast wyznacznikami tego, czy obiekt wolno stojący jest trwale związany z gruntem, jak już wskazano są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. W ocenie Sądu stanowisko organów, iż nośnik reklamowy o wysokości całkowitej 9,8 m, składający się z nośnego słupa i tablicy z ekranem LED o I wymiarach ok. 5,3x9,4 m ( pow. 49 m2), przytwierdzony śrubami do żelbetowej stopy fundamentowej o wymiarach 4,5 m x 2,5 m jest budowlą , a zatem również obiektem budowlanym, jest prawidłowe i nie przekracza granic art. 80 K.p.a. Wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego, jak i sposób osadzenia, świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Tym samym do tego typu budowli nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Sporne urządzenie reklamowe niewątpliwie posiada trwałe związanie z gruntem, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych np. wiatru. W konsekwencji należy podzielić pogląd organów, iż przedmiotowa inwestycja, tj. tablica reklamowa, jest związana trwale z gruntem, a więc zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego budowa urządzeń reklamowych wolno stojących trwale z gruntem związanych wymaga pozwolenia na budowę i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 931/05). W związku z powyższym należy stwierdzić, iż na realizację spornego nośnika reklamowego wymagane było pozwolenie na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Zastosowanie przez organy trybu określonego w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane dla zalegalizowania wykonanych robót należy uznać za prawidłowe. Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego [...] zgodnie z art. 48 ust. 3 oraz art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, w celu umożliwienia legalizacji wykonanego nośnika reklamowego, postanowieniem Nr [...] dnia [...] lipca 2014r., nałożył na skarżącą spółkę obowiązek podłożenia określonych dokumentów. Nie ulega wątpliwości, iż skarżąca spółka nie dokonała nakazanych czynności we wskazanym przez organ terminie. Sąd stwierdza, iż w związku z powyższym organ I instancji prawidłowo na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nakazał rozbiórkę przedmiotowego nośnika reklamowego, a organ II instancji utrzymał w mocy ww. decyzję. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016, poz. 718 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.