Sygnatura
VII SA/Wa 1704/23
Wyrok WSA w Warszawie z 6 lutego 2024 r., VII SA/Wa 1704/23 – nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 6 lutego 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kobylski asesor WSA Paweł Konicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] października 2022 r. znak: [...] w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Rada Doskonałości Naukowej (dalej także: "RDN", "organ odwoławczy"), decyzją z dnia [...] października 2022 r., znak: [...], działając na podstawie art. 224 ust. 1 w zw. z art. 193 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 478 z późn. zm., dalej również: "ustawa"), po rozpatrzeniu odwołania A.D. – orzekła o utrzymaniu w mocy uchwały nr [...] Rady Naukowej Wydziału [...] Uniwersytetu [...] (dalej także: "Rada Naukowa W[...] U[...]", "organ I instancji") z [...] stycznia 2022 r. o odmowie nadania dr A.D. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne. Do wydania decyzji Rady Doskonałości Naukowej doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez organy. A.D. (dalej także: "Habilitant", "Skarżący") złożył w dniu 21 grudnia 2020 r. do Rady Doskonałości Naukowej wniosek o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne. RDN na posiedzeniu w dniu 29 marca 2021 r. dokonała wyznaczenia części składu komisji habilitacyjnej w postępowaniu o nadanie stopnia doktora habilitowanego. W drodze uchwały nr 49/20021 Rady Naukowej W[...] U[...] z dnia 23 kwietnia 2021 r. dokonano wyboru członków komisji habilitacyjnej, zaś uchwałą nr 50/2021 Rady Naukowej W[...] U[...] z tego samego dnia powołana została Komisja habilitacyjna w postępowaniu o nadanie stopnia doktora habilitowanego dr A.D. oraz wyłonieni zostali recenzenci do oceny osiągnięć naukowych wskazanych przez Habilitanta. Uchwałą nr 1/2021 z dnia 27 września 2021 r. Komisja habilitacyjna na podstawie m.in. § 135 ust. 2 Statutu Uniwersytetu [...] z dnia 30 maja 2019 r. oraz § 33 ust. 2-2a załącznika do uchwały nr [...]Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia postępowań w sprawie nadania stopni naukowych, dopuściła Habilitanta do kolejnego etapu postępowania habilitacyjnego, tj. dyskusji naukowej - kolokwium habilitacyjnego nad zagadnieniami będącymi przedmiotem dorobku naukowego. Natomiast uchwałą nr 2/2021 z dnia 27 września 2021 r. Komisja habilitacyjna na podstawie m.in. § 135 ust. 1 pkt 2 i 3 Statutu Uniwersytetu [...] z dnia 30 maja 2019 r. oraz § 33 ust. 2 pkt 1 oraz § 33 ust. 2a załącznika do uchwały nr [...]Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2019 r., wyznaczyła termin kolokwium habilitacyjnego oraz wykładu habilitacyjnego na dzień 12 października 2021 r. Jednocześnie uchwałą nr 3/2021 z tego samego dnia, Komisja habilitacyjna ustaliła temat wykładu habilitacyjnego: "[...]". Przewodniczący Rady Naukowej W[...] U[...], działając na podstawie § 35 ust. 1 załącznika do uchwały nr [...]Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w związku z art. 221 ust. 14 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, poinformował pismem z dnia 5 października 2021 r. członków Rady Naukowej W[...] U[...] o wykładzie habilitacyjnym dr A.D. nt.: "[...]". Uchwałą nr 4/2021 z dnia 12 października 2021 r. Komisja habilitacyjna pozytywnie oceniła przebieg dyskusji naukowej (kolokwium habilitacyjnego) oraz dopuściła A.D. do kolejnego etapu postępowania habilitacyjnego, czyli etapu publicznie dostępnego wykładu. Uchwałą nr 5/2021 z dnia 12 października 2021 r. Komisja habilitacyjna negatywnie oceniła wykład habilitacyjny. W uzasadnieniu uchwały przywołano wypowiedzi członków komisji habilitacyjnej, w tym dr hab. B.P., który wskazał, że Habilitant nie zna prawa podatkowego, a w szczególności ogólnego prawa podatkowego i zacierają mu się jakiekolwiek pojęcia. Recenzent zaznaczył również, że Habilitant odpowiadając na zadane pytania niejako uciekał od odpowiedzi, poszukując jakichkolwiek przykładów w praktyce. Dr hab. B.P. podkreślił, że sposób wypowiadania się Habilitanta, jak też sposób, w jaki odpowiada on na zadawane pytania - w jego ocenie - są poniżej poziomu doktora, a czasem nawet poniżej poziomu magistra. Recenzent zauważył również, że dopóki nie było mu dane bezpośrednio wysłuchać wypowiedzi Habilitanta, lecz bazował jedynie na dokumentach i materiałach w wersji pisemnej, to można było na ich podstawie wyrobić sobie określoną opinię, której ogólny wymiar był pozytywny. W przekonaniu Recenzenta dopiero przeprowadzone kolokwium pokazało, że Habilitant kompletnie nie spełnia kwalifikacji, aby otrzymać stopień naukowy doktora habilitowanego. Wobec wskazanych przez siebie okoliczności, dr hab. B.P. negatywnie ocenił etap postępowania habilitacyjnego obejmujący wykład habilitacyjny. Uchwałą nr 6/2021 z dnia 12 października 2021 r. Komisja habilitacyjna wyraziła negatywną ocenę całokształtu postępowania habilitacyjnego w sprawie nadania A.D. stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz skierowała do Rady Naukowej W[...] U[...] wniosek o podjęcie uchwały negatywnej dla Habilitanta. W uzasadnieniu uchwały przywołano wypowiedzi członków komisji habilitacyjnej, w tym m.in. przewodniczącej Komisji - prof. dr hab. H.L., która stwierdziła, że "pomimo, że pewne etapy postępowania były przez Komisję habilitacyjną ocenione pozytywnie - w szczególności recenzje, to jednak dyskusja naukowa i ocena wykładu habilitacyjnego dały absolutnie jednoznaczną podstawę do negatywnej oceny całokształtu postępowania habilitacyjnego co przesądza o zasadności skierowania wniosku o odmowę nadania dr A.D. stopnia doktora habilitowanego." Powyższa uchwała Komisji habilitacyjnej została podjęta jednomyślnie. Uchwałą z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] Rada Naukowa W[...] U[...] odmówiła nadania A.D. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, iż: "W uchwale Komisji habilitacyjnej jej członkowie sformułowali gros zarzutów merytorycznych, dotyczących zwłaszcza kolokwium habilitacyjnego składającego się z dyskusji naukowej i wykładu habilitacyjnego. Wskazywano przede wszystkim, że pomimo wątpliwości jakie budziła monografia, to zasługiwała na dopuszczenie Habilitanta do kolejnych etapów postępowania (dr hab. D.M., prof. U[...]). Stąd pozytywne oceny recenzentów zarówno monografii habilitacyjnej, jak i dorobku naukowego. Osobista prezentacja dra A.D. przed Komisją habilitacyjną ujawniła natomiast jego liczne braki w zakresie wiedzy przedmiotowej - w tym zasad ogólnych prawa podatkowego (dr hab. B.P., prof U[...], dr hab. D.M., prof. U[...], dr hab. D.A., prof. dr hab. H.L., dr hab. P.K.), brak umiejętności budowania logicznej argumentacji własnych poglądów (dr hab. D.M., prof. U[...], dr hab. A.G., prof. UZ, dr hab. D.A., prof. dr hab. H.L., dr hab. P.K.), brak erudycji (dr hab. D.A., prof. dr hab. H.L.), nieumiejętność prowadzenia dyskusji naukowej (dr hab. D.A., dr hab. A.G., prof. UZ), brak odpowiedzialności za wypowiadane słowa, wynikający z braku wiedzy (dr hab. D.A.), niewłaściwe zastosowanie terminologii (dr hab. D.M., prof. U[...]), nadmierne posługiwanie się językiem potocznym i niski poziom oraz odpowiedzi na zadawane pytania (dr hab. B.P., prof. U[...], prof. dr hab. H.L.). Podkreślono również nieprawidłowy sposób konstruowania odpowiedzi - zwłaszcza odnoszących się do aspektu teoretycznego - w oparciu jedynie o przykłady z praktyki, a do tego takie, które nie stanowią pewnego katalogu, na podstawie którego można by formułować określoną regułę, ale na jednostkowych przykładach, ze wskazywaniem dodatkowo danych identyfikujących (dr hab. P.K.)." Członkowie Rady Naukowej W[...] U[...] odnosząc się do stanowiska wyrażonego przez Komisję habilitacyjną wskazali na pełne zaufanie do jej pracy i opinii w postępowaniu o nadanie stopnia doktora habilitowanego dr A.D.. Od powyższego rozstrzygnięcia A.D. (dalej także: "Habilitant", "Skarżący"), w ustawowym terminie złożył odwołanie. Wskazał, że w świetle przepisów prawa, podmiot habilitujący (tj. Uniwersytet [...]) nie ma prawa do ustanawiania innych niż kolokwium wymagań stawianych kandydatowi do stopnia doktora habilitowanego w toku postępowania w sprawie nadania tego stopnia. Ustanowienie obowiązku wygłoszenia wykładu habilitacyjnego, jaki przewidziano w procedurze nadawania stopnia doktora habilitowanego obowiązującej w Uniwersytecie [...], stanowiło w ocenie Habilitanta, oczywiste i rażące naruszenie prawa przez podmiot habilitujący. W ocenie Skarżącego, w przedmiotowym postępowaniu nie powinien był się odbyć wykład habilitacyjny, gdyż został on zniesiony nową uchwałą Senatu Uniwersytetu [...], która została podjęta już w trakcie trwającego w postępowania habilitacyjnego A.D.. Poza tym, zdaniem A.D., negatywna opinia komisji habilitacyjnej została podjęta "wyłącznie na podstawie przeprowadzonego niezgodnie z prawem wykładu habilitacyjnego, bez którego uchwała [Komisji habilitacyjnej - przyp.], a następnie decyzja [Rady Naukowej - przyp.] byłaby najpewniej pozytywna." Równocześnie A.D. stwierdził, że uchwała Komisji habilitacyjnej została podjęta w oderwaniu od oceny osiągnięć naukowych wyrażonych w recenzjach. Przystępując do rozpatrzenia odwołania, Rada Doskonałości Naukowej, w oparciu o art. 238 ust. 2 ustawy, powołała dwoje recenzentów, którym zleciła wydanie opinii w zakresie złożonego przez A.D. odwołania. Wskutek tego, recenzje sporządzili: dr hab. K.K. oraz dr hab. S.G.. Jak zauważyła Rada Doskonałości Naukowej, jedna ze sporządzonych recenzji była negatywna dla Habilitanta. Wspomnianą na wstępie decyzją z [...] października 2022 r. Rada Doskonałości Naukowej utrzymała w mocy uchwałę nr [...] Rady Naukowej W[...] U[...] z [...] stycznia 2022 r. o odmowie nadania A.D. stopnia doktora habilitowanego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił w pierwszej kolejności, że RDN, poza oceną legalności zaskarżonej decyzji organu I instancji, przeprowadza własne postępowanie, co wynika wprost z art. 238 ust 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, a podejmowana decyzja zapada w głosowaniu tajnym, co powoduje, że również przepisy dotyczące postępowania odwoławczego muszą być stosowane odpowiednio, a nie wprost (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1661/06, LEX nr 337127). RDN ma kompetencje ograniczone wyłącznie do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w zakresie stopni naukowych. Zespół V Nauk Społecznych Rady Doskonałości Naukowej w dniu 11 października 2022 r. po zapoznaniu się z odwołaniem A.D., recenzjami sporządzonymi w toku postępowania odwoławczego i pełną dokumentacją sprawy oraz po odniesieniu się do zarzutów przywołanych przez Habilitanta, w głosowaniu tajnym wypowiedział się za utrzymaniem zaskarżonej uchwały organu I instancji (wynik głosowania: za uwzględnieniem odwołania - 17 głosów, przeciwko - 12 głosów, wstrzymujących się - 3 głosy). Następnie, Prezydium Rady Doskonałości Naukowej w dniu [...] października 2022 r. po zapoznaniu się z pełną dokumentacją sprawy i wysłuchaniu opinii Zespołu V Nauk Społecznych postanowiło w głosowaniu tajnym nie uwzględnić odwołania i utrzymać w mocy decyzję organu I instancji (wynik głosowania; za uwzględnieniem odwołania - 2 głosy, przeciw - 7 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). Rada Doskonałości Naukowej uznała, że uchwała organu I instancji podjęta została po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w tym wzięciu pod uwagę braku spełnienia wymogów z art. 219 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. RDN ustaliła, że Habilitant w latach 2007-2011 odbył studia magisterskie na kierunku prawo na Wydziale [...]Uniwersytetu [...] w O., broniąc w 2011 r. pracę magisterską pt. "[...]". Stopień naukowy doktora nauk prawnych został nadany Habilitantowi uchwałą Rady Wydziału [...]Uniwersytetu [...] w K. z dnia 10 stycznia 2017 r. na podstawie przedstawionej rozprawy doktorskiej: "[...]". Po uzyskaniu stopnia naukowego doktora nauk prawnych od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2019 r. A.D. był zatrudniony na stanowisku starszego wykładowcy w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej [...] w O.1 (obecnie: [...] Uczelnia Państwowa [...] w O.1). Od dnia 1 października 2019 r. pracuje na stanowisku adiunkta w Katedrze [...] Uniwersytetu Ekonomicznego w K. Habilitant jest także wykładowcą na studiach podyplomowych[...] Szkoły [...] Uniwersytetu Ekonomicznego w K. Ponadto, w oparciu o umowę cywilnoprawną współpracuje z [...] Wyższą Szkołą [...] w K.. A.D. jako osiągnięcie naukowe stanowiące podstawę ubiegania się o nadanie stopnia doktora habilitowanego wskazał monografię naukową zatytułowaną "[...]", Toruń 2020, ss. 422. Na dzień złożenia wniosku o nadanie stopnia doktora habilitowanego, A.D. wykazał się autorstwem 79 publikacji naukowych. Po uzyskaniu stopnia doktora, Habilitant opublikował 34 artykuły, 15 rozdziałów w monografiach oraz 2 monografie (rozprawę doktorską i monografię habilitacyjną). Siedem prac naukowych zostało przygotowane i opublikowane we współautorstwie z dr K.M., w których udział A.D. został określony na 50%. Według ustaleń RDN, Habilitant swoje artykuły publikował głównie w polskich czasopismach naukowych (tylko 2 z 34 zostały opublikowane w czasopismach zagranicznych). Większość artykułów została opublikowana w Monitorze Prawa Celnego i Podatkowego. Poza tym artykuły A.D. były publikowane w takich czasopismach jak: "Monitor Podatkowy", "Acta luris Stetinensis", "Przegląd Prawa Publicznego", "Białostockie" Studia Prawnicze", "lus Novum". Organ odwoławczy przedstawił też przebieg i zakres pracy dydaktycznej Habiltanta. Zdaniem RDN, istotną aktywnością naukową Habilitanta jest udział w krajowych towarzystwach naukowych. Podkreślono, że w zakresie aktywności naukowej i popularyzatorskiej w ramach współpracy międzynarodowej i krajowej, A.D. wygłosił 15 referatów na konferencjach międzynarodowych i krajowych. Międzynarodową i krajową współpracę naukową Habilitant rozwijał również podczas konferencji i kongresów naukowych, w których organizacji brał czynny udział. Nie uczestniczył natomiast w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych i zagranicznych. Ponadto, nie jest członkiem zespołów oceniających wnioski o finansowanie badań naukowych. Dorobek naukowy nie obejmuje także członkostwa Habilitanta w komitetach redakcyjnych, radach naukowych czasopism, radach programowych konferencji naukowych. Mając na uwadze poczynione ustalenia, RDN stwierdziła, że w toku postępowania przed Komisją habilitacyjną, a także przed Radą Naukową nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały. RDN nadmieniła, że jest ona wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść strony jak i przeciwko niej, podjął w głosowaniu autonomiczną uchwałę o sposobie załatwienia sprawy. Samo zaś merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogła zostać wyrażona tylko w dyskusji i następnie w głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Ustosunkowując się do zarzutów Habilitanta, iż ustanowienie obowiązku wygłoszenia wykładu habilitacyjnego, stanowiło rażące naruszenie prawa, organ odwoławczy zauważył, że z zgodnie z art. 221 ust. 9 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, komisja habilitacyjna może przeprowadzić kolokwium habilitacyjne w zakresie osiągnięć naukowych albo artystycznych osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego. Kolokwium przeprowadza się w przypadku osiągnięć w zakresie nauk humanistycznych, społecznych i teologicznych. W tym przypadku, czyli w postępowaniu habilitacyjnym w zakresie nauk społecznych, było więc ono koniecznym elementem postępowania. Ustawa nie dookreśla, co ma być przedmiotem kolokwium, jednak została ona skonstruowana w oparciu o przewodnie założenie poszerzania autonomii uczelni, także w zakresie prowadzenia postępowania habilitacyjnego. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce pozostawia uczelniom możliwość dookreślenia tego, czym jest kolokwium habilitacyjne, czyli rozmowa (łac. colloquium), będąca - zgodnie z utrwaloną tradycją akademicką pewną formą sprawdzenia wiedzy i umiejętności jej przekazywania, która nie może wyjść poza zakres osiągnięć naukowych Habilitanta. Uczelnia może jednak określić poszczególne jego elementy. Nie ma przeszkód, by w jego skład wchodził także wykład habilitacyjny, który będzie podstawą do dalszej wymiany zdań. W ramach kolokwium można zawsze poprosić habilitanta o wygłoszenie wykładu, jednej z podstawowych form aktywności naukowo-dydaktycznej. W niniejszej sprawie zadecydowano o przeprowadzeniu wykładu na podstawie przepisów wewnętrznych Uniwersytetu [...], uchwalonych na podstawie art. 221 ust. 14 ustawy, tj. uchwały Senatu Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia postępowań w sprawach nadania stopni naukowych. Niniejsze przepisy czyniły wykład obowiązkowym elementem procedury. W trakcie procedury habilitacyjnej, tj. dnia 29 września 2021 r. zostały uchwalone nowe przepisy normujące zasady postępowania w sprawach nadawania stopni naukowych. Przepisy uchwały nr 85/2021 Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 29 września 2021 r. nie przewidywały już wykładu habilitacyjnego. Jednakże przepisy przejściowe do nowej uchwały, która obowiązywała w trakcie przeprowadzania kolokwium, przewidywały utrzymanie w mocy wszystkich dotychczasowych uchwał, decyzji i czynności, podjętych przez Radę Naukową, Komisję habilitacyjną i Przewodniczącego Komisji habilitacyjnej, w tym także tych przesądzających przeprowadzenie wykładu. Zgodnie z § 53 ust. 1 uchwały nr 85/2021 Senatu uczelni, stosowanie do nowych przepisów do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem 29 września 2021 r. następuje z uwzględnieniem postanowień § 53 ust. 25. W tym względzie - zdaniem RDN - kluczową rolę w niniejszej sprawie odgrywa § 53 ust. 2, zgodnie z którym: uchwały rady naukowej instytutu, komisji doktorskiej i komisji habilitacyjnej oraz czynności przewodniczącego rady naukowej instytutu, przewodniczącego komisji doktorskiej i przewodniczącego komisji habilitacyjnej podjęte przed dniem wejścia w życie uchwały pozostają w mocy. Tym samym, uchwałą nr 2/2021 z dnia 27 września 2021 r. komisja habilitacyjna określiła kolejne etapy postępowania habilitacyjnego. Organ odwoławczy uznał, że podmioty habilitujące mogą ukształtować przebieg procedury w taki sposób, że kolokwium habilitacyjne będzie składało się z kolokwium "właściwego" i wykładu habilitacyjnego, które oba to elementy będą częścią kolokwium, o którym mowa w przepisach Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Wykład może być też niewymienioną w regulacjach wewnętrznych częścią kolokwium, jak stanowią nowe przepisy wewnętrzne Uniwersytetu [...]. W przepisach wewnętrznych tej Uczelni pojęcia "kolokwium habilitacyjne", "dyskusja", "wykład habilitacyjny" mają znaczenie autonomiczne, a przy tym zmieniające się, choć ciągle pozostają w obrębie tego, co ustawodawca określił mianem "kolokwium habilitacyjnego" w przepisach ustawy. Odnosząc się zaś do zarzutu Habilitanta, że wykład habilitacyjny wykraczał poza zakres jego osiągnięć naukowych, RDN wskazała, że kolokwium faktycznie nie może być przeprowadzone z całego zakresu nauk prawnych, jednakże nie wyklucza to - tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - uwzględnienia zagadnieńz zakresu prawa podatkowego, a już na pewno zagadnień z zakresu prawa podatkowego, do których odniesienia zawarte są w monografii habilitacyjnej A.D.. Organ odwoławczy zgodził się ze stwierdzeniem przewodniczącej Komisji habilitacyjnej prof. dr hab. H. L. , że skoro Habilitant jako osiągnięcie naukowe wskazał monografię pt. "Stosunki podatkowo-prawne w nadpłacie podatków", to nadpłatę podatków oraz elementy stosunków prawno-podatkowych reguluje obecnie ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.), która jest zaliczana w systematyce prawa podatkowego do ogólnego prawa podatkowego. RDN dostrzegła, że w swojej monografii Habilitant nawiązuje do projektu Ordynacji podatkowej opracowanego przez Komisję Kodyfikacyjną Ogólnego Prawa Podatkowego. W związku z powyższym, wybór tematu wykładu habilitacyjnego, który nawiązywał do wspomnianego projektu Ordynacji podatkowej, nie stanowi wyjścia poza zakres zagadnień będących przedmiotem dorobku naukowego Habilitanta. Inne rozumienie przedmiotu kolokwium habilitacyjnego prowadziłoby do promowania doktorów habilitowanych, którzy byliby specjalistami w zakresie zagadnień ujętych w jednej książce. Każda osoba zajmująca się w sposób naukowy prawem podatkowym powinna mieć w tym zakresie swoje przemyślenia oraz posiadać zdolność uporządkowanego podzielenia się nimi z zainteresowanym gremium, tym bardziej, iż w tym konkretnym przypadku, temat wykładu był w sposób oczywisty związany z tematem monografii habilitacyjnej. Końcowo RDN podkreśliła, że w świetle art. 221 ust. 12 ustawy, działając na podstawie uchwały komisji habilitacyjnej, zawierającej opinię w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, podmiot habilitujący, w terminie miesiąca od dnia jej otrzymania, nadaje stopień doktora habilitowanego albo odmawia jego nadania. Przepis ten stanowi jednoznacznie (in fine), że podmiot habilitujący odmawia nadania stopnia, w przypadku, gdy opinia komisji habilitacyjnej jest negatywna. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że Rada Naukowa W[...] U[...] słusznie uznała, że osiągnięcia naukowe Habilitanta nie spełniają wymogów określonych w art. 219 ust. 1 ww. ustawy. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się A.D., wnosząc skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: 1) przyjęcie, że podmiot habilitujący na podstawie art. 221 ust. 14 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce ma prawo ustanowić inne materialnoprawne wymogi nadania stopnia doktora habilitowanego niż określone w art. 219 tej ustawy, w tym w postaci obowiązku wygłoszenia wykładu habilitacyjnego, a nie jedynie - w ramach określania szczegółowego trybu postępowania - dookreślić, że wykład habilitacyjny jest formą kolokwium, 2) przyjęcie, że wygłoszenie wykładu habilitacyjnego (jego pozytywna ocena) stanowi w przypadku jego utworzenia w danym podmiocie habilitującym materialnoprawną przesłankę nadania stopnia doktora habilitowanego, 3) przyjęcie, że w niniejszym postępowaniu wykład habilitacyjny był częścią kolokwium habilitacyjnego, co stoi w sprzeczności z przepisami wewnętrznymi Uniwersytetu [...], na podstawie których przeprowadzono postępowanie, 4) niewłaściwe zastosowanie norm przejściowych zawartych w przepisach wewnętrznych Uniwersytetu [...], dotyczących wykładu habilitacyjnego, 5) przyjęcie, że Skarżący nie spełnił warunków z art. 219 ustawy, podczas gdy nie stwierdzono tego w toku postępowania habilitacyjnego, a ocenę taką oparto wyłącznie na wykładzie habilitacyjnym, podczas gdy nie jest on materialnoprawnym warunkiem nadania stopnia doktora habilitowanego, 6) oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach niestanowiących przesłanek nadania stopnia doktora habilitowanego, 7) niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkujące błędnymi ustaleniami co do faktów, i w efekcie powyższych naruszeń wydanie decyzji utrzymującej w mocy uchwałę nr [...] Rady Naukowej W[...] U[...] z dnia [...] stycznia 2022 r. Ze względu na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz innych aktów wydanych w granicach sprawy, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi A.D. podniósł, że podmioty habilitujące nie mają uprawnienia do określania własnych wymagań niezbędnych do nadania stopnia doktora habilitowanego czy też rozszerzania wymagań ustawowych, a ustanawiają przede wszystkim obowiązujący w tych podmiotach, jak przewiduje Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - "szczegółowy tryb postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego". Przepis art. 221 ust. 14 ww. ustawy jest delegacją prawodawczą o charakterze proceduralnym, a uchwała podjęta na jego podstawie nie może rozszerzać materialnoprawnych wymogów stawianych habilitantowi. Oznacza to, że choć podmiot habilitujący jest uprawniony do określenia formy/przebiegu kolokwium habilitacyjnego w danym podmiocie habilitującym, to nie ma uprawnień do ustanowienia innych niż kolokwium wymagań stawianych kandydatowi do stopnia doktora habilitowanego. Skarżący nie kwestionuje, że kolokwium habilitacyjne w świetle przepisów prawa mogłoby przybierać formę wykładu, jeżeli tak postanowiłby podmiot habilitujący w akcie wydanym na podstawie art. 221 ust. 14 ustawy, tzn. gdyby regulacje wewnętrzne Uniwersytetu [...] uchwalone na podstawie art. 221 ust. 14 ustawy przewidywały, że wygłoszenie wykładu stanowi przystąpienie do kolokwium habilitacyjnego. Tak jednak nie było i nie jest, bowiem z obowiązujących w Uniwersytecie [...] regulacji (§ 33 i następne załącznika do uchwały nr [...]Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia postępowań w sprawach nadania stopni naukowych) wynikało jasno, że wykład habilitacyjny był niezwiązany z samym kolokwium habilitacyjnym (które przybierało postać dyskusji), następował na innym (kolejnym) etapie postępowania i był zupełnie innym stawianym habilitantowi wymogiem. Przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce nie pozwalają na to, aby podmiot habilitujący określał własne wymagania materialnoprawne nadania stopnia doktora habilitowanego, a elementy procesowe ukształtować musi w granicach wyznaczonych ustawą, a nie wbrew niej. W ocenie Skarżącego, wykład habilitacyjny był odrębnym od kolokwium elementem postępowania i zarazem wymogiem narzuconym niezgodnie z prawem przez Komisję habilitacyjną. Jego wygłoszenie i pozytywna ocena została uczyniona de facto kolejną, pozaustawową przesłanką nadania stopnia doktora habilitowanego. Potwierdza to sama RDN, która w skarżonej decyzji (s. 7) wyraźnie mówi o kolokwium habilitacyjnym oraz o wykładzie habilitacyjnym. Wcześniej, potwierdza to w sposób bezpośredni brzmienie uchwały nr 6/2021 Komisji habilitacyjnej, z której wyraźnie wynika, że etap kolokwium habilitacyjnego był zupełnie odrębny od kolejnego etapu, jakim uczyniono wykład habilitacyjny. Podobnie wynikało z przepisów § 33 i § 34 załącznika do uchwały nr [...]Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2019 r. Również z brzmienia uchwały Komisji habilitacyjnej wynika jednoznacznie (s. 1-3), że wykład habilitacyjny był etapem postępowania zupełnie odrębnym od kolokwium habilitacyjnego, a w dalszej części tej uchwały wyraźnie mówi się o "dyskusji naukowej (kolokwium habilitacyjnym)" oraz o "wykładzie habilitacyjnym". Co więcej, dopuszczenie do etapu wykładu habilitacyjnego miało nastąpić i nastąpiło po pozytywnej ocenie przez Komisję habilitacyjną przebiegu kolokwium, a więc na etapie, w którym kolokwium było już zakończone. Tym samym, Skarżący za nieprawdziwe uznaje zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji (s. 12) stwierdzenie, iż "A.D. nie przeszedł pozytywnie obligatoryjnego elementu procedury, jakim było kolokwium habilitacyjne". Akta sprawy potwierdzają, że etap ten Skarżący przeszedł pozytywnie, zaś gdyby tak nie było, nie zostałby dopuszczony do wykładu habilitacyjnego. To wynik wykładu habilitacyjnego zdeterminował treść uchwały Komisji habilitacyjnej, a więc także (na mocy art. 221 ust. 12 ustawy) treść decyzji Rady Naukowej W[...] U[...]. Gdyby nie to, wobec wszystkich pozytywnych recenzji oraz pozytywnego przebiegu kolokwium habilitacyjnego, z bardzo dużym prawdopodobieństwem Skarżący otrzymałby stopień doktora habilitowanego. Wadliwość przeprowadzenia wykładu habilitacyjnego wynika także ze zmiany przepisów w toku postępowania habilitacyjnego i wadliwego zastosowania przepisów przejściowych. Od dnia 29 września 2021 r. wewnątrzuczelniany tryb postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego określała uchwała nr 85/2021, nie zaś uchwała nr 99/2019, a przepisy przejściowe nakazywały stosować do postępowań wszczętych, ale niezakończonych, przepisy nowe, nie dotychczasowe. Mocą tej uchwały postanowiono (§ 54), że traci moc uchwała nr [...]Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia postępowań w sprawach nadania stopni naukowych. Jednocześnie przewidziano, że uchwała nr 85/2021 wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 55), zaś do postępowań o nadanie stopnia naukowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie uchwały, stosuje się przepisy uchwały nr 85/2021 z uwzględnieniem ust. 2-5 (§53 ust. 1). Jedną ze zmian procedury nadawania stopni naukowych w Uniwersytecie [...] dokonanych uchwałą Senatu nr 85/2021 była likwidacja wykładu habilitacyjnego. Z tego powodu w postępowaniu habilitacyjnym, którego stroną był Skarżący, wykład ten w ogóle nie powinien się odbyć. Skarżący uważa ponadto, że skarżone rozstrzygnięcia oparto na pozaprawnych kryteriach nadawania stopnia doktora habilitowanego. Negatywna uchwała Komisji habilitacyjnej, a w ślad za nią decyzja administracyjna o odmowie nadania Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego, oparte są na twierdzeniach, które mają charakter nie tylko subiektywny ("brak erudycji", "nieumiejętność prowadzenia dyskusji", "niski poziom wypowiedzi"), ale przede wszystkim - co najistotniejsze z punktu widzenia sądowej kontroli legalności tej decyzji - są irrelewantne prawnie z punktu widzenia określonych ustawowo wymogów nadania stopnia doktora habilitowanego (art. 219 ustawy). Poza powyższymi naruszeniami, Skarżący zwraca też uwagę na oparcie decyzji RDN na błędnych ustaleniach faktycznych, dotyczących dorobku naukowego Habilitanta, co stanowi naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Rada Doskonałości Naukowej wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów skargi, uznając je za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu poddana została decyzja Rady Doskonałości Naukowej z [...] października 2022 r. utrzymująca w mocy uchwałę nr [...] Rady Naukowej Wydziału [...]Uniwersytetu [...] z [...] stycznia 2022 r. o odmowie nadania dr A.D. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne. Podstawę orzeczeń ww. organów stanowiły przepisy ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z art. 218 ustawy, uprawnienie do nadawania stopnia doktora habilitowanego posiadają uczelnia, instytut PAN, instytut badawczy albo instytut międzynarodowy, które w danej dyscyplinie posiadają: 1) kategorię naukową A+, A albo B+ albo 2) uprawnienie nadane w trybie określonym w art. 226a ust. 1 - zwane dalej "podmiotem habilitującym". Stosownie do treści art. 219 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, stopień doktora habilitowanego nadaje się osobie, która: 1) posiada stopień doktora; 2) posiada w dorobku osiągnięcia naukowe albo artystyczne, stanowiące znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny, w tym co najmniej: a) 1 monografię naukową wydaną przez wydawnictwo, które w roku opublikowania monografii w ostatecznej formie było ujęte w wykazie sporządzonym zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 267 ust. 2 pkt 2 lit. a, lub b) 1 cykl powiązanych tematycznie artykułów naukowych opublikowanych w czasopismach naukowych lub w recenzowanych materiałach z konferencji międzynarodowych, które w roku opublikowania artykułu w ostatecznej formie były ujęte w wykazie sporządzonym zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 267 ust. 2 pkt 2 lit. b, lub c) 1 zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne; 3) wykazuje się istotną aktywnością naukową albo artystyczną realizowaną w więcej niż jednej uczelni, instytucji naukowej lub instytucji kultury, w szczególności zagranicznej. Postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego - w myśl art. 220 ust. 1 ustawy - wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego, składany do podmiotu habilitującego za pośrednictwem RDN. W rozpoznawanej sprawie postępowanie wszczęte zostało na wniosek dr A.D. złożony w dniu 21 grudnia 2020 r. W sprawie nie budzi sporu fakt, że zgodnie z art. 221 ust. 5 ustawy podmiot habilitujący w prawidłowy sposób powołał komisję habilitacyjną, składającą się z członków posiadających odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia. Brak jest ponadto zastrzeżeń co do osób będących recenzentami osiągnieć naukowych Habilitanta. Mając na uwadze charakter zarzutów Skarżącego, której odnoszą się zarówno do naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów proceduralnych, jak i regulujących materialnoprawne kwestie dotyczące nadania stopnia doktora habilitowanego, należy w tym miejscu wyjaśnić, że jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie, sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy i czy przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1586/18 oraz z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, sąd bada aspekty formalne postępowania administracyjnego sprowadzające się do tego, czy w postępowaniu przed organami obu instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania w sprawach stopni naukowych i tytułów naukowych (por. np. wyroki NSA: z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 3834/21; z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 729/11 i z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1700/10). Odniesienia Sądu wymagają zatem nade wszystko zarzuty dotyczące niezachowania przez organy w prowadzonym postępowaniu habilitacyjnym A.D. wymagań proceduralnych. Skarżący podnosi, że podmiot habilitujący zastosował niewłaściwe przepisy wewnętrzne. W tym kontekście należy podkreślić, że w dacie rozpoczęcia procedury habilitacyjnej Skarżącego, na Uniwersytecie [...] obowiązywały przepisy wewnętrzne tej Uczelni, przyjęte na podstawie art. 221 ust. 14 ustawy, tj. uchwała nr [...]Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia postępowań w sprawach nadania stopni naukowych. Zasadnie wskazał tu organ odwoławczy, że przepisy te czyniły wykład obowiązkowym elementem procedury habilitacyjnej obowiązującej na Uczelni. Zgodnie z § 33 ust. 2 załącznika do ww. uchwały nr [...]z dnia [...] lipca 2019 r., w przypadku podjęcia przez komisję habilitacyjną uchwały w sprawie dopuszczenia osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego do kolejnego etapu postępowania habilitacyjnego, komisja habilitacyjna podejmuje uchwały w sprawie: 1) ustalenia terminu odbycia kolejnych etapów postępowania w postaci dyskusji naukowej oraz wykładu habilitacyjnego; termin nie może być późniejszy niż 21 dni od daty odbycia obecnego posiedzenia; 2) ustalenia tematu wykładu habilitacyjnego, przy czym propozycje dotyczące tematu mogą zgłaszać wszyscy członkowie komisji habilitacyjnej. Stosownie do powyższego unormowania, przebieg kolejnych etapów procesu habilitacyjnego Skarżącego został określony uchwałą nr 2/2021 Komisji habilitacyjnej z dnia 27 września 2021 r. W trakcie procedury habilitacyjnej Skarżącego, tj. w dniu 29 września 2021 r. zostały uchwalone nowe regulacje wewnętrzne Uczelni normujące zasady postępowania w sprawach nadawania stopni naukowych. Przepisy uchwały nr 85/2021 Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 29 września 2021 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia postępowań w sprawie nadania stopni naukowych w Uniwersytecie [...], faktycznie nie przewidywały już wykładu habilitacyjnego. Niemniej, jak trafnie zauważył podmiot habilitujący, przepis § 53 ust. 1 uchwały nr 85/2021 Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 29 września 2021 r., do postępowań o nadanie stopnia naukowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie uchwały (a więc z dniem 29 września 2021 r.) nakazywał stosowanie przepisów tej nowej uchwały, jednakże z uwzględnieniem ust. 2-5. Zgodnie zaś z § 53 ust. 2 nowej uchwały Senatu Uczelni, uchwały rady naukowej instytutu, komisji doktorskiej i komisji habilitacyjnej oraz czynności przewodniczącego rady naukowej instytutu, przewodniczącego komisji doktorskiej i przewodniczącego komisji habilitacyjnej podjęte przed dniem wejścia w życie uchwały pozostały w mocy. Przyjęte rozwiązanie oznacza, że przepisy przejściowe do nowych uregulowań wewnętrznych Uniwersytetu [...], które obejmowały również procedurę habilitacyjną Skarżącego, przewidywały utrzymanie w mocy wszystkich dotychczasowych uchwał, decyzji i czynności, podjętych przez Radę Naukową, Komisję habilitacyjną i Przewodniczącego Komisji habilitacyjnej, w tym także tych przesądzających o potrzebie i terminie przeprowadzenia wykładu. Na mocy normy przejściowej zamieszczonej w § 53 ust. 2 uchwały nr 85/2021 z dnia 29 września 2021 r., każda będąca w toku procedura habilitacyjna na Uniwersytecie [...] mogła i powinna być zatem prowadzona wedle przyjętych na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów wewnętrznych uchwał podmiotów habilitujących. W tym stanie rzeczy, za prawidłowe uznać przyjdzie stanowisko organów, że procedura nadania stopnia doktora habilitowanego A.D. musiała przebiegać zgodnie z uchwałą nr 2/2021 Komisji habilitacyjnej z dnia 27 września 2021 r., która określiła kolejne etapy postępowania habilitacyjnego Skarżącego. Nie można natomiast zaaprobować argumentacji skargi, że wskazana uchwała Komisji habilitacyjnej nr 2/2021 z dnia 27 września 2021 r. określała jedynie termin przeprowadzenia wykładu. Umocowanie do jej podjęcia oraz samo brzmienie tej uchwały wskazuje, że jej celem było określenie kolejnych etapów procesu nadania stopnia doktora habilitowanego, a tym samym wiążące ustalenie przebiegu tej procedury. Ustosunkowując do kolejnych zarzutów skargi, dotyczących niedopuszczalności zobowiązania Skarżącego do wygłoszenia wykładu, Sąd zauważa, że stosownie do dyspozycji art. 221 ust. 9 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia zaskarżonych decyzji) komisja habilitacyjna zobowiązana została do przeprowadzenia kolokwium habilitacyjnego w zakresie osiągnięć naukowych albo artystycznych osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego, w przypadku osiągnięć w zakresie nauk humanistycznych, społecznych i teologicznych. Powyższe oznacza, że w rozpoznawanym przypadku przeprowadzenie kolokwium było obligatoryjne z uwagi na dziedzinę postępowania habilitacyjnego - nauki społeczne - prawo. Słusznie zauważa natomiast Skarżący, że ustawa nie przewiduje odrębnego od kolokwium elementu procesu habilitacyjnego, np. w postaci wykładu. Skarżący nie bez racji podniósł przy tym, że wykład habilitacyjny, jaki został przeprowadzony w ramach postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie może zostać zakwalifikowany jako kolejny i odrębny etap procesu habilitacyjnego. Wskazuje na to treść § 33 i § 34 załącznika do uchwały nr [...]Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia postępowań w sprawach nadania stopni naukowych, gdzie wyraźnie rozróżniono kolejne etapy postępowania habilitacyjnego, tj. "dyskusję naukową (kolokwium habilitacyjne)" i "wykład habilitacyjny". W przywołanych przepisach jest też mowa o tym, że komisja habilitacyjna podejmuje uchwałę o pozytywnej ocenie przebiegu kolokwium habilitacyjnego i dopuszczeniu habilitanta do etapu wykładu habilitacyjnego albo uchwałę o odmowie dopuszczenia do wygłoszenia wykładu. Za odróżnieniem powyższych działań komisji habilitacyjnej świadczy także to, że postępując zgodnie z ww. przepisami uchwały Senatu Uczelni, uchwałą nr 4/2021 z dnia 12 października 2021 r. Komisja habilitacyjna pozytywnie oceniła przebieg dyskusji naukowej (kolokwium habilitacyjnego) oraz dopuściła A.D. do kolejnego etapu postępowania habilitacyjnego, czyli etapu publicznie dostępnego wykładu. Niemniej jednak, nawet poczytując takie postępowanie Komisji habilitacyjnej za wadliwe, w ocenie tutejszego Sądu nie może ono być uznane za istotne i mające decydujący wpływ na wynik sprawy, a jak już wcześniej wyjaśniono, tylko takie naruszenie trybu postępowania określonego przepisami ustawy - Prawo szkolnictwie wyższym i nauce może stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięć podjętych w procedurze habilitacyjnej. W tym względzie wymaga przede wszystkim zaznaczenia, że przepisy ustawy nie określają, co należy rozumieć pod pojęciem "kolokwium habilitacyjne", ograniczając się jedynie do tego, aby kolokwium przeprowadzane było "w zakresie osiągnięć naukowych albo artystycznych osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego". W literaturze zgodnie przyjmuje się, że to regulamin nadawania stopnia doktora habilitowanego określać zatem powinien, czym dokładnie jest kolokwium habilitacyjne, tzn. jaki ma przebieg i w jaki sposób się odbywa. Jako przykłady "kolokwium" wskazuje się rozmowę z komisją habilitacyjną, wykład otwarty w podmiocie habilitującym czy też autoreferat przedstawiany na posiedzeniu organu nadającego stopień lub komisji habilitacyjnej (zob. Ł. Kierznowski, Stopnie naukowe i stopnie w zakresie sztuki. Komentarz, Opublikowano: Difin 2021; tak też: K. Ślebzak [w:] Akademickie prawo zatrudnienia. Komentarz, K.W. Baran (red.), Warszawa 2020, s. 410-411). O kształcie tego etapu postępowania przesądza więc osobno każdy senat albo rada naukowa w uchwale wydanej na podstawie art. 221 ust. 14 ustawy (zob. H. Izdebski, J.M. Zieliński, Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz, wyd. III, Opublikowano: LEX/el. 2023). Przyjęcie powyższego poglądu prowadzi do dwojakich wniosków. Po pierwsze, należy zgodzić się ze stanowiskiem Rady Doskonałości Naukowej, że "kolokwium habilitacyjne" może przybrać formę publicznego wykładu lub autoreferatu. Nie jest zarazem wykluczone, że przedmiotowe kolokwium przyjmie postać złożoną z kliku elementów pozwalających na rzetelną ocenę dorobku naukowego i kwalifikacji habilitanta. Tym samym, nie można zanegować uprawnień senatu bądź rady naukowej uczelni do szerokiego określenia tego etapu procesu habilitacyjnego. Po drugie, w ocenie Sądu, a wbrew twierdzeniom skargi, w uchwale Senatu Uniwersytetu [...] z nr [...]Senatu Uniwersytetu [...]z dnia [...] lipca 2019 r. określającej "Szczegółowe zasady prowadzenia postępowań w sprawie nadania stopni naukowych", przyjętej w oparciu o art. 221 ust. 14 pkt 1 ustawy, w pełni dopuszczalne i zasadne było określenie przez ten podmiot nie tylko kształtu "kolokwium habilitacyjnego", które przybrać mogło np. postać wykładu otwartego, ale także niejako wyodrębnienie takiej formy weryfikacji dorobku kandydata w ramach procedury habilitacyjnej. W nauce przedmiotu stwierdza się bowiem, że katalog zagadnień przekazanych do określenia w regulaminie nadawania stopnia doktora habilitowanego, tylko pozornie wydaje się być zamknięty. Istotnie, na zamknięty charakter tego katalogu wskazuje brak zwrotu "w szczególności", poprzedzającego wyliczenie elementów przekazanych do uregulowania. W takim przypadku rzeczywiście konsekwencją byłoby uznanie, że poza elementami wskazanymi wprost w art. 221 ust. 14 nie jest możliwe zawarcie w regulaminie nadawania stopnia doktora habilitowanego elementów fakultatywnych. Jednakże należy zwrócić uwagę, że w pkt 1 tego ustępu przekazano do uregulowania szczegółowy tryb postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, co w istocie i tak daje podmiotowi habilitującemu możliwość określenia w regulaminie bardzo różnych zagadnień proceduralnych, a więc przynosi skutek podobny do otwarcia katalogu elementów regulaminu. Jedynie przykładowo wskazuje się, że takim elementem postępowania możliwym do określenia w regulaminie jest np. szczegółowy przebieg kolokwium habilitacyjnego, tryb procedowania komisji habilitacyjnej czy też wzór dyplomu habilitacyjnego. (zob. Ł. Kierznowski, Stopnie naukowe i stopnie w zakresie sztuki. Komentarz, Opublikowano: Difin 2021). Trzeba zatem uznać, że w hipotezie tego przepisu, traktującego o uprawnieniu senatu albo rady naukowej uczelni do określenia szczegółowego trybu postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, mieści się nie tylko prawo do swobodnego ukształtowania przebiegu i formy "kolokwium habilitacyjnego", ale nawet pewnych dodatkowych elementów przebiegu procesu habilitacyjnego, które niejako wiążą się z tym etapem postępowania. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że ani art. 221 ust. 9 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, ani żaden inny przepis ustawy nie dookreśla, co ma być przedmiotem kolokwium. Należy przyjąć, że także w tym zakresie pozostawiono podmiotom habilitującym pewną swobodę w zakresie prowadzenia ustalenia tematu kolokwium i względnie wygłaszanego w jego ramach lub poza nimi - wykładu. Tym niemniej, nie ulega wątpliwości, że z art. 221 ust. 9 ustawy wynika, że temat tego etapu procedury musi pozostawać w zakresie osiągnięć naukowych albo artystycznych osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego, a więc obejmować materię związaną z jego dorobkiem naukowym. W ocenie Sądu, rację ma Rada Doskonałości Naukowej stwierdzając, że z całą pewnością przyjęta przez Komisję habilitacyjną tematyka wykładu wygłoszonego przez A.D. pozostawała w tak rozumianym zakresie osiągnięć Habilitanta. Bezspornym jest, że dorobek naukowy A.D. i jego dotychczasowa aktywność naukowa koncentrują się na zagadnieniach związanych z należnościami celno-podatkowymi. Świadczy o tym zarówno temat pracy magisterskiej ("[...]"), przedmiot rozprawy doktorskiej ("[...]"), jak i tematyka osiągnięcia habilitacyjnego w postaci monografii zatytułowanej: "Stosunki podatkowo-prawne w nadpłacie podatków". Zdaniem Sądu, nie ulega zatem wątpliwości, że temat wygłoszonego wykładu - "[...]" zawierał się w dziedzinie prawa (podatkowego), w której specjalizuje się Habilitant. Tym bardziej, że jak zauważyła RDN, sam Habilitant w swojej monografii naukowej odnosił się m.in. właśnie do projektu zmian w Ordynacji podatkowej, będącego przedmiotem prac Komisji Kodyfikacyjnej Ogólnego Prawa Podatkowego. W tym stanie rzeczy nie sposób stwierdzić, by samo tylko przeprowadzenie wykładu i jego temat, w ramach kontrolowanej w niniejszej sprawie procedury habilitacyjnej, stanowiło niedopuszczalne wyjście przez podmiot habilitujący poza ramy ustawowe. W ocenie Sądu w składzie tu orzekającym, ustanowienie przez podmiot habilitacyjny wymogu przeprowadzenia kolokwium oraz wygłoszenia wykładu nie stanowiło w istocie o narzuceniu przez ten podmiot dodatkowych warunków nadania stopnia doktora habilitowanego, ponad te określone w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce. Sąd zobowiązany jest zarazem wyjaśnić, że kolokwium habilitacyjne, wykład habilitacyjny czy inne formy sprawdzenia osiągnieć habilitanta, jak też sposób zaprezentowania się podczas niego przez osobę ubiegającą się o stopień doktora habilitowanego, nie wywołuje jeszcze żadnych bezpośrednich skutków prawnych. Jest to jedynie jedna z wielu okoliczności, które komisja habilitacyjna bierze pod uwagę, podejmując uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego (zob. Ł. Kierznowski, Stopnie naukowe i stopnie w zakresie sztuki. Komentarz, Opublikowano: Difin 2021). Nie uszło uwadze Sądu, że choć uchwałą nr 4/2021 z dnia 12 października 2021 r., Komisja habilitacyjna generalnie pozytywnie oceniła przebieg dyskusji naukowej (kolokwium habilitacyjnego) i dopuściła Habilitanta do wygłoszenia wykładu, to jednak w uzasadnieniu tej uchwały już wówczas pojawił się szereg zastrzeżeń dotyczących przebiegu dyskusji naukowej i przygotowania zawodowego kandydata. W rezultacie kompleksowej oceny kwalifikacji i osiągnieć Habilitanta, Komisja habilitacyjna uchwałą nr 6/2021 z dnia 12 października 2021 r. dokonała negatywnej oceny całokształtu postępowania habilitacyjnego w sprawie nadania A.D. stopnia naukowego doktora. W szerokim uzasadnieniu tej uchwały przytoczone zostały stanowiska poszczególnych członków komisji habilitacyjnej, którzy całkowicie negatywnie ocenili osiągnięcia naukowe i poziom przygotowania zawodowego Habilitanta. Wyjaśniono przy tym, że dopuszczenie kandydata do kolejnych etapów procedury habilitacyjnej było świadomą decyzją Komisji, której członkowie już wcześniej sygnalizowali zastrzeżenia dotyczące dorobku i kwalifikacji Habilitanta. Dyskusja naukowa w ramach kolokwium habilitacyjnego i ocena wykładu habilitacyjnego dały jedynie pewność Komisji do wyrażenia negatywnej oceny całokształtu postępowania habilitacyjnego A.D. W uzasadnieniu uchwały przedstawiono liczne zastrzeżenia dotyczące warsztatu naukowego Habilitanta, które w zgodnej ocenie wszystkich członków Komisji habilitacyjnej wykluczały możliwość pozytywnego zaopiniowania nadania mu stopnia doktora habilitowanego. Podkreślić wypada również, że uchwała Komisji habilitacyjnej była w tym względzie jednoznaczna, stanowcza i jednomyślna. Z tych przyczyn, nawet przy przyjęciu przez Sąd, że doszło do naruszenia procedury habilitacyjnej poprzez wyznaczenie kolejnego etapu tego postępowania (wykładu) nieznanego przepisom ustawy, nie sposób zasadnie twierdzić, że wadliwość ta była kluczowa dla podjęcia przez Komisję habilitacyjną uchwały o negatywnej ocenie dorobku naukowego Habilitanta. W sytuacji gdy Komisja habilitacyjna, a następnie Rada Naukowa W[...] U[...] podjęły uchwały w oparciu o ocenę całokształtu osiągnięć kandydata, nie można stwierdzić, że ewentualne zakończenie postępowania na etapie kolokwium skutkowałoby pozytywną oceną nadania kandydatowi stopnia doktora habilitowanego. Ponownie trzeba w tym miejscu nadmienić, że Sąd nie jest uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Co więcej, samo ukształtowanie procedury habilitacyjnej w przepisach obecnie obowiązującej ustawy powoduje, że merytoryczne badanie i ocena osiągnięć naukowych i dorobku osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego nakazuje podmiotowi habilitującemu oparcie się na ocenie wybranych do tej czynności osób posiadających stosowną wiedzę i doświadczenie naukowe. Stąd, zgodnie z dyspozycją art. 221 ust. 12 ustawy, na podstawie uchwały komisji habilitacyjnej, podmiot habilitujący, w terminie miesiąca od dnia jej otrzymania, nadaje stopień doktora habilitowanego albo odmawia jego nadania. Podmiot habilitujący odmawia nadania stopnia, w przypadku gdy opinia komisji habilitacyjnej jest negatywna. Reguła wyrażona w przywołanym przepisie oznacza zatem przyjęcie przez ustawodawcę rzadkiej konstrukcji administracyjnej decyzji związanej, przy czym czynnikiem wiążącym jest tu przesądzająca o dalszym biegu postępowania negatywna opinia komisji habilitacyjnej. Skoro rada naukowa dyscypliny jest de facto związana negatywną oceną komisji habilitacyjnej, to nie sposób uznać, że tego rodzaju opinię może podważyć merytorycznie Sąd orzekający w sprawie. Po raz wtóry należy podkreślić, że kontrola sądu administracyjnego ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Radą Naukową Uczelni oraz RDN nie naruszono norm postępowania wynikających z przepisów ustawy, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie. Sądowa kontrola musi zatem ograniczać się jedynie do tego, czy zachowane były zasady postępowania, tzn. czy powołano odpowiednio kwalifikowanych recenzentów, czy przygotowali oni umotywowane recenzje, czy dochowano przepisów dotyczących kworum i głosowania oraz innych przewidzianych przepisami zasad postępowania (por. H. Izdebski, J. Zieliński "Komentarz do art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym" (w:) H. Izdebski, J. Zieliński "Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz", publ. LEX nr 141291). Ten szczególny charakter postępowania dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed RDN. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wskazać należy, że RDN ma kompetencje ograniczone do kontroli, a nie merytorycznego orzekania w sprawie. Kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których tylko istotna wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie Naukowej. Wymaga zaznaczenia, że samo postępowanie przed RDN ma charakter niejawny,a zapadające w jego toku uchwały są podejmowane w tajnym głosowaniu. W sprawie o nadanie stopnia naukowego, ze względu na szczególny tryb postępowania nie może być wprost stosowany art. 10 § 1 k.p.a. Dlatego w tych sprawach tylko odpowiednio i tylko w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy k.p.a. (zob. art. 178 ust. 3 ustawy). Ponadto decyzje RDN należą do decyzji wydawanych przez organ kolegialny. Decyzje tego typu stanowią podsumowanie postępowania, mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Zatem także brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia tej decyzji, z uwagi na specyfikę tego postępowania, a nawet niepełnie odniesienie się do całokształtu osiągnięć wskazywanych przez Habilitanta, nie może być uznane za naruszenie prawa, dające podstawę do uchylenia decyzji. Ograniczenie uzasadnienia decyzji RDN nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje kolegialne podejmowane w głosowaniu tajnym, a wyników tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a. (podobnie na tle poprzednio obowiązującej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1226/09). Mając na uwadze wszystkie zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu ustalenia, Sąd doszedł do przekonania, że w badanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów procedury nadawania stopnia doktora habilitowanego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy i tym samym obligował Sąd do uchylenia zaskarżonych decyzji. Zdaniem Sądu, Komisja habilitacyjna dokonała wyczerpującej oceny osiągnieć naukowych Habilitanta i jednogłośnie wyraziła negatywną opinię co do możliwości nadania mu kolejnego stopnia naukowego. Stanowisko Komisji habilitacyjnej jest przekonujące i opiera się na zgodnych ocenach wszystkich jej członków. W konsekwencji tego, Rada Naukowa W[...] U[...], związana tą uchwałą na mocy art. 221 ust. 12 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, a za nią także Rada Doskonałości Naukowej, nie dopatrując się istotnych uchybień procedury habilitacyjnej, prawidłowo odmówiły Skarżącemu nadania stopnia doktora habilitowanego. Skoro zaskarżona decyzja Rady Doskonałości Naukowej nie narusza prawa w sposób, który obligowałby do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, Sąd zobowiązany był skargę oddalić. O powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 17 lipca 2023
- Symbol z opisem
- 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
- Hasła tematyczne
- Szkolnictwo wyższe Inne
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Leszek Kobylski Mirosław Montowski /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Konicki
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.
art. 219, art. 221 ust. 10 i 12 · Dz.U. 2021 poz. 478
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VII SA/Wa 2525/23 · 31 stycznia 2024
Wyrok WSA w Warszawie z 31 stycznia 2024 r., VII SA/Wa 2525/23 – nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów
Sygnatura: VII SA/Wa 1600/23 · 29 stycznia 2024
Wyrok WSA w Warszawie z 29 stycznia 2024 r., VII SA/Wa 1600/23 – nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów
Sygnatura: VII SA/Wa 1885/23 · 25 stycznia 2024
Wyrok WSA w Warszawie z 25 stycznia 2024 r., VII SA/Wa 1885/23 – nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny