VII SA/Wa 2709/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie wyroku w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w [...], E. M., R. M., Z. S., A. S., G. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

W niniejszej sprawie w dniu 6 czerwca 2018 r. odbyła się rozprawa, na którą stawił się m.in. G. M. Podczas rozprawy G. M. zgłosił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd przychylił się do wniosku i wydał postanowienie w dniu 6 czerwca 2018 r. zwalniające G. M. od wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 6 czerwca 2018 r. Sąd odroczył publikację ogłoszenia orzeczenia na dzień 20 czerwca 2018 r. W dniu 20 czerwca 2018 r. Sąd ogłosił w sprawie wyrok oddalający skargi. Odpis postanowienia z dnia 6 czerwca 2018 r. w przedmiocie prawa pomocy doręczono G. M. w dniu 2 lipca 2018 r. W dniu 4 lipca 2018 r. G. M. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 20 czerwca 2018 r oraz wiosek o przywrócenie terminu do złożenia powyższego wniosku. Wniosek o przywrócenie terminu G. M. uzasadnił wskazując, że "w dniu 20 czerwca 2018 r. nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku z powodu ważnych spraw rodzinnych. Dnia 22 czerwca 2018 r. był osobiście w Sądzie złożyć wniosek o sporządzenie kserokopii postanowienia z dnia 6 czerwca 2018 r. i po analizie akt doszedł do wniosku, że odpis wyroku z 20 czerwca 2018 r. zostanie mu doręczony i dopiero wtedy rozpocznie bieg termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Ponieważ 2 lipca 2018 r. otrzymał odpis postanowienia z dnia 6 czerwca 2018 r., a nie otrzymał odpisu sentencji wyroku postanowił złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia i wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Gdyby wiedział, że wraz z postanowieniem z 6 czerwca 2018 r. nie otrzyma odpisu sentencji wyroku z 20 czerwca 2018 r., wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożyłby od razu w dniu 22 czerwca 2018 r. kiedy składał wniosek o sporządzenie kserokopii." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zaznaczyć należy, że przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to jednocześnie należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest zatem dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15 - wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca: G. M. wnosi o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W sprawie należy przyjąć, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegł od dnia 2 lipca 2018 r., tj. od dnia doręczenia stronie postanowienia z 6 czerwca 2018 r., a zatem należy uznać, że termin do złożenia przedmiotowego wniosku został zachowany. Również niedopełniona w terminie czynność została wykonana - złożono wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Kolejno należy zatem rozważyć powoływaną przez Stronę kwestię braku winy w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że uchybienie to nastąpiło z uwagi na niedopatrzenie (niezrozumienie) treści akt sprawy, które wnioskodawca analizował i czytał w dniu 22 czerwca 2018 r. W ocenie Sądu, wskazywane przez wnioskodawcę okoliczności nie stanowią o braku winy w uchybieniu terminu. Utrwalonym poglądem orzecznictwa sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sądów powszechnych, jak również doktryny jest to, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por.: postanowienie NSA z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II OZ 882/11; postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09; postanowienie NSA z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt I OZ 989/09; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2007 r., sygn. akt I OZ 738/09). W orzecznictwie sądowym wskazuje się następujące przykłady okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu: mylne pouczenie o środkach zaskarżenia; obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma; nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 1983/03; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1370/06; postanowienie NSA z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA/Po 2646/00; wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. akt I SA/Wr 676/99). Należy mieć na względzie, że wprawdzie podczas ogłoszenia orzeczenia w dniu 20 czerwca 2018 r. G. M. nie był obecny, jednakże był pouczony o trybie i terminie zaskarżenia wyroku w zawiadomieniu o terminie rozprawy, które otrzymał i potwierdził własnoręcznym podpisem w dniu 4 maja 2018 r. Zdaniem Sądu błąd polegający na niedoczytaniu i niedopytaniu (istnieje bowiem możliwość uzyskania informacji bezpośrednio w Sądzie oraz telefonicznie) nie spełnia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy. Błąd tego rodzaju, skutkujący niedotrzymaniem ustawowego terminu, należy uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Obowiązkiem strony jest interesowanie się własną sprawą. Podkreślić należy, iż przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy strona skarżąca nie mogła dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Z przytoczonych przez skarżącego okoliczności nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na względzie należało uznać, że przedstawione we wniosku okoliczności niedostatecznie uprawdopodobniają, że do uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku doszło bez winy skarżącego. Z tej przyczyny, wobec braku przesłanek do przywrócenia terminu, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało wnioskodawcy odmówić przywrócenia terminu.