II OZ 861/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 676/16 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D.R. i A.R. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 676/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi D.R. i A.R. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożyli skarżący podnosząc, że wykonanie rozbiórki kiosku objętego przedmiotową decyzją pociągnie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej oraz trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na okoliczność, że zostaną pozbawieni miejsca pracy i dochodu. Rozbiórka kiosku będącego w dobrym stanie technicznym pociągnie za sobą zniszczenie materiałów użytych do jego wykonania, co dodatkowo spowoduje szkodę. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Podejmując decyzję w sprawie Sąd miał na uwadze, że wniosek dotyczy decyzji nakazującej rozbiórkę, który jest jedną z najdalej idących sankcji przewidzianych przepisami prawa budowlanego. Wykonanie nakazu rozbiórki doprowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do budowy materiałów budowlanych oraz wiąże się z poniesieniem znacznych nakładów finansowych. Nadto ewentualny powrót do stanu poprzedniego, nawet jeśli możliwy, wiąże się również z poniesieniem dodatkowych kosztów oraz dodatkowego nakładu pracy. Ponadto w kiosku objętym nakazem rozbiórki skarżący prowadzą działalność gospodarczą – jest to ich miejsce pracy i źródło dochodu. Zatem Sąd uznał, że w związku z tym wnioskodawcy zostaną narażeni na szkodę. Powyższe uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. domagając się jego uchylenia i oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Postanowieniu temu zarzucono naruszenie: art. 61 § 3 i 5 oraz art. 133 § 1 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez uwzględnienie wniosku skarżących, w sytuacji gdy istnienie przesłanek z art. 61 § 3 do wstrzymania wykonania decyzji nie zostało w żaden sposób wykazane, a skarżący ograniczyli się w swoim wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jedynie do ogólnikowych i niepopartych żadnymi dowodami twierdzeń, że funkcjonowanie kiosku zapewnia środki ich utrzymania i że rozbiórka kiosku spowoduje znaczną szkodę gospodarczą. W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie przytoczonego wyżej zarzutu. Zdaniem Spółki przedmiotowy kiosk to kontener który może być rozkładany i przenoszony w inne miejsce. W tej sytuacji nie można mówić o wyrządzeniu znacznej szkody. Natomiast twierdzenie o pozbawieniu środków niezbędnych do egzystencji nie zostało w żaden sposób przez skarżących uprawdopodobnione. Brak jest bowiem jakichkolwiek dokumentów dotyczących źródeł dochodów skarżących. Skarżący nie wykazali także, że zatrudniają jakichkolwiek pracowników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku rozbiórki obiektu budowlanego, nie chodzi więc o ocenę, czy obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z przepisami prawa budowlanego, ale o ocenę czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane rozbiórką obiektu, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja o nakazie rozbiórki zostanie uchylona. Rozbiórka obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi, w sytuacji gdy nakaz rozbiórki został już wykonany, może okazać się, iż udzielona stronie ochrona jest iluzoryczna (tak: NSA w postanowieniu z dnia 14.09.2012 r. II OZ 785/12). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji co do zasady trafnie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, albowiem niewątpliwie w przypadku nakazu rozbiórki wykonanie decyzji jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego, może spowodować niebezpieczeństwa o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. A zatem nie można w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić, jak chciałaby tego wnosząca zażalenie Spółka, że we wniosku skarżący nie wykazali podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej w tym postępowaniu. I nie ma tutaj znaczenia, że jest to obiekt kontenerowy, zasadniczo możliwy do przeniesienia w inne miejsce, bowiem wykonanie decyzji będzie skutkować trwałym usunięciem tego obiektu z dotychczasowego miejsca posadowienia. Powyższe okoliczności pozwalają na zastosowanie normy art. 61 § 3 P.p.s.a., a tym samym legalność zaskarżonego postanowienia nie została skutecznie podważona. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.