Sygnatura
VII SA/Wa 2513/25
VII SA/Wa 2513/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2026-05-22
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 22 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Andrzej Nogal asesor WSA Wojciech Białogłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2026 r. sprawy ze skargi K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 sierpnia 2025 r. nr 899/25 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "organ odwoławczy", "MWINB"), decyzją z 20 sierpnia 2025 r. nr 899/25 znak: WOP.77 21.519.2025. MPO, działając na podstawie art. 138 § 1 nikt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej: "k.p.a." oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418), po rozpatrzeniu odwołania K. Parku Narodowego ( dalej: "Park Narodowy", "Skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. (dalej: "PINB", "organ I instancji") z [...] lipca 2025 r. Nr [...] znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie obiektów budowlanych wraz z infrastrukturą towarzyszącą usytuowanych na działce nr ew. [...] we wsi Ł., gm. L. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Sprawa dotycząca obiektów budowlanych wraz z infrastrukturą towarzyszącą usytuowanych na działce nr ew. [...] we wsi Ł., gm. L. była już przedmiotem postępowań prowadzonych zarówno przed organem I i II instancji oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Na ostatnim etapie MWINB decyzją Nr 1005/23 z 22 sierpnia 2023 r. uchylił decyzję PINB z [...] maja 2023 r. Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie ww. obiektów budowlanych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powyższa decyzja MWINB poddana została kontroli sądowoadministracyjnej, w wyniku której WSA w Warszawie wyrokiem z 27 października 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2312/23, oddalił złożony od niej sprzeciw. Ponownie rozpatrując sprawę, PINB postanowieniem z [...] listopada .2024 r. Nr [...] nałożył na K. T. (dalej: "Inwestorka") obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej ww. budynków gospodarczych, zawierającej ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000, z uwzględnieniem, że w niniejszym przypadku na obszar Natura 2000 składają się obszar specjalnej ochrony ptaków i specjalny obszar ochrony siedlisk. Ekspertyza przedłożona została przy piśmie z 30 kwietnia 2025 r. Następnie PINB decyzją z [...] lipca 2025 r. Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie obiektów budowlanych wraz z infrastrukturą towarzyszącą usytuowanych na ww. działce. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył Park Narodowy. Po rozpoznaniu odwołania, MWINB, wspomnianą na wstępie skarżoną decyzja z 2 sierpnia 2025 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy, przypomniał, że podczas przeprowadzonych 4 sierpnia 2015 r. czynności kontrolnych ustalono, że na działce o nr ew. [...] zrealizowanych zostało 6 budynków gospodarczych, drewnianych, parterowych. Budynki te zostały zrealizowane na podstawie zgłoszeń złożonych do organu administracji architektoniczno-budowlanej, w stosunku do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. W toku czynności wyjaśniających organ powiatowy ustalił, że ww. nieruchomość znajduje się w strefie ochrony krajobrazowej K. Parku Narodowego i w granicach Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków oraz Siedlisk Natura 2000, co powoduje określone ograniczenia inwestycyjne wynikające z art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Z kolei z ustaleń organu wojewódzkiego wynika, że Inwestorka jest właścicielką nieruchomości m. Ł., na którą składa się kilka działek ewidencyjnych (m.in. nr ew. [...], [...], [...],[...], [...]), na których skarżąca prowadzi gospodarstwo sadownicze. W 2015 r. działka nr ew. [...] stanowiła działkę siedliskową, była bowiem zabudowana budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi. W wyniku późniejszego podziału tej działki, powstały działki o nr ew. [...] i [...]. Z kolei działka nr ew. [...] uległa kolejnemu podziałowi, w wyniku którego powstała m.in. działka nr ew. [...] i [...]. Z danych ewidencyjnych przekazanych przez Starostwo Powiatu W. wynika ponadto, że na ww. nieruchomości, oprócz obiektów objętych ww. postępowaniami, zlokalizowane są również inne budynki, m.in. budynki produkcyjne zrealizowane ok. 1970 r. Zdaniem organu powyższe uwiarygodnia, że nieruchomość o nr ew. [...] stanowiła oraz stanowi aktualnie siedlisko, w którym skarżąca prowadzi gospodarstwo sadownicze. Działkę nr ew. [...] od ww. siedliska oddziela jedynie droga gruntowa, zaś budynek objęty postępowaniem, jak również pozostałe budynki na ww. nieruchomości wykorzystywane są w celach gospodarczych. Czynności kontrolne przeprowadzone wtoku postępowania nie wykazały zaś, aby inwestorka wykorzystywała budynki jako obiekty rekreacyjne. W ocenie organu skarżąca prowadzi działalność rolniczą (sadowniczą) na nieruchomości siedliskowej składającej się z kilku działek ewidencyjnych, zaś sporne budynki gospodarcze na płody rolne usytuowane na działce nr ew. [...] są wykorzystywane na cele prowadzonego przez skarżącą gospodarstwa rolnego i uzupełniają istniejącą zabudowę siedliskową. Zdaniem organu przechowywanie w budynku m.in. sprzętu rolniczego wystarczająco uprawdopodabnia zaś, że jest on wykorzystywany we wskazany przez skarżącą sposób, zgodny z dokonanymi zgłoszeniami robót budowlanych. W związku z powyższym zastosowanie w sprawie ma art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy budynków), zgodnie z którym nie jest wymagane pozwolenie na budowę budynków gospodarczych pod warunkiem, że są one związane z produkcja rolną, a ponadto muszą uzupełniać zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. W tym przypadku ustawodawca wymagał jedynie od inwestora dokonania w zakreślonym terminie przed rozpoczęciem budowy, zgłoszenia zamiaru wykonania określonych robót budowlanych, co w sprawie uczyniono. Z tych względów organ nie uznał, że realizacja budynków gospodarczych doprowadziła do zmiany sposobu zagospodarowania terenu, a tym bardziej zakłócenia normalnego dotychczasowego przeznaczenia terenu i sposobu korzystania z niego, skoro na terenie tym funkcjonuje od wielu lat siedlisko rolnicze, a zatem w świetle art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wymagała uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Organ wojewódzki podkreślił, że ww. działka nr ew. [...] znajduje się w granicach K. Parku Narodowego. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody w parkach narodowych oraz w rezerwatach przyrody zabrania się budowy lub przebudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku narodowego albo rezerwatu przyrody. Jak jednak wynika z art. 15 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy, zakazy, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą obszarów objętych ochroną krajobrazową w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania przez jednostki organizacyjne, osoby prawne lub fizyczne oraz wykonywania prawa własności, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Oznacza to, że zakazy te nie obowiązują w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania, a więc odnoszą się do gospodarczego wykorzystania według stanu istniejącego. W ocenie organu wojewódzkiego w okolicznościach sprawy nie można uznać, że realizacja budynków gospodarczych objęta była zakazem, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody. Niezależnie jednak od powyższego organ zauważył, że ww. działka znajduje się na obszarze Natura 2000 [...], na który składają się obszar specjalnej ochrony ptaków i specjalny obszar ochrony siedlisk. Organ wskazał, że z przepisów prawa wynika, że na obszarze Natura 2000 nie podlega ograniczeniu m.in. działalność gospodarcza, rolna, leśna, łowiecka i rybacka, a także amatorski połów ryb. Zabrania się jednak podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Dodatkowo prowadzanie ww. działalności na obszarach Natura 2000 wchodzących w skład parku narodowego jest dozwolone wyłącznie w zakresie, w jakim nie narusza to zakazów obowiązujących na tych obszarach. Jak wskazała Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w W. w piśmie przedłożonym w toku postępowań odwoławczych dotyczących zabudowy na działce nr ew. [...], w ogólnym ujęciu należałoby stwierdzić, że inwestycja polegająca na budowie budynku gospodarczego na płody rolne, pośrednio wpisuje się w założenia utrzymania rolniczego wykorzystania gruntów położonych w miejscowości L., gm. L., a co za tym idzie wypełniona zostałaby przesłanka wynikająca z art. 36 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. Z założenia budynki gospodarcze nie znajdują się także w kręgu inwestycji mogących znacząco negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony obszarów Natura 2000. Organ wskazał, że z art. 96 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081, ze zm.) wynika, że sam fakt lokalizacji przedsięwzięcia w granicach obszaru Natura 2000 nie przesądza o braku możliwości jego realizacji. Warunkiem koniecznym jest natomiast stwierdzenie przez właściwy organ braku negatywnego oddziaływania na ten obszar, na przedmiot i cel ochrony. W aktach organu powiatowego znajduje się Ekspertyza ornitologiczna sporządzona przez inż. P. G., zatytułowana: "Ocena oddziaływania budynków wybudowanych na działce nr ew. [...] w miejscowości Ł. na teren Natura 2000". W ww. opracowaniu stwierdzono, że budynki gospodarcze usytuowane na działce nr ew. [...] w miejscowości Ł., nie wywierają negatywnego wpływu na obszar Natura 2000. Inwestycja nie narusza integralności obszaru ani nie wpływa niekorzystnie na cele ochrony siedlisk i gatunków, dla których obszar Natura 2000 został wyznaczony. Nie zachodzi konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie przyrody. W świetle powyższego w ocenie organu realizacja budynków gospodarczych na płody rolne usytuowanych na działce nr ew. [...] nie oddziałuje na obszar Natura 2000. Zdaniem organu odwoławczego PINB zasadnie uznał, że brak jest podstaw do podejmowania działań w ustawowo przyznanym zakresie w ramach nadzoru budowanego, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu, organ wskazał, że organy nadzoru budowlanego w ramach prowadzonych postępowań z zakresu nadzoru budowlanego uprawnione są do weryfikacji, czy zachodzi potrzeba sporządzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Przedłożona ekspertyza wprawdzie została określona jako ornitologiczna, tak z jej treści nie wynika, aby odnosiła się jedynie do zakresu dotyczącego ptaków. W opracowaniu tym stwierdzono m.in. "Inwestycja nie narusza integralności obszaru ani nie wpływa niekorzystnie na cele ochrony siedlisk i gatunków, dla których obszar Natura 2000 został wyznaczony". Skarżący nie przedstawił, żadnych dowodów pozwalających na przyjęcie, że sporna zabudowa działki nr ew. [...] oddziałuje na obszar Natura 2000. W ocenie organu ciężar udowodnienia pewnych kwestii spoczywa nie tylko na organie ale również na podmiocie, który wywodzi z tych okoliczności określone skutki. Jeżeli organy wyprowadziły określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych i nienasuwających zastrzeżeń dowodów to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia skutecznego kontrdowodu z inicjatywy strony kwestionującej te ustalenia. Strona powinna podjąć we własnym zakresie czynności, biorąc aktywny udział w gromadzeniu materiału dowodowego, w szczególności takiego, który przemawia za jej racjami. Podsumowując w ocenie MWINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Z tych względów organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z [...] lipca 2025 r. Nr [...]. K. Park Narodowy złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynika sprawy, tj. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co jest wyrazem braku określenia przez Organ w ogóle przedmiotu postępowania, co powoduje, że nie jest możliwym ustalenie jakie okoliczności w istocie miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności, że Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do naruszeń z zakresu Prawa budowlanego, a nie przepisów dotyczących lokalizowania inwestycji budowlanych na obszarze parku narodowego; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, co skutkowało: - błędnym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie, stanowiącego podstawę przyjęcia, że obiekty budowlane zlokalizowane na działce nr [...] wykorzystywane są w celu prowadzenia działalności rolniczej, a zabudowę na nieruchomości należy uznać za związaną z zabudową siedliskową, co doprowadziło do błędnego uznania, że w przekonaniu Organu przy budowie obiektów wystarczające było zgłoszenie zamiaru ich budowy, a nie uzyskanie pozwolenia na budowę; - błędną oceną materiału dowodowego zebranego w sprawie i przyjęcie, że sporządzona na potrzeby postępowania ekspertyza ornitologiczna jest ekspertyza dotycząca oddziaływania inwestycji na obszar Natura2000, podczas gdy dokument ten absolutnie nie ma takiego charakteru, co wynika z zakresu tego opracowania, co doprowadziło z kolei do błędnego przyjęcia, że Organ błędnie ustalił zgodność inwestycji z przepisami odrębnymi; - dokonaniem ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o wyniki kontroli z 2015 r., a nie w oparciu o dane aktualne, co może mieć znaczenie dla oceny w jaki sposób wykorzystywane są sporne obiekty budowlane; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 1 i 2 w zw. z art. 50 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennego poprzez niezasadne przyjęcie przez Organ, że pobudowanie spornych obiektów budowlanych nie wymagało uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, podczas gdy inwestycja, która wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub jest położona w granicach parku narodowego uzyskania takiej decyzji wymagała; 4. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji zastosowanie odstępstwa ustawowego od zakazów wyrażonych w z art. 15 ust. 1 tej ustawy mimo, że nie zachodziły ku temu przesłanki albowiem analizowana inwestycja nie stanowi kontynuacji gospodarczego wykorzystania nieruchomości. W związku z powyższym wniesiono o: przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci wydruku fotografii wykonanych przez Skarżącego w 2019 r., na których uwidoczniono sporne obiekty budowlane, zasadniczo niezmienione do dziś celem ustalenia aktualnego stanu zagospodarowania działki nr [...]; o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji i przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpoznania; o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości przewidzianej przepisami prawa. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że w sprawie do tej pory nie został w sposób dostateczny dostrzeżony problem realizowania inwestycji budowlanej na obszarze najwyższej formy ochrony przyrody, jaką jest park narodowy. W sprawie doszło do rażącego naruszenia zakazu zabudowy obowiązującego na terenie parku narodowego, wynikającego z art. 15 ust. 1 u.o.p. Zakaz ten nie został uchylony, a ustalenia faktyczne zmierzające do wykazania, że w sprawie mamy do czynienia z zabudową związaną z zabudową siedliskową nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Ponadto o przepisie art. 15 u.o.p. - jako kluczowym dla sprawy - nie ma w ogóle mowy w zaskarżonej decyzji. Brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w treści zaskarżonej decyzji dowodzi temu, że Organ nie określił w ogóle przedmiotu postępowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji dowodzi, że nie wiadomo jakie przepisy prawa materialnego zdecydowały o kwestionowanej treści decyzji. Rozwijając powyższe wskazano, że w sprawie nie doszło przede wszystkim do wyczerpującego i prawidłowego ustalenia, czy zabudowa spełnia wymogi zwolnienia ustawowego z art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p. Za bezsporne należy uznać ustalenie, że działka nr [...] położona jest w obszarze parku narodowego, działka nr [...] i zabudowania na niej zlokalizowane nie stanowią całości przestrzennej z zabudową siedliskową zlokalizowaną na działce nr [...], zabudowa na działce nr [...] zasadniczo narusza zakazy określone w art. 15 ust. 1 u.o.p. (sporne jest jedynie, czy w sprawie zachodzi wyłączenie zakazu opisane w art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p.). Zarzucono, że z zaskarżonej decyzji nie wynika, jaki jest przedmiot postępowania. Ten brak decyzji ma wpływ na wynika sprawy, gdyż wynika z niego wprost, że Organ nie analizował w ogóle znaczenia przepisów prawa innych niż przepisy Prawa budowlanego. Jednak to właśnie ustalenia w zakresie konieczności uzyskania warunków zabudowy czy odstępstwa od zakazów obowiązujących w parkach narodowych zdaniem Skarżącego mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia. Podstawa prawna decyzji administracyjnej musi być powołana dokładnie. Uchybienie w tym zakresie ma wpływ na wynik sprawy, gdyż jest ściśle powiązana z faktem, że inne elementy zaskarżonej decyzji nie pozwalają na ustalenie przedmiotu postępowania. Zarzucono dalej rażące uchybienia w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego. Postępowanie wyjaśniające organu administracji publicznej powinno być prowadzone aż do momentu wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, celem podstawy do uzyskania aktu subsumpcji. Obowiązek wyznaczenia granic postępowania wyjaśniającego sprawy w oparciu o konkretny przepis prawa materialnego, a następnie przeprowadzenia postępowania dowodowego spoczywa każdorazowo na organie prowadzącym postępowanie. Podniesiono, że Organ oparł swoje twierdzenia dotyczące wykorzystywania obiektów budowlanych na podstawie wyników kontroli z 2015 r., co nie wskazuje na aktualność ustaleń. Na ten rok możliwe jest jedynie teoretyczne przyjęcie, że mamy do czynienia z budynkami wykorzystywanymi do prowadzenia działalności rolniczej, związanej z siedliskiem inwestorki. W aktach sprawy nie ma żadnych ustaleń, z których wynikałoby, że zabudowania te nadal pełną wyłącznie taką rolę. Ponadto, że mają one związek z sąsiadującymi działkami siedliskowymi. Organ w uzasadnieniu jedynie wskazał, że o gospodarczym charakterze obiektu świadczy przechowywanie w nim sprzętu rolniczego. Takie ustalenie może być teoretycznie prawdziwe, ale dla ustaleń czynionych w sprawie konieczne byłoby odniesienie tego twierdzenia do faktów. Organ poczynił to twierdzenie względem 1 budynku, a nie 6, których dotyczy postępowanie. Już ta okoliczność powoduje, że nie jest wiadome oparciu o jaki stan faktyczny Organ wydał swoje rozstrzygnięcie. Zarzucono, że Organ w zaskarżonej decyzji nie uzasadnił dlaczego uważa, że przechowywanie sprzętu rolniczego w jednym z budynków miałoby świadczyć o korzystaniu z nieruchomości w sposób zgodny z przepisami prawa. Fakt ten może świadczyć o czasowym wykorzystywaniu budynku w celach, które związane z prowadzeniem działalności rolniczej, lecz na pewno nie trwałym. I odnosi się jedynie do 2015 r. Ponadto na podstawie uzasadnienia decyzji nie można stwierdzić, którego z budynków miałoby to dotyczyć. Organ nadto nie czyni żadnych ustaleń dotyczących infrastruktury towarzyszącej, mimo, że na taką wskazał w sentencji zaskarżonej decyzji. Zdaniem Skarżącego sposób, w jaki Organ przesądził o tym, że zabudowa ma związek z działką siedliskową należy uznać za niewystarczający - opiera się na gołosłownych twierdzeniach, a nie wywodach z ustalonego stanu faktycznego. Organ w trakcie badania tej okoliczności nie wykazał w sposób dostateczny, aby przeciwległa działka, czy działka nr [...] jak i działka o nr [...] stanowiły całość gospodarczą. Uznanie a priori, że działka ta stanowi część działki (zabudowy) siedliskowej bez przeprowadzenia wnikliwego badania uniemożliwia przyjęcie, że postępowanie dowodowe w sprawie dokonane zostało w sposób prawidłowy. Wskazano, że Organ I Instancji w decyzji nr [...] z [...] stycznia 2016 r. nakazał rozbiórkę ww. obiektów budowlanych, ustalając, że budynki znajdujące się na działce nr [...] nie mogą stanowić części zabudowy siedliskowej. Od czasu wydania ww. decyzji zabudowa nie uległa znaczącej zmianie, w związku z tym Skarżący nie jest w stanie zrozumieć, na jakiej podstawie Organ całkowicie zmienił zdanie w tej kwestii. Działanie Organu nacechowane powinno być szczególną wnikliwością przede wszystkim ze względu na położenie nieruchomości na terenie K. Parku Narodowego - najwyższej prawnej formy ochrony przyrody w Polsce. W sprawie konieczne jest zważenia wartości: prawa do zabudowy oraz ochrony przyrody. Z tym zadaniem Organ nawet się nie zmierzył, nie dostrzegając konieczności przeprowadzenia pogłębionej analizy art. 15 ust. 1 i 2 u.o.p. W decyzji nr 38/16 Organ powołał się na wyrok, w którym wskazano, że zastosowanie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy Prawo budowlane będzie możliwe jeżeli zostaną łącznie spełnione określone w nim przesłanki tj. budowany obiekt będzie związany z produkcją rolną i będzie uzupełniał zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. W pojęciu "zabudowy zagrodowej" chodzi o uzupełnienie uprzednio istniejącej zabudowy mieszkalnej, gospodarczej lub inwentarskiej funkcjonującej jako składnik gospodarstwa rolnego (zorganizowanej całości gospodarczej). Dodano, że działka siedliskowa jest również działką wchodzącą w skład gospodarstwa rolnego. Skarżący w pełni podziela stanowisko, które zaprezentował PINB w tej decyzji tj., że należy uznać, że w momencie zgłoszenia budowy ww. obiektów nieruchomość stanowiła działkę rolną niezabudowaną w związku z czym nie było podstaw do stwierdzenia, że działka ta stanowi działkę siedliskową uzupełniającą zabudowę zagrodową. Skarżący zauważa, że żeby stwierdzić, że działka nr [...] z zabudową stanowi uzupełnienie zabudowy zagrodowej należałoby wykazać, że obiekty na działce nr [...] kontynuują funkcje budynków znajdujących się na działce nr [...] lub działce nr [...]. Podstawą do takiego twierdzenia nie może być wyłącznie wskazanie, że w jednym tylko z obiektów budowalnych przechowywany jest sprzęt niezbędny do produkcji rolniczej - i to według stanu na 2015 r. Podsumowując powyższe, Skarżący wskazał, że zakwalifikowanie obiektów budowlanych inaczej niż z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo budowlane może powodować, że obiekty te nie będą kwalifikowane jako zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. To ustalenie będzie jest wystarczające do uznania, że obiekty budowlane są pobudowane niezgodnie z przepisami prawa. Ponadto taka kwalifikacja będzie powodować, że inwestycja powinna być zrealizowana także na podstawie wcześniej uzyskanej decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący kwestionuje ustalenie, z którego wynika, że ww. obiekty budowlane należy kwalifikować jako wskazane w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo budowlane na dzień budowy, tj. obiekty gospodarcze związane z produkcją rolną i uzupełniające zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Organ nie wskazał, które okoliczności decydują o takiej kwalifikacji, a ustalenie w tym zakresie determinuje konieczność przyjęcia czy obiekty mogłyby być pobudowane jedynie na zgłoszenia, a nie w oparciu o pozwolenie na budowę. W ocenie Skarżącego nie można wykluczyć, że dla spornych obiektów, jako niezwiązanych z produkcją rolną, zabudową zagrodową i działką siedliskową, konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, co z kolei determinowałoby konieczność uzyskania dla inwestycji decyzji o warunkach zabudowy. Niesporne w sprawie jest też to, że inwestorka takiej decyzji w sprawie nie uzyskała. Za nieprawidłowe Skarżący uznaje przyjęcie przez Organ, że z opinii ornitologicznej znajdującej się w aktach sprawy, z której wynika, że inwestycja nie oddziałuje na obszar Natura 2000. Nadużyciem prawa do swobodnej oceny dowodów jest twierdzenie Organu, że: "Przedłożona ekspertyza wprawdzie została określona jako ornitologiczna, tak z jej treści nie wynika, aby odnosiła się jedynie do zakresu dotyczącego ptaków". Jeżeli teść tej opinii nie jest jasna, to Organ miał obowiązek zwrócić się do autora opinii o wyjaśnienie wątpliwości, a nie samodzielnie podejmować się czynienia rozważań na jej podstawie, ingerując tym samym w jej treść. Przy tym wskazano, że to nie na Skarżącym spoczywa ciężar wykazania, że inwestycja oddziałuje na obszar Natura 2000, a czynienie ustaleń w tym obszarze jest wyłączną kompetencją i obowiązkiem Organu. Działanie to nie ma przy tym nic wspólnego z aktywnym poszukiwaniem dowodów w sprawie. Wskazano, że innym wystarczającym powodem uznania, że w sprawie mamy do czynienia z nielegalną zabudową jest okoliczność, że inwestycja wymagała uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Aktualne brzmienie przepisu art. 59 ust. 1 i 2 u.p.z.p wskazuje, że każda inwestycja budowlana realizowana na terenie parku narodowego wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, niezależnie od tego, czy będzie realizowana na podstawie pozwolenia na budowę, zgłoszenia budowy czy bez zgód inwestycyjnych. Z dniem 24 września 2023 r. weszła w życie zmiana (ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw Dz.U. poz. 1688) m.in. w zakresie art. 59 ust. 2a u.p.z.p., określającego rodzaje inwestycji, które nie wymagają uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. W dodanym ust. 2b określono wyłączenia dla stosowania przepisów art. 2a - nie obowiązuje on obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków lub położonych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków oraz sytuowanych na obszarze parków narodowych i rezerwatów oraz ich otulin. Wskazano, że przepis art. 59 ust. 2a u.p.z.p. obecnie jednoznacznie potwierdza, że zasadą jest obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, także wówczas, gdy inwestycja nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Zwolnienie z tego obowiązku (uzyskania decyzji WZ) musi wynikać wprost z przepisu prawa. Aktualne brzmienie przepisu jednoznacznie wskazuje, że zwolnienia nie przewidziano względem budowy określonej w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo budowlane (dawniej i art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo budowlane (dziś), której dotyczy postępowanie. To zaś oznacza, że w stanie prawnym, który był podstawą orzekania w sprawie, przepis art. 59 ust. 2a u.p.z.p. w związku z art. 29 ust. 2 pkt 1 P b. należy rozumieć tak, jak to wynika z noweli do u.p.z.p. Niezależnie od powyższego, w sprawie konieczne jest odwołanie się do stanowiska WSA w Warszawie zajętego w wyroku z 10 października 2018 r. w sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 138/18, dotyczącego również niniejszej sprawy. Stanowiskiem tym organy orzekające w sprawie są związane. Sąd w tym wyroku wskazał, że przyjęcie, że dla ww. budynku gospodarczego, nie jest wymagane pozwolenie na budowę, a jedynie zgłoszenie zamiaru budowy, ma istotne skutki dla oceny zgodności analizowanej inwestycji z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z art. 59 u.p.z.p. Brzmienie tego przepisu można zatem interpretować tak, że każda budowa obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy, gdyż każda budowa powoduje zmianę zagospodarowania terenu. Nie jest wszakże wykluczona interpretacja, według której budowa obiektu budowlanego prowadzi do zmiany zagospodarowania terenu tylko wówczas, gdy taka zmiana wynikałaby ze sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Tej okoliczności organ odwoławczy nie rozważył, w sposób jasny nie rozstrzygnął, ani nie uzasadnił swojego stanowiska w tym zakresie. Dodatkowo należy wziąć pod uwagę, że art. 59 ust. 1 zd. 2 u.p.z.p. nakazuje stosować odpowiednio art. 50 ust. 2 u.p.z.p. Prowadzi to do wniosku, że należy przyjąć zasadę braku obowiązku uzyskania decyzji lokalizacyjnej (tu: decyzji o warunkach zabudowy), jeśli inwestycja nie wymaga pozwolenia na budowę. Wniosek taki wydaje się błędny, gdyż art. 59 ust. 2 ustawy nakazuje stosować art. 59 ust. 1 u.p.z.p. również w takim przypadku prac budowlanych, w którym nie jest w smagane pozwolenie na budowę. Nie dotyczy to tylko tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu trwającej do roku. Ponadto, art. 59 ust. 2a u.p.z.p. przewiduje, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, budowa obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 2b ustawy Prawo budowlane, wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Powołany przepis wszedł w życie z dniem 28 czerwca 2015 r., a więc po dokonaniu przez Stronę zgłoszenia zamiaru budowy budynku. W tym stanie rzeczy, należy przyjąć, że Strona planując budowę budynku gospodarczego mogła mieć obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy ze względu na art. 59 ust 2 u.p.z.p. Organ odwoławczy do tej kwestii i tych orzeczeń nie odniósł się bezpośrednio i nie przedstawił swojego stanowiska w sposób rozstrzygający. Z materiałów sprawy wynika, że na ww. działce od momentu jej nabycia do chwili obecnej prowadzona jest działalność rolnicza, która nie uległa zmianie w wyniku wykonania budynku gospodarczego. Zarzut Skarżącego sugeruje, że stanowisko Organu w kwestii zastosowania przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie może być uznane za prawidłowe. Rozstrzygnięcie w tym zakresie zależy od prawidłowej wykładni art. 59 u.p.z.p., czego organ nie uczynił. Dalej zarzucono, że uzasadnienie decyzji dowodzi, że w sprawie Organ nie przeprowadził w sposób właściwy ustaleń w zakresie stosowania art. 15 ust. 1 i 2 u.o.p. i konsekwencji budowy na terenie parku narodowego. Art. 15 ust. 1 pkt 1 u.o.p. wskazuje na zakaz budowy na terenie parku narodowego. Zakaz ten może być uchylony poprzez wystąpienie przesłanek ustawowych wskazanych w art. 15 ust. 2 u.o.p. albo w drodze zezwolenia ministra ds. środowiska (art. 15 ust. 3 u.o.p.). Zakazy z ust. 1 przywołanego przepisu nie dotyczą m.in. obszarów objętych ochroną krajobrazową w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania przez jednostki organizacyjne, osoby prawne lub fizyczne oraz wykonywania prawa własności, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego (art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p.). Skoro przywołany przepis statuuje wyjątek od zasady, to powinien być interpretowany wąsko. Nie można za gospodarcze wykorzystanie terenu uznać wszelkiej działalności człowieka, w tym rozwoju funkcji mieszkaniowej, gdyż narusza to podstawowy cel tworzenia parków narodowych określony w art. 8 ust. 2 u.o.p. Przepis art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p. mówiąc o gospodarczym wykorzystaniu obszaru dotyczy przykładowo wykorzystania leśnego czy rolnego, a nie służącego celom mieszkaniowym. Nie można przez gospodarcze wykorzystanie obszaru parku narodowego rozumieć wszelkiego rodzaju działalności gospodarczej w ramach rekapitalizacji prawa własności, ponieważ podważałoby to główny cel ochrony przyrody, jakim jest troska o zachowanie oraz zrównoważone użytkowanie zasobów środowiska przyrodniczego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala na ustalenie czy Organ w ogóle przeanalizował na jakiej podstawie zasadne jest ustalenie, że w sprawie mamy do czynienia z kontynuacją gospodarczego wykorzystania nieruchomości, skoro do porównania przyjmowany jest stan działki niezabudowanej z działką zabudową. Ponadto przy rozpatrywaniu podstaw do odstąpienia od zakazu z art.15 u.o.p. Organ winien mieć na względzie cel ustanowienia parku narodowego, gdyż jako przyczynę nie należy brać wyłącznie literalnego brzmienia art. 8 ust.2 u.o.p. Nie tylko sama przyroda podlega ochronie na terenie parku narodowego, ale także jego walory krajobrazowe, które należy rozumieć jako wartości ekologiczne, estetyczne lub kulturowe obszaru oraz związane z nim rzeźbę terenu, twory i składniki przyrody, ukształtowane przez siły przyrody lub działalność człowieka. Za bezsprzeczny Skarżący uznaje fakt, że obiekty budowalne znajdujące się na działce nr [...] naruszają naturalne walory estetyczne K. Parku Narodowego. Niewątpliwie stanowisko organów uzgadniających może determinować sposób korzystania z nieruchomości i tym samym wykonywania prawa własności. Jednak zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona, tylko w drodze ustawy i w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Jednymi z ustaw, które ograniczają prawo własności jest ustawa o ochronie przyrody i ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że właściciel nieruchomości nie może w sposób dowolny zagospodarować swej działki. Obowiązują go pewne ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów prawa. W przypadku inwestycji położnej na terenie parku narodowego organ winien brać pod uwagę nie tylko słuszny interes strony, ale także interes społeczny, jaki wynika ze stworzenia parku narodowego. Ingerencja w substancję Parku powinna być jak najmniej uciążliwa i nie powodująca istotnych zmian, w tym krajobrazowych. Organy współdziałające mogą odmówić uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, jeśli w ich ocenie, realizacja inwestycji wpłynie w sposób negatywny na walory środowiskowe, architektoniczne, czy krajobrazowe parku narodowego. Okoliczności faktyczne sprawy nie wskazują, aby zasadne było naruszenie walorów parku narodowego. Te okoliczności faktycznie nie zostały w sposób właściwy i pełny ustalone. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący wskazał, że art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p. będzie miał zastosowanie jedynie wówczas, gdy konkretnej kategorii gospodarczego wykorzystania towarzyszy praktyczne użytkowanie. Jeżeli więc potencjalny grunt w granicach parku narodowego objęty ochroną krajobrazową jest użytkowany w charakterystyczny sposób, wówczas odstępstwo generalne ma zastosowanie do prowadzonego w przeszłości i kontynuowanego nadal gospodarczego wykorzystania tego gruntu. W każdej innej sytuacji zwolnienie nie ma zastosowania - gdy niewypełniona jest jedna z przesłanek (tez) bądź obie. W przeciwnym wypadku doszłoby do naruszenia regulacji mówiących o celach utworzenia parku narodowego, jak również zakazów ustanowionych w celu ich osiągnięcia. W postępowaniu doszło do zabudowy gruntu dotychczas niezabudowanego. W rozumieniu art. 117 ust. 2 u.o.p. na gruntach użytkowanych gospodarczo w parkach narodowych lub rezerwatach przyrody stosuje się ochronę krajobrazową. Działka, której dotyczy sprawa była terenem rolnym i niezabudowanym. Zatem wprowadzenie nowej zabudowy na ww. działce, narusza charakterystyczne cechy krajobrazu otwartego i niezabudowanego, wobec czego jest sprzeczna z u.o.p. Zgodnie z art. 8 ust. 2 u.o.p. Park narodowy tworzy się również w celu walorów krajobrazowych. Przy kwalifikacji obiektów budowlanych na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane nie można pomijać obowiązku ustalenia czy w sprawie występuje zakaz z art. 15 ust. 1 u.o.p., wyłączenie zakazu z art. 15 ust. 2 u.o.p. czy też uzyskano zwolnienie indywidualne z art. 15 ust. 3 u.o.p. Te ustalenia powinny być poczynione przed uzyskaniem pozwolenia na budowę czy dokonaniem zgłoszenia. Brak zwolnienia powoduje, że zgoda budowlana jest wydana wadliwie, a inwestycja budowlana zrealizowana niezgodnie z przepisami prawa. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kontrola sądowo-administracyjna przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria, wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja MWINB z 20 sierpnia 2025 r. Nr 899/25, utrzymująca w mocy decyzję PINB z [...] lipca 2025 r., Nr [...] [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie obiektów budowlanych wraz z infrastrukturą towarzyszącą usytuowanych na działce nr ew. [...] we wsi Ł., gm. L. Podstawę prawną rozstrzygnięć organów w niniejszej sprawie, stanowił art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Ma ono miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, uniemożliwiająca wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, a zatem postępowanie jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku. Z bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy z uwagi na brak przedmiotu postępowania (wyroki WSA w Warszawie z 22 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 689/07, w Gorzowie Wielkopolskim z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 237/21, w Poznaniu 20 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Po 952/19, wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie bezprzedmiotowość postępowania wynikała z braku podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego i zakończonej wydaniem określonej decyzji w odniesieniu do spornych budynków. Jak wskazał NSA w wyroku z 8 września 2021 r., sygn. akt II OSK 542/21, "Na gruncie p.b. postępowanie staje się co do zasady bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego nie znajdują podstaw do nadania praw lub obowiązków, w tym wydania nakazów bądź zakazów, wynikających z przepisów p.b. Takie ustalenia uprawniają organy nadzoru budowlanego do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego". Za bezzasadny w ocenie Sądu uznać należy podniesiony w skardze zarzut braku wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji MWINB. Podstawę prawną rozstrzygnięcia MWINB jako organu odwoławczego stanowił art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który został przywołany w decyzji, oznaczający utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W decyzji organu odwoławczego, wskazany został także przedmiot postępowania, a mianowicie obiekty budowlane wraz z infrastrukturą towarzyszącą usytuowane na działce nr ew. [...] we wsi Ł., gm. L. Nieuzasadnione jest zatem zawarte w skardze stwierdzenie, że jest to sformułowanie zbyt ogólne, które nie pozwala na ustalenie przedmiotu postępowania. Nieuzasadnione są również podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania określonych w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organy orzekające w sprawie, podjęły bowiem wszystkie czynności niezbędne do jej wyjaśnienia orzekając w oparciu o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, który był wystarczający do wyjaśnienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, podczas przeprowadzonych w dniu 4 sierpnia 2015 r. czynności kontrolnych ustalono, że na działce nr ew. [...] zrealizowanych zostało 6 budynków gospodarczych, drewnianych, parterowych. Budynki te zostały zrealizowane na podstawie zgłoszeń złożonych do organu administracji architektoniczno-budowlanej kolejno w dniach: 29 grudnia 2011r., 18 października 2011r., 22 marca 2013 r., 11 lipca 2014 r., 27 sierpnia 2014 r. i 22 stycznia 2015 r., w stosunku do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest to, że działka ew. [...] znajduje się w strefie ochrony krajobrazowej K. Parku Narodowego i w granicach Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków oraz Siedlisk Natura 2000, co powoduje określone ograniczenia inwestycyjne wynikające z art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Istotne jest, że jak wynika z ustaleń organów, Inwestorka jest właścicielką nieruchomości w m. Ł., na którą składa się kilka działek ewidencyjnych (m.in. nr ew. [...], [...],[...], [...], [...]), na których prowadzi ona gospodarstwo sadownicze. W 2015 r. działka nr ew. [...] stanowiła działkę siedliskową, była bowiem zabudowana budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi. W wyniku późniejszego podziału ww. działki powstały działki o nr ew. [...] i [...]. Z kolei działka nr ew. [...] uległa kolejnemu podziałowi, w wyniku którego powstała m.in. działka nr ew. [...] i [...]. Ponadto z załączonego do pisma Inwestorki z 24 września 2018 r. zaświadczenia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 sierpnia 2018 r. wynika, że Inwestorka jest wpisana do ewidencji producentów rolnych. Z danych ewidencyjnych przekazanych organowi odwoławczemu przez Starostwo Powiatu W. w toku prowadzonych postępowań wynika ponadto, że na ww. nieruchomości, oprócz obiektów objętych postępowaniami, zlokalizowane są również inne budynki, m.in. budynki produkcyjne zrealizowane ok. 1970 r. Zdaniem Sądu powyższe ustalenia uzasadniają ocenę, że nieruchomość o nr ew. [...] stanowiła oraz stanowi aktualnie ( uwzględniając jej obecną numerację wynikającą z podziałów na inne działki) siedlisko, w którym Inwestorka prowadzi gospodarstwo sadownicze. Działkę inwestycyjną nr ew. [...] od siedliska z budynkiem mieszkalnym oddziela jedynie droga gruntowa, zaś budynki znajdujące się na działce inwestycyjnej, są wykorzystywane w celach gospodarczych. Czynności kontrolne przeprowadzone w toku postępowania nie wykazały zaś, aby inwestorka wykorzystywała przedmiotowe budynki jako obiekty rekreacyjne. W tym miejscu wskazać należy na niezasadność podniesionej w skardze argumentacji dotyczącej nieaktualności ustaleń co do wykorzystywania przedmiotowych budynków w celach gospodarczych poczynionych na podstawie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 4 sierpnia 2015 r. Już sam Skarżący wskazuje na str. 3 skargi, że dołączony został do niej materiał dowodowy w postaci zdjęć, na których uwidoczniono "zasadniczo niezmienione do dziś" sporne obiekty budowlane. Sąd podziela opinię Skarżącego na temat niezmienności tych obiektów w odniesieniu do stanu faktycznego utrwalonego w drodze czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 4 sierpnia 2015 r. Ponadto przedmiotowe budynki oraz ich ich wygląd, uwidocznione zostały w materiale zdjęciowych zawartym w Ekspertyzie ornitologicznej autorstwa inż. P. G., zatytułowanej: "Ocena oddziaływania budynków wybudowanych na działce nr ew. [...] w miejscowości Ł. na teren Natura 2000" przedłożonej przy piśmie z 30 kwietnia 2025 r. Jak wynika z treści ww. ekspertyzy ( str. 5), została ona oparta na kontroli inwentaryzacyjnej spornej nieruchomości przeprowadzonej w dniu 15 kwietnia 2025 r. Nie można zatem zgodzić się ze stwierdzeniem Skarżącego, że w aktach sprawy nie ma żadnych ustaleń, z których wynikałoby, że przedmiotowa zabudowa nadal jest wykorzystywana do prowadzenia działalności rolniczej. Ponadto wygląd wszystkich 6 spornych budynków, ich rozmiary, a także liczba i wielkość okien, a także ich wzajemne usytuowanie, uwidocznione na zdjęciach wchodzących w skład ekspertyzy, ewidentnie zdaniem Sądu wskazują na ich gospodarczy charakter i wykluczają inne ich przeznaczenie w szczególności jako budynków o charakterze rekreacyjnym. Mając na uwadze powyższe, Sąd podziela ocenę MWINB, że Inwestorka prowadzi działalność rolniczą (sadowniczą) na nieruchomości siedliskowej składającej się z kilku działek ewidencyjnych, zaś sporne budynki gospodarcze usytuowane na działce nr ew. [...] są w rzeczywistości wykorzystywane na cele prowadzonego przez nią gospodarstwa rolnego (sadowniczego) i uzupełniają istniejącą zabudowę siedliskową. Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 10 lipca dnia 10.07.2018r. sygn. akt VII SA/Wa 2528/17 (nota bene w sprawie jednego ze spornych budynków) "Siedlisko stanowi pewną bazę i zaplecze istniejącego gospodarstwa, ułatwiającą produkcję rolną. Pojęcie działki siedliskowej nie może zatem zostać sprowadzone i zrównane z pojęciem działki ewidencyjnej. Takie rozumienie pojęcia siedliska, w oderwaniu od jego funkcji i celu, prowadziłby do wniosków zbyt surowych, niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia państwa prawa". Z kolei NSA w wyroku z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2674/17, wyjaśnił, że "nie sposób postrzegać współczesnego gospodarstwa rolnego jako archaicznej zagrody, w której budynek mieszkalny otoczony jest budynkami gospodarczymi zlokalizowanymi na jednej działce czy podwórzu. Takie definiowanie budownictwa zagrodowego nie wytrzymuje bowiem próby czasu. Układ przestrzenny nowoczesnego dużego gospodarstwa rolnego, związanego z wyspecjalizowaną produkcją rolną, niekoniecznie musi być nawet skoncentrowany na jednej działce i oceniany z perspektywy działki siedliskowej, czy siedliska. Skoncentrowanie na terenie działki siedliskowej budynków gospodarczych jest często ekonomicznie i gospodarczo nieuzasadnione. Rozproszenie zabudowy w ramach dużego gospodarstwa rolnego jest zatem jak najbardziej dopuszczalne. " Analogiczne stanowisko, zajął też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2017 r, o sygn. akt II OSK 2860/16 podkreślając, że nie istnieją aktualnie powody, aby pojęcie zagrody rozumianej jako zapiecze mieszkaniowe, maszynowe i infrastrukturalne dla gospodarstwa rolnego ograniczać do pojęcia podwórza lub obejścia, na którym przede wszystkim znajduje się budynek mieszkalny. Poszczególne budynki, budowle i urządzenia mogą być położone w oddaleniu od centralnego punktu zagrody Istotne jest jednak to, aby były one funkcjonalnie i organizacyjnie powiązane z gospodarstwem rolnym, którego elementem jest zagroda (siedlisko). Dla prawidłowości zakwalifikowania spornej inwestycji jako elementu gospodarstwa, nie ma zatem znaczenia podnoszona w skardze okoliczność, że zabudowa mieszkaniowa stanowiąca centrum zabudowy siedliskowej usytuowana jest na innej działce. Podkreślić w tym miejscu należy, że zabudowa mieszkaniowa znajduje się w bardzo bliskiej odległości od budynków gospodarczych. Jest od nich oddzielona tylko drogą gruntową, co obrazuje dokumentacja fotograficzna na str. 8 wspomnianej ekspertyzy. Wzajemne usytuowanie zabudowy mieszkaniowej i spornych budynków, uzasadnia zdaniem Sądu stwierdzenie, że stanowią one całość gospodarczą. Organ zasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy spornych budynków), zgodnie z którym "Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m". Jak wskazał WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r. , sygn. akt II SA/Bk 702/12 "Nie jest wymagane pozwolenie na budowę budynków gospodarczych pod warunkiem, że są one związane z produkcja rolną, a ponadto muszą uzupełniać zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej." Odnośnie do kwestii legitymowania się przez Inwestorkę decyzją o warunkach zabudowy, wskazać należy, że podstawowym kryterium uprawniającym do stwierdzenia, że planowane zamierzenie w postaci budowy budynku gospodarczego wymaga decyzji o warunkach zabudowy, jest zaistnienie zmiany zagospodarowania terenu, wywołanej przedmiotową inwestycją. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie realizacja przedmiotowych budynków, nie doprowadziła do zmiany sposobu zagospodarowania terenu i zmiany jego dotychczasowego przeznaczenia. Jak już wspomniano, na terenie tym co najmniej od lat 70 tych funkcjonuje siedlisko rolnicze, a zatem realizacja tych budynków w świetle art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie wymagała uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Działka inwestycyjna znajduje się w granicach K. Parku Narodowego. W myśl art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody "W parkach narodowych oraz w rezerwatach przyrody zabrania się budowy lub przebudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku narodowego albo rezerwatu przyrody." Z art. 15 ust. 2 pkt 5 tej ustawy, wynika jednak, że zakazy, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą obszarów objętych ochroną krajobrazową w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania przez jednostki organizacyjne, osoby prawne lub fizyczne oraz wykonywania prawa własności, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Jak wskazał NSA w wyroku z 4 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 227/15:, "Oznacza to, że zakazy te nie obowiązują w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania, a więc odnoszą się do gospodarczego wykorzystania według stanu istniejącego. (...) Przepis art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p. mówiąc o gospodarczym wykorzystaniu obszaru dotyczy przykładowo wykorzystania leśnego czy rolnego, a nie służącego celom mieszkaniowym". Mając na uwadze wykorzystanie przedmiotowych budynków w gospodarstwie rolnym, stwierdzić należy, że ich realizacja nie była objęta zakazem, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody. Działka inwestycyjna, znajduje się również na obszarze Natura 2000 [...], na który składają się obszar specjalnej ochrony ptaków i specjalny obszar ochrony siedlisk. Zgodnie z art. 33 ustawy o ochronie przyrody "1. Zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub 3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. 4) Projekty polityk, strategii, planów i programów oraz zmian do takich dokumentów a także planowane przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub obszarów, o których mowa w ust. 2, lub nie wynikają z tej ochrony, wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. " Zgodnie zaś z art. 36 ww. ustawy "1. Na obszarach Natura 2000, z zastrzeżeniem ust. 2, nie podlega ograniczeniu działalność związana z utrzymaniem urządzeń i obiektów służących bezpieczeństwu przeciwpowodziowemu oraz działalność gospodarcza, rolna, leśna, łowiecka i rybacka, a także amatorski połów ryb, jeżeli nie oddziałuje znacząco negatywnie na cele ochrony obszaru Natura 2000. 2) Prowadzenie działalności, o której mowa w ust. 1, na obszarach Natura 2000 wchodzących w skład parków narodowych i rezerwatów przyrody, jest dozwolone wyłącznie w zakresie, w jakim nie narusza to zakazów obowiązujących na tych obszarach. " Należy więc stwierdzić, że z powyższych przepisów wynika, że na obszarze Natura 2000 nie podlega ograniczeniu m.in. działalność gospodarcza, rolna, leśna, łowiecka i rybacka, a także amatorski połów ryb. Zabrania się natomiast podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Dodatkowo prowadzanie ww. działalności na obszarach Natura 2000 wchodzących w skład parku narodowego jest dozwolone wyłącznie w zakresie, w jakim nie narusza to zakazów obowiązujących na tych obszarach. Jak wskazała Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie w piśmie z dnia 26 czerwca 2019r. (przedłożonym w toku postępowań odwoławczych dotyczących zabudowy na działce nr ew. [...] prowadzonych przez Mazowieckiego WINB (WOP.7721.298.2016.AP - WOP.77 21.303.2016.AP)] "(...) w ogólnym ujęciu należałoby stwierdzić, iż inwestycja polegająca na budowie budynku gospodarczego na płody rolne, pośrednio wpisuje się w założenia utrzymania rolniczego wykorzystania gruntów położonych w miejscowości Ł., gm. L., a co za tym idzie wypełniona zostałaby przesłanka wynikająca z art. 36 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. Z założenia budynki gospodarcze nie znajdują się także w kręgu inwestycji mogących znacząco negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony obszarów Natura 2000. " Jednakże jak wynika z art. 96 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018r., poz. 2081, z późn. zm.) "1. Organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a, oraz do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji oraz przed przyjęciem tego zgłoszenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000." Zgodnie natomiast z art. 72 ust. 1a ww. ustawy, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje także przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części na podstawie ustawy - Prawo budowlane. Z powyższych przepisów wynika zatem, że sam fakt lokalizacji przedsięwzięcia w granicach obszaru Natura 2000 nie przesądza o braku możliwości jego realizacji. Warunkiem koniecznym jest natomiast stwierdzenie przez właściwy organ braku negatywnego oddziaływania na ten obszar, na przedmiot i cel ochrony. W tym celu organ powiatowy postanowieniem z [...] listopada 2014 r. nałożył na Inwestorkę obowiązek dostarczenia stosownej ekspertyzy zawierającej ocenę oddziaływania przedmiotowej inwestycji na obszar Natura 2000. Inwestorka wywiązała się z tego obowiązku, dostarczając Ekspertyzę ornitologiczną sporządzoną przez inż. P. G., zatytułowaną: "Ocena oddziaływania budynków wybudowanych na działce nr ew. [...] w miejscowości Ł. na teren Natura 2000". Z treści powyższej ekspertyzy przeprowadzonej w związku "z oceną oddziaływania budynków gospodarczych wybudowanych na działce na obszar Natura 2000, obszar specjalnej ochrony ptaków i specjalny obszar ochrony siedlisk, wynika, że nie stwierdzono negatywnego oddziaływania wybudowanych budynków na obszar Natura 2000. Przeprowadzone badania terenowe oraz analiza funkcjonowania obiektów gospodarczych wykazały brak negatywnego oddziaływania na środowisko przyrodnicze, w tym na cele ochrony obszaru Natura 2000. Budynki zajmują niewielki obszar podmiotowej działki, otaczają je nieruchomości o podobnej konstrukcji oraz wielkości. Obiekty nie generują znaczących emisji hałasu, zanieczyszczeń powietrza, ani ścieków. Nie stwierdzono negatywnych skutków oddziaływania na obszar ochrony siedlisk. (...) Biorąc pod uwagę lokalizację inwestycji, jej charakter oraz przeprowadzone badania terenowe, stwierdza się, że budynki gospodarcze usytuowane na działce nr ew. [...] w miejscowości Ł., gmina L., nie wywierają negatywnego wpływu na obszar Natura 2000. Inwestycja nie narusza integralności obszaru ani nie wpływa niekorzystnie na cele ochrony siedlisk i gatunków, dla których obszar Natura 2000 został wyznaczony. Nie stwierdzono istotnych źródeł hałasu, emisji substancji szkodliwych do powietrza, wody lub gleby, a także ingerencji w siedliska przyrodnicze bądź gatunki chronione. Nie zachodzi konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie przyrody. Sąd podziela opinię organu odwoławczego, że przedłożona ekspertyza wprawdzie została określona jako ornitologiczna, ale z jej treści nie wynika, aby odnosiła się jedynie do zakresu dotyczącego ptaków. W opracowaniu tym stwierdzono m.in. "Inwestycja nie narusza integralności obszaru ani nie wpływa niekorzystnie na cele ochrony siedlisk i gatunków, dla których obszar Natura 2000 został wyznaczony". Skarżący nie przedstawił żadnej kontropinii, która mogłaby podważać stwierdzenia zawarte w ww. ekspertyzie. Nie przedstawił także argumentacji, z której wynikałoby, że inwestycja oddziałuje na obszar Natura 2000. Organy nie miały podstaw do uzupełniania materiału dowodowego w tym zakresie z uwagi na jasne wnioski końcowe ekspertyzy. Reasumując, w ocenie Sądu organ odwoławczy słusznie uznał, że w odniesieniu do przedmiotowych budynków, brak jest podstaw do podejmowania działań w ramach nadzoru budowanego, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 10 października 2025
- Symbol z opisem
- 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Andrzej Nogal Tomasz Janeczko /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Białogłowski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 105 par. 1 · Dz.U. 2024 poz. 572
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny