Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VII SA/Wa 2542/19

Wyrok WSA w Warszawie z 21 lipca 2020 r., VII SA/Wa 2542/19 – ochrona przeciwpożarowa

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
21 lipca 2020
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant sekr. sąd. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2020 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a., oraz art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1499), dalej: u.p.s.p., w wyniku rozpatrzenia odwołania S. H. utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z [...] maja 2019 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z [...] stycznia 2019 r. znak: [...]. W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej (dalej: KGPSP) wyjaśnił, że w wyniku czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w trybie art. 23 u.p.s.p. w dniu 5 stycznia 2019 r. w lokalu nr [...] i częściach wspólnych budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego przy ul. [...] w [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w [...] (dalej: KMPSP) wydał decyzję z [...] stycznia 2019 r., którą, działając na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 u.p.s.p. i art. 104 § 1 k.p.a., zakazał ze względu na zagrożenie życia ludzi eksploatacji lokalu "[...]", znajdującego się na IV kondygnacji budynku przy ul. [...] w [...], będącego przedmiotem kontroli. Decyzja ta została skierowana do najemcy lokalu – S. H., prowadzącego w nim działalność gospodarczą pn. "[...]" S. H. z siedzibą w [...] przy ul. [...]. Skierowanym do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej (dalej: [...]KWPSP) pismem z 25 marca 2019 r. S. H. wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] stycznia 2019 r., wskazując, że decyzja ta nie powinna była zostać skierowana do niego jako najemcy lokalu, ponieważ nie posiada on żadnego realnego wpływu na utrzymanie urządzeń niepowiązanych funkcjonalnie z pomieszczeniem. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie został poinformowany przez wynajmującego, że lokal nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej w związku z brakiem zmiany sposobu jego używania z mieszkalnego na użytkowy. Większość zarzutów odnośnie do bezpieczeństwa przeciwpożarowego, o których mowa w kwestionowanej decyzji, jak zauważył, została przez organ postawiona budynkowi, a nie ściśle urządzeniu lokalu, za który on odpowiada jako najemca. [...]KWPSP decyzją z [...] maja 2019 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji KMPSP z [...] stycznia 2019 r. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ nadzoru stwierdził, że KMPSP miał prawo do wstrzymania eksploatacji lokalu, z czego skorzystał zgodnie z trybem określonym w art. 26 ust. 1 i 2 u.p.s.p. Decyzja została wydana w granicach przyznanych organowi uprawnień i nie można jej przypisać żadnej z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Jej podstawę faktyczną stanowiły stwierdzone warunki ochrony przeciwpożarowej w pomieszczeniach przedmiotowego lokalu, jak i w obrębie dróg ewakuacyjnych prowadzących na zewnątrz budynku, które nie były zgodne z przepisami bezpieczeństwa pożarowego. Odnośnie do zarzutu skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, organ wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż przy ocenie prawidłowości wydania decyzji powinien być brany pod uwagę stan faktyczny zaistniały w momencie jej wydania. Czynnościami kontrolno - rozpoznawczymi objęte były pomieszczenia lokalu usługowego nr [...], usytuowanego w budynku przy ul. [...] w [...], którego najemcą, jak ustalono, był wnioskodawca. W trakcie kontroli wnioskodawca oświadczył, że to na nim spoczywa odpowiedzialność za kontrolowany lokal, co zostało wpisane do protokołu, który podpisany został bez uwag i zastrzeżeń. w związku z powyższym skierowanie zakazu eksploatacji pomieszczeń lokalu do ww. osoby było jak najbardziej zasadne. [...]KWPSP zauważył, że w trakcie kontroli organ miał obowiązek zweryfikować warunki ochrony przeciwpożarowej oraz warunki ewakuacji nie tylko w pomieszczeniach lokalu, ale z uwagi na jego usytuowanie i lokalizację (III. piętro w budynku), także i poza nim. Stwierdzone w trakcie kontroli uchybienia w części obejmującej pionową drogę ewakuacyjną (klatka schodowa), stanowiły o zagrożeniu na jakie były narażone również osoby korzystające z usług świadczonych w przedmiotowym lokalu. Tym bardziej, że były to uchybienia warunkujące zagrożenie życia ludzi. Dlatego nie można podzielić poglądu wnioskodawcy, że nieprawidłowości niedotyczące stricte pomieszczeń w lokalu, nie mogły być powodem wydanego zakazu objętego wnioskiem o stwierdzenie jego nieważności. W odwołaniu od ww. decyzji S. H. wniósł o jej zmianę, zarzucając [...]KWPSP: 1) naruszenie art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 oraz 158 § 1 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2019 r. dotyczącej zakazu eksploatacji lokalu usługowego; 2) naruszenie art. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 961), dalej: u.o.p. poprzez uznanie, iż obowiązki wskazane w art. 4 ust. 1 w związku z treścią art. 4 ust. 1a odnoszą się w całości do najemcy lokalu, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy większość spoczywa na właścicielu budynku i właścicielu lokalu; 3) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i interesu obywateli przy wydawaniu decyzji, a także niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego; 4) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że: S. H. złożył oświadczenie, że ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych wewnątrz lokalu, podczas gdy nic takiego się nie wydarzyło oraz nie złożył żadnych uwag do protokołu, akceptując jego treść, a także, że jako najemca lokalu w umowie zawartej z właścicielem zobowiązał się do dostosowania lokalu oraz jego części wspólnych do wymogów przeciwpożarowych, podczas gdy organ nawet nie nawiązał do umowy, która została zawarta przez strony. Natomiast umowa nie przewidywała żadnych obowiązków najemcy w celu dostosowania lokalu do wymogów przeciwpożarowych. Utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie decyzją z [...] sierpnia 2019 r., KGPSP stwierdził, że jest ono prawidłowa. W związku z zainicjowanym w sprawie trybem stwierdzenia nieważności należało wadliwość decyzji KMPSP, jak podał KGPSP, rozważyć przez pryzmat wad nieważnościowych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ nadzoru przypomniał, że decyzja z [...] stycznia 2019 r. została zatem wydana na podstawie przysługującego organowi uprawnienia wynikającego z art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.s.p. w związku z uznaniem, iż stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi. Organ wydał ją, uwzględniając w szczególności postanowienia § 16 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109 poz. 719 ze zm.), dalej: rozporządzenie MSWiA, który stanowi, że podstawą do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne niezapewniające możliwości ewakuacji ludzi może być niezabezpieczenie przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych wymagane w przepisach techniczno-budowlanych. Zgodnie z § 245 pkt 2 w zw. z § 209 ust. 2 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065), dalej: rozporządzenie MI, klatki schodowe w budynku średniowysokim przeznaczone do ewakuacji ze strefy pożarowej kategorii zagrożenia ludzi ZL III i ZL IV powinny być wyposażone w ww. urządzenia. KMPSP wydał zatem decyzję z 8 stycznia 2019 r., realizując swój ustawowy obowiązek i korzystał z właściwych mu uprawnień wynikających z przepisów u.p.s.p. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie została spełniona. KGPSP zaznaczył, że celem organu było niezwłoczne usunięcie sytuacji zagrażającej życiu ludzi. Cel ten organ osiągnął poprzez skorzystanie ze swoich ustawowych uprawnień. Nawiązując do przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., KGPSP jednocześnie wyjaśnił, że kwestionowana decyzja jest decyzją zakazującą dalszej eksploatacji części nieruchomości. Tego rodzaju decyzje administracyjne wydawane są przez organy PSP w sytuacjach, gdy ujawnione w budynku nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej ze względu na swój charakter lub mnogość zagrażają życiu przebywających w nim ludzi. W kontrolowanym przypadku KMPSP w uzasadnieniu decyzji z [...] stycznia 2019 r. wymienił szereg nieprawidłowości wpływających negatywnie na bezpieczeństwo użytkowników lokalu, wskazując jako najistotniejszą w kontekście rozstrzygnięcia - brak urządzenia zapobiegającego zadymieniu lub służącego usuwaniu dymu z przestrzeni klatki schodowej. KMPSP stwierdził występowanie niezgodności w przedmiotowym zakresie w uzasadnieniu faktycznym decyzji z [...] stycznia 2019 r. oraz możliwe ich skutki, które dotyczą również rozpatrywanego lokalu. Osobą użytkującą (eksploatującą) lokal był najemca, do którego decyzja została skierowana. W tym kontekście KGPSP wskazał, że należy zwrócić uwagę na szczególny charakter decyzji zakazowej. Decyzja ta nie nakłada na zobowiązanego żadnych dodatkowych obowiązków poza zaprzestaniem używania wskazanych w niej pomieszczeń, budynków czy innych obiektów. Taka decyzja co do zasady powinna być kierowana do osoby faktycznie użytkującej (eksploatującej) daną nieruchomość w przypadku, gdy takie użytkowanie musi zostać przerwane z uwagi na występujące uchybienia, które mogą powodować zagrożenie życia ludzi. Wiąże się to z koniecznością jej natychmiastowej wykonalności. Jeżeli decyzja zostałaby skierowana do właściciela obiektu bez skierowania jej do najemcy, jej faktyczny skutek byłby tożsamy z obecnie zaistniałym, z tą różnica, że to właściciel musiałby wyegzekwować od najemcy zaprzestanie użytkowania, co w konsekwencji obarczone byłoby wysokim ryzykiem niezrealizowania decyzji w trybie natychmiastowym. Zatem w badanej sytuacji zaskarżona decyzja KMPSP słusznie została skierowana do najemcy i nie można stwierdzić, że w tym zakresie jest ona obarczona wadą w kontekście art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.s.p. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję KGPSP z [...] sierpnia 2019 r. złożył S. H., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie, ewentualnie o jej zmianę prowadzącą do stwierdzenia nieważności decyzji KMPSP. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 oraz 158 § 1 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2019 r. dotyczącej zakazu eksploatacji lokalu usługowego; 2) art. 26 ust. 1 u.p.s.p. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wydania zakazu eksploatacji lokalu usługowego; 3) art. 4 u.o.p. poprzez uznanie, iż obowiązki wskazane w art. 4 ust. 1 tej ustawy w związku z treścią jej art. 4 ust. 1a odnoszą się w całości do najemcy lokalu, podczas gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy większość obowiązków spoczywa na właścicielu budynku i właścicielu lokalu; 4) art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z umowy najmu z [...] lipca 2017 r. oraz księgi wieczystej budynku. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że lokal będący przedmiotem postępowania nie był lokalem użytkowym, lecz mieszkalnym - co wynika z treści dołączonego do odwołania wydruku księgi wieczystej. Obowiązki najemcy nie rozciągały się na wykonanie stosownych prac na klatce schodowej, która nie była przedmiotem umowy. Lokal nie powinien być zatem oceniany przez PSP jako "lokal użytkowy", lecz jako "lokal mieszkalny". Do lokali mieszkalnych są bowiem stosowane inne wymogi przeciwpożarowe. Decyzja o zakazie eksploatacji lokalu usługowego w tych warunkach, po pierwsze nie została zaadresowana do właściwej osoby (do najemcy, a nie właściciela lokalu), po drugie nie mogła dotyczyć lokalu usługowego, gdyż faktycznie był to lokal mieszkalny, po trzecie - większość "uwag" była skierowana nie bezpośrednio wobec samego lokalu, lecz wobec klatki schodowej, czy nawet trakcji trolejbusowej przebiegającej wzdłuż ul. [...], które oczywiście nie stanowią części składowych lokalu. Ponadto, według skarżącego, decyzja o zakazie eksploatacji lokalu była zbyt daleko idąca, KMPSP mógł bowiem wyłącznie wstrzymać eksploatację lokalu na krótki czas, aby właściciel lokalu i właściciele budynku dostosowali go do wymogów przepisów przeciwpożarowych, zamiast całkowicie zakazywać jego użytkowania. W odpowiedzi na skargę KGPSP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację uzasadniającą odmowne rozpatrzenie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji KMPSP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 2019 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja KGPSP nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie ani też stwierdzenie jej nieważności. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, co trafnie zostało zauważone w treści zaskarżonej decyzji, jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji tego rodzaju aktu i stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych pozostających w obrocie prawnym. Stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadku niewątpliwego i oczywistego wystąpienia jednej z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z powołaną regulacją organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w tym trybie nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić i naprawić pierwotne działanie organu, którego decyzja jest badana (nie jest to bowiem postępowanie zwyczajne), bądź też zweryfikować wszelkie błędy tak postępowania zwykłego, jak i wydanej w nim decyzji. Podkreślenia wymaga także i to, że weryfikacja prawidłowości decyzji następuje z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. W postępowaniu tym nie prowadzi się tym samym nowych dowodów, ani nie czyni nowych ustaleń. Ocenia się działanie organu, którego decyzja poddana jest weryfikacji w kontekście dowodów zebranych w postępowaniu zwykłym. Przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego, który został rozpatrzony zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję PKWPSP z [...] maja 2019 r., pozostaje decyzja KMPSP zakazująca skarżącemu (dalszej) eksploatacji lokalu znajdującego się przy ul. [...] w [...], użytkowanego jako tzw. "[...]" ("pokój ucieczki"). Jak się powszechnie przyjmuje, niezależnie od szczegółowych odmienności charakteryzujących tego rodzaje miejsca, są one z reguły pomieszczeniami, w którym uczestnicy zabawy są dobrowolnie zamykani i z którego mogą się wydostać wyłącznie dzięki rozwiązaniu zagadek logicznych umożliwiających im odnalezienie klucza do wyjścia. Lokal, którego najemcą pozostawał skarżący, będący przedmiotem kontroli KMPSP w świetle zgromadzonego materiału dowodowego taki charakter posiadał. Jako podstawę prawną wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia, KMPSP wskazał art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.s.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że w świetle treści ww. przepisu, nie może budzić wątpliwości dopuszczalność orzeczenia o zakazie eksploatacji lokalu, skoro art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.s.p. stanowi, że komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do wstrzymania "robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru". Zdaniem Sądu, szeroki zakres nakazów lub zakazów, którymi może się posłużyć organ PSP, ukierunkowany jest niewątpliwie na możliwość wystąpienia zróżnicowanych przypadków, które ze względu na miejsce wystąpienia zagrożenia życia ludzi lub niebezpieczeństwo powstania pożaru, a także ich cechy powinny zostać przez organ wzięte pod uwagę w celu wyboru środka najbardziej adekwatnie przeciwdziałającego następstwom naruszenia przepisów przeciwpożarowych. Z tego punktu widzenia zakaz eksploatacji lokalu jako części obiektu (budynku mieszkalno-usługowego) jest objęty dyspozycją art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.s.p. i jego zastosowanie przez KMPSP nie musiało zostać poprzedzone stwierdzeniem niewykonania wcześniej nałożonych obowiązków, albowiem mogło wynikać wyłącznie z ustalenia, że eksploatacja lokalu ma miejsce w warunkach naruszenia przepisów przeciwpożarowych. Brzmienie art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.s.p. nie pozwala jednocześnie na wyprowadzenie wniosku, zgodnie z którym kompetencja do orzeczenia nakazu wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn (urządzeń), czy też eksploatacji pomieszczeń lub obiektów pozwala organowi PSP na jednoczesne określenie, po jakim terminie sankcja ta przestaje wiązać. Przyjąć należy, że jej kres obowiązywania należy łączyć raczej z następczą zmianą okoliczności faktycznych, które będą sprawiać, że straci ona swój walor bycia adekwatną do stwierdzonych naruszeń przepisów przeciwpożarowych, w związku z czym postawiony w skardze zarzut, iż organ "mógł wstrzymać eksploatację lokalu na krótki czas" jest nieuprawniony i jako wadliwie przytoczona podstawa faktyczna stwierdzenia nieważności decyzji KMPSP nie mógł wpływać na prawidłowość zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 2019 r. Za zasadę ogólną postępowania administracyjnego, znajdującą swoje umocowanie w art. 6 k.p.a., uznać trzeba regułę, zgodnie z którą prawidłowość zastosowania przepisu stanowiącego materialnoprawną podstawę działania organu administracji publicznej jest uzależniona od stwierdzenia, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie stosowanego przepisu. Ten kontekst rozważań, w ocenie Sądu, nie pozwala jednakże przypisać KGPSP błędu w toku badania legalności decyzji z [...] stycznia 2019 r., uwzględniając, że w trybie nieważnościowym rażące naruszenie przepisów procesowych mogłoby zostać przez organ nadzoru przypisane KMPSP zasadniczo jedynie wtedy, gdyby zastosowana przez niego sankcja została podjęta bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ewentualnie, gdyby zgromadzony przez organ materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał na brak naruszenia przepisów przeciwpożarowych, a pomimo tego organ wydałby decyzję, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.s.p. Niesporne zaś pozostaje, że w decyzji z [...] stycznia 2019 r. KMPSP, odwołując się do przepisów powoływanego wcześniej rozporządzenia MSWiA oraz rozporządzenia MI, wskazał na konkretne uchybienia w zakresie wymagań przeciwpożarowych obciążające sporny lokal i skutki ich zaistnienia. W swojej decyzji wyraźnie organ powołał się na zasadę, że użytkowany budynek uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi i wyjaśnił z czym łączy taką kwalifikację (niezabezpieczenie przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych, w sposób w nich określonych). Organ, formułując swój nakaz, nie mógł pominąć tego, że lokal stanowiący tzw. "[...]" był użytkowany niezgodnie z jego przeznaczeniem (lokal mieszkalny), a także tej okoliczności, iż prowadzona w nim działalność gospodarcza wiązała się z przebywaniem w nim osób niebędących mieszkańcami, przy czym istota prowadzonej działalności stanowiła dodatkowe utrudnienie w ich natychmiastowej ewakuacji, na co trafnie zwrócił uwagę KGPSP w odpowiedzi na skargę. Powiązanie tej okoliczności ze stwierdzonymi warunkami ochrony przeciwpożarowej w obrębie dróg ewakuacyjnych prowadzących na zewnątrz budynku, w którym znajduje się lokal, determinują uznanie, że wniosek, który wywiódł KGPSP na podstawie zgromadzonych dowodów, iż decyzji KMPSP nie można przypisać jakiejkolwiek wady kwalifikowanej, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a., jest prawidłowa. Tą oceną Sąd obejmuje również kwestię stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ organ nadzoru zasadnie uznał, że rozstrzygnięcie zamieszczone w decyzji z [...] stycznia 2019 r. powinno zostać skierowane do skarżącego jako najemcy lokalu wyłączonego z eksploatacji, wobec czego badania decyzja nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Jak się przyjmuje w piśmiennictwie, decyzję skierowaną do podmiotu niebędącego stroną w sprawie należy utożsamiać z decyzją kształtującą sytuację prawną osoby, której w świetle prawa materialnego nie powinna ona dotyczyć (por. J. Borkowski, B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 939 i n.). Ten warunek w sprawie niewątpliwie nie miał miejsca, jeżeli skarżący, co niesporne, pozostawał najemcą lokalu prowadzącym w nim działalność gospodarczą powodującą, iż osoby w nim znajdujące się były narażone na zagrożenie życia, a zatem był tym podmiotem władającym lokalem, do którego nakaz wymieniony w art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.s.p. powinien być skierowany, mając na uwadze jego funkcję (natychmiastowa wykonalność zakazu eksploatacji rozumiana jako bezzwłoczne przerwanie prowadzenia w lokalu dotychczasowej działalności). Nie jest kwestionowane, że na podstawie umowy najmu z [...] lipca 2017 r. doszło w sprawie do wydania lokalu skarżącemu na potrzeby prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i umowa ta nadal obowiązywała w dacie podjętych przez organy PSP czynności kontrolno-rozpoznawczych. Sąd przyjmuje, że na nieporozumieniu bazuje zarzut skargi łączący się z twierdzeniem, iż wynajmujący przed zawarciem umowy najmu nie wystąpił o zmianę sposobu użytkowania lokalu, wobec czego lokal nr [...] posiadający status prawny lokalu mieszkalnego nie mógł zostać wyłączony z eksploatacji przez KMPSP jako lokal, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza. Taka ocena przez Sąd wskazanego zarzutu jest wynikiem uznania, że podjęte przez KMPSP w trybie art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.s.p. rozstrzygnięcie mogło się opierać wyłącznie na ocenie faktycznego (realnego) sposobu użytkowania lokalu, wobec czego to, że skarżący, jak deklaruje, nie posiadał wiedzy, lokal jakiego przeznaczenia został mu wydany przez wynajmującego pozostawało w sprawie bez znaczenia. Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje również podnoszony w toku postępowania prowadzonego przed organem nadzoru, jak również powtórzony w skardze zarzut koncentrujący się na wykazaniu, że skarżący jako najemca lokalu nie posiadał prawnych narzędzi do dostosowania lokalu do wymagań przepisów przeciwpożarowych, których niespełnianie stanowiło podstawę wydanego nakazu. Jakkolwiek Sąd nie kwestionuje stanowiska skarżącego co do tego, że dla dostosowania lokalu do wszystkich wymogów konieczne byłoby uzyskanie zgody właściciela lokalu oraz współwłaścicieli części wspólnych budynku, to kwestia oceny przysługujących skarżącemu uprawnień do doprowadzenia do realizacji obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej jest bezprzedmiotowa o tyle, że kwestionowana decyzja KMPSP nie została wydana na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.s.p. Podjęte rozstrzygnięcie nie nakładało na skarżącego jakiegokolwiek innego obowiązku, aniżeli nakaz zaprzestania eksploatacji lokalu, wobec czego rozstrzygnięcie kwestii tego, kto jest podmiotem, na którym spoczywa tego rodzaju odpowiedzialność, mogłoby nastąpić jedynie po ewentualnym nałożeniu przez organ PSP określonych obowiązków i poddania prawidłowości wydania takiego nakazu przez najemcę lokalu ocenie sądowej, w ramach której określone mogłyby zostać prawa i obowiązku właściciela lokalu (wynajmującego) oraz osoby nim władającej w kontekście dyspozycji art. 4 ust. 1 i 1a u.o.p. Wydaniu zapadłego rozstrzygnięcia, wbrew zarzutom skargi, towarzyszyła analiza wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, którym zostało nadane prawidłowe znaczenie prawne prowadzące o przyjęcia, że kontrolowanej decyzji KMPSP nie obarcza żadna z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zostały one w wystarczający sposób ujawnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które spełnia wymagania art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną, uznając wszystkie jej zarzuty za chybione.

Informacje o sprawie

Data wpływu
7 listopada 2019
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Sędziowie
Bogusław Cieśla Grzegorz Antas /sprawozdawca/ Paweł Groński /przewodniczący/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny