VII SA/Wa 26/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. P. i S. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odmówić D. P. i S. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek D. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o pow. 19,84 ha stanowiących grunty orne oraz 0,7439 ha lasu. Posiadają w gospodarstwie 7 budynków, podstawowe maszyny do uprawy z lat 80-tych: snopowiązałka, ciągnik [...] z 1985 r., pług i siewnik. Posiadają 8 sztuk bydła. Łączny wskazany dochód rodziny to 500 zł. Miesięczne stałe wydatki to: woda 20 zł., prąd 164 zł., opłata za śmieci 26 zł., podatek od nieruchomości 10,60 zł., składki KRUS – 262 zł., ubezpieczenie gospodarstwa rolnego 344 zł (rocznie). Wnioskodawcy wskazali, że nie posiadają obciążeń finansowych, żyją z tego co wyprodukują. W uzasadnieniu wniosku podali, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ utrzymują się tylko z gospodarstwa rolnego, nie otrzymują dopłat bezpośrednich. Dodali, że od 30 lat są pozywani przez sąsiadów i urząd miejski do sądów z uwagi na okoliczność, że nie ma pomiarów stanu władania nieruchomości. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową D. P. i S. P. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ich ponieść. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawcy posiadają gospodarstwo rolne o pow. prawie 20 ha. Z gospodarstwa uzyskują stały dochód. Nie wskazali szczególnych obciążeń kredytowych, zadłużenia, obciążeń komorniczych. Nie mają też nikogo na utrzymaniu. Wnioskodawcy zaznaczyli wprawdzie, że ich sytuacja materialna jest trudna, jednakże z ogólnego obrazu sytuacji majątkowej wynika, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich, a tylko takim należy przyznawać prawo pomocy. Okoliczności sprawy wskazują, że strona prowadzi normalnie funkcjonujące gospodarstwo rolne i posiada środki na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 500 zł. wpisu sądowego od skargi. Opłacenie tego wpisu umożliwi rozpoznanie sprawy sądowej. Wydatek ten może pozostać jedynym wydatkiem strony w sprawie. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.