VII SA/Wa 3006/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania postanowienia z naruszeniem prawa i odmowy jego uchylenia postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 24 lutego 2016 r., odmawiającego P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

P. K. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący wskazał, że posiada mieszkanie o pow. 62 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i trójką dzieci. Oświadczył, że rodzina utrzymuje się z dochodów w łącznej wysokości 5500 zł, na które składają się dochody z tytułu najmu oraz wynagrodzenie za pracę żony wnioskodawcy. Wśród wydatków wymienił m.in.: ratę pożyczki - 400 zł, opłaty za gaz - 40 zł, wydatki na studia syna - ok. 1200 zł, wydatki na dojazdy córek do szkoły - 200 zł, czynsz - 400 zł. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania P. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 24 lutego 2016 r. Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2015 r. Skarżący P. K. w dniu 25 lutego 2017 r. złożył na nieaktualnym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, a następnie w odpowiedzi na wezwanie z dnia 8 marca 2017 r. nadesłał w dniu 15 marca 2017 r. wniosek na formularzu aktualnie obowiązującym, nie oznaczając w nim zakresu żądania. Pismem z dnia 23 marca 2017 r. (doręczonym w dniu 27 marca 2017 r.) zobowiązano skarżącego do wskazania zakresu żądania, a także do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku. P. K. w piśmie z dnia 2 kwietnia 2017 r. wyjaśnił, że wnosi o ustanowienie adwokata. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika lub w zakresie częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonując oceny wniosku P. K. z dnia 15 marca 2017 r. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata zauważyć należy, że jest to kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym złożony w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2016 r., po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku, referendarz sądowy odmówił przyznania P. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W takiej sytuacji kolejny wniosek skarżącego należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z 24 lutego 2016 r. w trybie art. 165 ustawy, który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wprawdzie poprzedni wniosek skarżącego dotyczył ustanowienia radcy prawnego, a obecnie skarżący wnosi o ustanowienie adwokata, to jednak zauważyć trzeba, że przesłanki przyznania prawa pomocy są takie same bez względu na to, czy strona wnosi o ustanowienie adwokata, czy radcy prawnego. Orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zatem zmienione, na co wskazuje art. 165 ustawy, musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy (stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych), które stanowiły podstawę wcześniejszego orzeczenia. Wniosek taki może być zatem uwzględniony wówczas, gdy nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia kolejnego złożonego przez P. K. wniosku, ponieważ skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja finansowa się pogorszyła. W treści wniosku złożonego w dniu 15 marca 2017 r. P. K. wymienił żonę oraz trójkę dzieci jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący wskazał, że posiada mieszkanie o pow. 62 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę o powierzchni 419 m2. Oświadczył, że rodzina utrzymuje się z dochodów z najmu w wysokości 4300 zł oraz dochodów żony pracującej jako pielęgniarka w wysokości 2300 zł. Jako wydatki wymienił: koszty związane ze studiami syna i córki – 2500 zł, bilety na dojazdy drugiej córki do szkoły – ok. 200 zł, czynsz za mieszkanie, opłaty za wodę, prąd, internet – 600 zł, wydatki na wyżywienie, odzież, leki, środki czystości, paliwo – 1000 zł, podatki – ok. 400 zł. Z uwagi na niewystarczające przedstawienie sytuacji finansowej w złożonym wniosku, pismem z dnia 23 marca 2017 r. – na podstawie art. 255 ustawy - zobowiązano P. K. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - wskazanie, czy oprócz dochodów z najmu skarżący uzyskuje inne dochody, jeśli tak, z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, - nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za ostatnie dwa lata kalendarzowe, - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego / rachunków bankowych skarżącego i jego żony z okresu ostatnich sześciu miesięcy, - wskazanie, czy skarżący uzyskuje dochody z nieruchomości rolnej, np. z tytułu dzierżawy, jeśli tak, w jakiej wysokości, - nadesłanie kopii umów dotyczących najmu lokali mieszkalnych bądź użytkowych, - udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez żonę skarżącego, - udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, czynsz itp.) oraz opłat za studia syna i córki, - wskazanie, czy studiujące dzieci skarżącego uzyskują jakiekolwiek dochody, np. z tytułu stypendium, wynagrodzenia za pracę, z działalności gospodarczej, z prac dorywczych, z tytułu umów o dzieło, zlecenia itp.; jeżeli tak, w jakiej wysokości, - wskazanie, czy skarżący podejmuje jakąkolwiek działalność zarobkową; jeśli tak – jaką i jakie dochody z niej uzyskuje, jeśli nie – wyjaśnienie przyczyn niepodejmowania działalności zarobkowej. P. K. odniósł się do ww. wezwania pismem z dnia 2 kwietnia 2017 r., w którym jednak nie udzielił odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu z 23 marca 2017 r. i nie nadesłał żądanych dokumentów. W piśmie tym skarżący stwierdził, że skoro skarga kasacyjna musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, to Sąd winien skarżącemu przydzielić adwokata bez względu na jego dochody. Z uwagi na powyższe stwierdzić trzeba, że nie zaistniała przesłanka, która dawałaby podstawę do zmiany postanowienia z dnia 24 lutego 2016 r., bowiem P. K. nie wykazał, że jego aktualna sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny jego aktualnych możliwości płatniczych i nie pozwala na ustalenie, czy nastąpiło pogorszenie sytuacji materialnej skarżącego w stosunku do sytuacji opisanej we wniosku, który został rozpoznany postanowieniem z dnia 24 lutego 2016 r. Nie udzielając odpowiedzi na wezwanie z dnia 23 marca 2017 r. skarżący pozbawił zatem referendarza sądowego możliwości jednoznacznego ustalenia jego sytuacji finansowej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). Uchylenie się przez skarżącego od udzielenia odpowiedzi na skierowane do niego wezwanie z dnia 23 marca 2017 r. zmierzające do wyjaśnienia okoliczności mających istotne znaczenie dla ustalenia jego sytuacji finansowej i możliwości płatniczych nie pozwala na przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 165 oraz art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.