VII SA/Wa 2206/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2023 r. Nr [....] w sprawie ze skargi M. W. i R. F. oraz A. F. na decyzję [ ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2023 r. nr [....] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2023 r. Nr [....].

Skarżący – M. W. i R. F. oraz A. F. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2023 r. nr [....] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia ściany budynku usytuowanego na nieruchomości przy ul. T. w W. dz. nr ew. [....] (3 okna) od strony dz. nr ew. [...], do stanu zgodnego z prawem poprzez trwałe wypełnienie materiałem budowalnym (typu cegła, bloczki, pustak lub pustak szklany typu luksfer) trzech otworów okiennych znajdujących się w ścianie w/w budynku, od strony dz. nr ew. [...], do stanu zgodnego z prawem. Skarga zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2023 r. Nr [....]. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, że zamurowanie okien, które zgodnie z decyzjami ma mieć trwały charakter spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyż ponowne wybicie otworów okiennych może okazać się niemożliwie, choćby z uwagi na ryzyko uszkodzenia innych części nieruchomości. Lokale, w których znajdują się pomieszczenia są przedmiotem najmu i pozostają zamieszkane. Skarżący podali, że przedmiotowe okna stanowią jedyne źródło światła w pomieszczeniu, w którym się znajdują. Zamurowanie okien uniemożliwi wykorzystywanie ich jako pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a tym samym może skutkować rozwiązaniem umów najmu oraz brakiem możliwości zawarcia nowych. Zdaniem skarżących, w tej sytuacji niewątpliwie zachodzi także niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody dla właścicieli nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej p.p.s.a., zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Sąd rozpoznając wniosek w oparciu o treść art. 61 § 3 p.p.s.a. jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. O trudnych do odwrócenia skutkach zaskarżonego aktu lub czynności mówić można tylko w odniesieniu do takich prawnych lub faktycznych ich następstw, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z kolei niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oznacza taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia powinien być wnikliwie oraz w odpowiedni sposób uzasadniony, a zawarta w nim argumentacja winna być spójna, poparta faktami i odnoszącymi się do nich dowodami uzasadniającymi jego rozpoznanie. To strona powinna wskazać konkretny stan faktyczny oraz materiał dowodowy na jego poparcie (por. postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 652/08, lex nr 477258). Twierdzenia strony winny zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) i wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie został prawidłowo uzasadniony. Skarżący tylko ogólnikowo wskazali na mogące powstać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżących oraz trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu, samo stwierdzenie, że zamurowanie trzech okien ma charakter trwały i ponowne ich wybicie może okazać się niemożliwie, choćby z uwagi na ryzyko uszkodzenia innych części nieruchomości, a także okoliczność, że lokale (w których znajdują się przedmiotowe otwory okienne) są przedmiotem najmu – nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. Oczywiste jest, że wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją wiązać będzie się z kosztami, ale dla należytego wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. konieczne było choć przybliżone wskazanie kosztów związanych z wykonaniem obowiązków oraz odniesienie tej kwoty do sytuacji finansowej skarżących. Tylko w ten sposób Sąd mógłby ocenić, czy przedmiotowe koszty wiązać się będą z niebezpieczeństwem znacznej szkody dla wnioskodawcy. Wobec tych ustaleń trudno uznać, aby wykonanie nałożonego nakazu miało spowodować zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Poniesienie kosztów robót budowlanych (tu: trwałe wypełnienie trzech otworów okiennych) należy zaliczyć do normalnych skutków takiej decyzji. W takiej sytuacji trudno uznać, że w stosunku do takiego podmiotu stosowny nakaz spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Ponadto, nie jest możliwe bez wskazania stosownych okoliczności i ich udokumentowania dokonanie oceny, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje w ogóle "znaczną" szkodę lub wywoła nieodwracalne skutki. Podnieść należy, że skarżący nie przedstawili umów najmu, ani nie przedłożyli dokumentów potwierdzających ich sytuację majątkową, by móc ocenić czy wykonanie zaskarżonej decyzji będzie wiązało się z wyrządzeniem znacznej szkody. Pamiętać jednak należy, że możliwość wystąpienia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków przez wydanie danego aktu musi być realna i poparta rzeczowymi dowodami źródłowymi. Strona na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązana jest skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Brak wskazania tej szkody i jej uprawdopodobnienia uniemożliwia pozytywną ocenę wniosku. Podkreślenia zaś wymaga, że podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienia NSA: z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt II GZ 50/14 i z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12, dostępne w CBOSA). Dodać należy, że przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie można utożsamiać z oceną legalności wydanego aktu. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 250/14, LEX nr 1447295). Jednocześnie należy podkreślić, że przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonego aktu, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jego wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnego aktu, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1548/2018, LEX nr 2513909). W niniejszej sprawie Sąd nie podziela stanowiska skarżących, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła nieodwracalne skutki oraz że nie będzie możliwe przywrócenie stanu poprzedniego nieruchomości. Zdaniem Sądu, nie jest również oczywiste, że konsekwencją wykonania decyzji będzie rozwiązanie ewentualnych umów najmu. Reasumując, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawili okoliczności, pozwalających przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.