VII SA/Wa 2137/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] w [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić Stowarzyszeniu [...] w [...] zmiany postanowienia Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2017 r. w zakresie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na formularzu PPF wniosek Stowarzyszenia [...], zw. dalej "Stowarzyszeniem", o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Obecny wniosek jest drugim wnioskiem Stowarzyszenia złożonym w tym samym zakresie, zatem niniejszy wnioskiem rozpoznawany jest w zakresie zmiany pierwotnego postanowienia. Z treści obecnego jak i pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż ww. Stowarzyszenie prowadzi działalność o charakterze społecznym i nie posiada żadnego majątku, nie prowadzi działalności gospodarczej a środki finansowe na bieżącą działalność pochodzą z dobrowolnych składek członkowskich. Dalej wskazano, że stowarzyszenie jest organizacją non profit i nie pobiera żadnej formy dotacji od Skarbu Państwa, organów samorządu bądź Unii Europejskiej. W sprawie zważono, co następuje. Wniosek skarżącego Stowarzyszenia nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2005, s. 382-383). Zmiana okoliczności faktycznych sprawy odnosić się może nie tylko do wysokości uzyskiwanych przez stronę skarżącą dochodów, ale także wysokości obciążających ją wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II OZ 1163/13, publikowane: www.orzeczenia. nsa.gov.pl). Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.). W rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 4 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie Starszego referendarza sądowego z dnia 27 października 2017 r. odmawiającego Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając ponownie sprawę przyznania prawa pomocy należy wskazać, że skarżące Stowarzyszenie nie wykazało, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 27 października 2017 r. do momentu zapadnięcia niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących ich sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 27 października 2017 r. Stowarzyszenie nie wskazało żadnych nowych okoliczności. Należy zatem ponownie zauważyć, że skarżące w niniejszej sprawie Stowarzyszenie prowadząc swoją działalność ma możliwość zgromadzenia odpowiedniej kwoty pieniężnej pochodzącej przede wszystkim ze składek członkowskich, tym bardziej, że w Statucie posiada zapis że obowiązkiem członków stowarzyszenia jest opłacanie składek członkowskich (§ 11), lub wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych z dochodów z własnej działalności, ewentualnie uzyskać dochody w inny prawem przewidziany sposób, a dopiero jeżeli te formy pozyskania środków okażą się niewystarczające, powinno szukać pomocy finansowej chociażby poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z tego względu Stowarzyszenie powinno zapewnić odpowiednie środki na utrzymanie i bieżącą działalność przede wszystkim we własnym zakresie. Koszty sądowe, mają równorzędny charakter z innymi bieżącymi wydatkami ponoszonymi przez podmiot i powinny zostać pokryte z bieżących dochodów, tym bardziej, że do regulaminowej działalności Stowarzyszenia należy też występowanie w postępowaniach sądowo-administracyjnych, które z zasady wymagają uiszczenia wpisu sądowego. W obecnie rozpoznawanym wniosku Stowarzyszenie nie wskazało innych okoliczności niż ww. znane już w sprawie. Brak jest zatem podstaw do zmiany postanowienia Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2017 w zakresie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.