VII SA/Wa 2129/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak –Pęczkowska, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skarg B. K. i T. K. oraz M. F. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących B. K. i T. K. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) oraz na rzecz M. F. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem dwóch skarg złożonych B. K. i T. K. oraz M. F. i M. F. (dalej: "skarżący") jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") z [...] lipca 2017 r., znak: [...], którym uchylono w całości zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z [...] września 2016 r., znak: [...] i umorzono postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2016 r., nr [...], znak: [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postanowieniem z [...] września 2016 r., znak: [...], Wojewoda [...], w postępowaniu wszczętym na wniosek M. F. i M. F., wstrzymał wykonanie decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2016 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. T. i J. G., pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących z dwoma lokalami mieszkalnymi wraz z instalacjami: wodociągową, kanalizacji sanitarnej, elektryczną i gazową, na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości [...], gm. [...]. Inwestor - v z siedzibą w [...] wniosła zażalenie na postanowienie wojewody. Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia GIMB postanowieniem z [...] lipca 2017 r. uchylił zaskarżone postanowienie wojewody i umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu prawnym GIMB wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 105 § 1 k.p.a. wyjaśniając, że organ administracji publicznej jest obowiązany umorzyć postępowanie z urzędu, w sytuacji gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego występuje wtedy, gdy brak jest któregokolwiek z elementów konstruujących przedmiot tego postępowania, elementu przedmiotowego lub podmiotowego. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. GIMB powołując się na treść art. 159 § 1 k.p.a. wskazał, że wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej jest obligatoryjne, o ile organ stwierdza prawdopodobieństwo wystąpienia wady określonej w art. 156 § 1 k.p.a. Skoro bowiem celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej ciężką wadą, to organ właściwy w sprawie ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji nieważnej, by pomniejszyć jej negatywne skutki, które mogłyby wystąpić do czasu wydania decyzji stwierdzającej nieważność. Organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest uprawniony w każdej fazie postępowania do wydania postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie art. 159 § 1 k.p.a., lecz tylko do dnia wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Art. 159 § 1 k.p.a. jest przejawem ochrony tymczasowej, udzielanej na czas postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jeżeli postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostanie ostatecznie zakończone, to udzielenie takiej ochrony (czyli wstrzymanie wykonania decyzji, co do której toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności) jest albo niepotrzebne (jeżeli organ administracji ostatecznie stwierdzi nieważność decyzji) albo niedopuszczalne (jeżeli organ administracji ostatecznie stwierdzi, że brak jest podstaw do uznania, iż decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.). Skoro postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało ostatecznie zakończone, to organ administracji winien przyjąć, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji stało się bezprzedmiotowe i z tego powodu umorzyć postępowanie. Według organu skoro GINB ostateczną decyzją z [...] lipca 2017 r. zakończył postępowanie nieważnościowe, należało umorzyć postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania ww. decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2016 r. ze względu na jego bezprzedmiotowość. Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na formalny charakter rozstrzygnięcia zarzuty zażalenia nie mogły podlegać ocenie. W skargach złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie GINB z [...] lipca 2017 r. skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z [...] listopada 2017 r. sąd odrzucił skargę M. F. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 poz. 1369), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie według powyższych kryteriów sąd uznał, że narusza ono przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, jako że zostało ono wydane z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wyrokiem z 14 czerwca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2130/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję GIMB z [...] lipca 2017 r., znak [...], uchylającą w całości decyzję Wojewody [...] z [...] października 2016 r., znak: [...] i odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2016 r., nr [...], znak: [...]. Decyzją z [...] października 2016 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2016 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono W. T. i J. G., pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących z dwoma lokalami mieszkalnymi wraz z instalacjami: wodociągową, kanalizacji sanitarnej, elektryczną i gazową, na działkach o nr ewidencyjnych [...] i [...], położonych w miejscowości [...], gm. [...]. Z uwagi na zaistnienie wyżej opisanych okoliczności odpadła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, na którą powołał się organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia GIMB z [...] lipca 2017 r. W tym stanie rzeczy organ powinien więc dokonać merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z [...] września 2016 r. pod kątem prawidłowości ustaleń faktycznych oraz ich subsumpcji pod przepisy prawa, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzyganej zaskarżonym postanowieniem, a w szczególności art. 159 § 1 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę GINB uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku i przeprowadzi postępowanie w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ będzie miał na względzie obowiązek ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w jej całokształcie, tj. po rozpatrzeniu całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt. I sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: się uiszczony wpis od skargi – 2 x 100 zł, wynagrodzenie adwokata – 2 x 480 zł, opłata od pełnomocnictwa – 2 x 17 zł.