Sygnatura
VII SA/Wa 1309/23
VII SA/Wa 1309/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-09-14
Wynik
Oddalono skargi
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 14 września 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko, asesor WSA Iwona Ścieszka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze skarg [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w B. i [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 kwietnia 2023 r. znak: DON.7101.48.2023.ANE w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargi
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 8 marca 2023r. znak WOP.771.1.4.2023.MW, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022r., poz. 2000 z późn. zm.), po wznowieniu na wniosek [...] Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w [...] postępowania administracyjnego w sprawie postanowienia Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23.03.2021 r. znak WOP.7722.23.2021.TN, utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...]z dnia [...].02.2021r., nr [...], o wstrzymaniu [...]Sp. z o.o. Sp. k. w [...]budowy trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych realizowanych pod nazwą "[...]" na części działek nr ew. [...], [...], [...]przy ul. [...]i ul. [...]w [...]- odmówił uchylenia postanowienia z dnia 23.03.2021 r. znak WOP.7722.23.2021.TN. W uzasadnieniu organ podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...]postanowieniem z dnia [...].02.2021r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał [...]Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...]budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych realizowanych pod nazwą "[...]" na części działek nr ew. [...], [...], [...]przy ul. [...]i ul. [...]w [...]. Po rozpatrzeniu zażalenia [...]Sp. z o.o. Sp. k. w [...]oraz zażalenia [...] Sp. z o.o. Sp. k., Podlaski WINB postanowieniem z dnia 23.03.2021 r. znak WOP.7722.23.2021.TN utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 1.06.2021r., sygn. akt II SA/Bk 367/21 oddalił skargę [...]Sp. z o.o. Sp. k. w [...]i [...]Sp. z o.o. Sp. k. w [...]. Skarga kasacyjna [...]Sp. z o.o. Sp. k. w [...]i [...]Sp. z o.o. Sp. k. została przez NSA oddalona wyrokiem z 7.07.2022r. sygn. akt II OSK 2192/21. W dalszej kolejności Podlaski WINB decyzją z 10.09.2021r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w v z dnia [...].07.2021r., nakazującą [...]Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...]rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego znajdującego się w centralnej części działki nr ew. [...] od strony działki sąsiedniej nr ewid. [...]- realizowanego w ramach budowy trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych pod nazwą "[...]" na części działek nr ew. [...], [...], [...]przy ul. [...]i ul. [...]w [...]. [...]Sp. z o.o. Sp. k. oraz [...]Sp. z o.o. Sp. k. wywiodły skargi do WSA. WSA w Białymstoku wyrokiem z 24.02.2022r., sygn. akt II SA/Bk 843/21 oddalił obie skargi. Wyrok jest nieprawomocny, w związku z wniesieniem przez [...] Sp. z o.o. Sp. k. i [...]Sp. z o.o. Sp. k. skargi kasacyjnej do NSA w Warszawie. Podlaski WINB decyzją z 24.11.2021r. odmówił uchylenia po wznowieniu (na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) własnej decyzji ostatecznej z 10.09.2021r. nakazującej rozbiórkę, gdyż stwierdzono brak podstaw do jej uchylenia. Postępowanie odwoławcze przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego zostało zawieszone z urzędu z uwagi na brak prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. W dniu 18.01.2023r. PWINB wpłynął wniosek [...]Sp. z o.o. Sp. k. w [...]o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym postanowieniem Podlaskiego WINB z dnia 23.03.2021r., znak WOP.7722.23.2021.TN. Wnioskodawca, jako przesłankę wznowienia wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., podając, iż wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy, które nie były znane organowi wydającemu rozstrzygnięcie. Okolicznością tą w ocenie Spółki było wydanie przez Sąd Rejonowy w [...]XIII Wydział Kamy wyroku uniewinniającego M.K działającego jako Prezes Zarządu Komplementariusz Spółki od popełnienia zarzucanych mu czynów, tj. od tego, że w okresie od dnia 8.02.2021 r. do 16.09.2021r. w [...]przy ul. [...]i [...]naruszył przepisy prawa budowlanego poprzez rozpoczęcie prac budowlanych bez wymaganego zgłoszenia i pozwolenia. Organ wskazał, że pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone. Istotnym jest, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji. Natomiast przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą być prawotwórcze, w odniesieniu do mającego zastosowanie przepisu prawa materialnego. Powoływany wyrok Sądu Rejonowego w [...]XIII Wydział Karny, sygn. [...], nie istniał w dniu wydawania rozstrzygnięcia zarówno przez organ I instancji, jak również postanowienia ostatecznego. Jest to zatem okoliczność nowa i wyrok ten, nie może stanowić przesłanki do uchylenia przedmiotowego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Inwestycji "[...]" przy ul. [...]i ul. [...]w [...], nie jest inwestycją realizowaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 2.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, co stwierdziły sądy administracyjne obu instancji. Prawomocne wyroki sądów administracyjnych wiążą, zgodnie z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie tylko sąd i organy nadzoru budowlanego, lecz również strony postępowania, w tym [...]Sp. z o.o. Sp. k. w [...]. Nadto wyrok Sądu Rejonowego w [...]XIII Wydział Kamy z [...]12.2022r., sygn. akt [...], uniewinniający M.K od zarzutów naruszenia przepisów prawa budowlanego, dotyczy osoby fizycznej, a nie spółki, która była inwestorem. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2023 r., DON.7101.48.2023. ANE, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej jako: k.p.a.) po rozpatrzeniu zażalenia [...] sp. z o.o. sp. k. oraz zażalenia [...]sp. z o.o. sp. k. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 marca 2023 r., znak: WOP.771.1.4.2023.MW w przedmiocie odmowy uchylenia własnego postanowienia z 23 marca 2021 r., znak: WOP.7722.23.2021.TN w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...]postanowieniem z [...] lutego 2021 r., wstrzymał [...]sp. z o.o. sp. k. w [...]budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych pod nazwą "[...]" na części działek nr [...], [...], [...]przy ul. [...]i ul. [...]w [...]. Podlaski WINB postanowieniem z 23 marca 2021 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu powiatowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 1 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 367/21 oddalił skargi [...]sp. z o.o. sp. k. i [...]sp. z o.o. sp. k., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2192/21 oddalił skargi kasacyjne [...]sp. z o.o. sp. k. i [...]sp. z o.o. sp. k. Spółka [...]sp. z o.o. sp. k. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Podlaskiego WINB z 23 marca 2021 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Powołała się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazując, że w sprawie pojawił się nowy dowód w postaci wyroku Sądu Rejonowego w [...]XIII Wydział Karny z [...] grudnia 2022 r., sygn. akt [...]na mocy którego uniewinniono M.K. od zarzucanego czynu, tj. naruszenia przepisów prawa budowlanego poprzez rozpoczęcie na działkach nr [...], [...], [...]przy ul. [...]i ul. [...]w [...]prac budowlanych bez wymaganego zgłoszenia i pozwolenia oraz nie zastosowanie się do decyzji PINB Powiatu Grodzkiego w [...]dotyczących wstrzymania robót budowlanych, tj. o wykroczenie z art. 48 ust. 1, art. 93 pkt 4 i 13, art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W ocenie Spółki w powołanym wyroku, Sąd przesądził, że inwestycja realizowana przez M.K. m.in. na działkach nr [...], [...], [...]przy ul. [...]i ul. [...]w [...]zwolniona była z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a do legalnej budowy obiektu wystarczyła informacja skierowana do właściwych organów administracji architektoniczno - budowlanej, czemu inwestor uczynił zadość. Stąd zdaniem Spółki jako inwestora przedmiotowych robót budowlanych, brak było podstaw do zastosowania procedury z art. 48 Prawa budowlanego, a zatem "konieczne jest wznowienie postępowania celem wydania prawidłowych rozstrzygnięć, zgodnych z zasadami prawa administracyjnego - zwłaszcza z zasadami praworządności, równości i sprawiedliwości społecznej". GINB wskazał, że aby wznowić postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. powinny być spełnione łącznie trzy przesłanki. Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe. Nowe okoliczności faktyczne czy nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne. Muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne. Kolejną przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych czy nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest to, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Aby dana okoliczność (dowód) mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania, musi istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej. Nie będą stanowiły takiej podstawy okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy. Powołany przez Spółkę dowód w postaci wyroku Sądu Rejonowego w [...]XIII Wydział Karny z [...]grudnia 2022 r. nie jest - z oczywistych względów - dowodem, który istniał w dacie wydania ostatecznego postanowienia Podlaskiego WINB, to jest w dniu 23 marca 2021 r. Wnioskowany dokument nie może też stanowić podstawy do wznowienia postępowania, bowiem wynikające z niego okoliczności nie są dla sprawy istotne i pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Przez nową okoliczność (dowód) istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność (dowód), która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Dowód wskazany we wniosku o wznowienie postępowania, nie jest dowodem istniejącym w dniu wydania postanowienia objętego wnioskiem o wznowienie, jak również nie jest dowodem istotnym dla sprawy. Wyrok Sądu Rejonowego w [...]XIII Wydział Karny z [...]grudnia 2022 r. uniewinniający M.K od zarzutów naruszenia przepisów Prawa budowlanego, nie wywiera bezpośredniego wpływu na ocenę zgodności z prawem postanowienia z 23 marca 2021 r. Organy administracji publicznej związane są bowiem, w ocenie zgodności realizowanej inwestycji z przepisami Prawa budowlanego, wydanymi rozstrzygnięciami, których prawidłowość potwierdziły sądy administracyjne. Zawarta w wydanych orzeczeniach ocena prawna wiąże organy w szczególny sposób, o czym mowa w ww. art. 170 p.p.s.a. Sąd Rejonowy w [...]w uzasadnieniu wyroku z 15 grudnia 2022 r. wskazał, że spór co do rozbieżności interpretacyjnych dotyczących możliwości stosowania ustawy o COVID - 19 do inwestycji objętych postępowaniem karnym, winien znaleźć rozwiązanie wyłącznie na gruncie prawa administracyjnego i właściwe do jego rozstrzygnięcia są sądy administracyjne. Rozstrzygnięcie tego sporu wynikało z prawomocnego orzeczeniu sądu administracyjnego. Powołane przez skarżące spółki opinie ekspertów medycznych były złożone w toku postępowania zwykłego i nie stanowią nowych dowodów, które podlegałyby ocenie w niniejszym postępowaniu wznowieniowym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lipca 2022 r. wskazał, że "Nie ma podstaw do przyjęcia, że Sąd pierwszej instancji nie zapoznał się z wnioskowanymi przez skarżącą dowodami". Podstawą wydania postanowień o wstrzymaniu budowy trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych pod nazwą "[...]" na części działek nr [...], [...], [...], była realizacja inwestycji bez pozwolenia na budowę. Organy uznały, że do jej realizacji nie miał zastosowania przepis art. 12 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), który przewidywał wyłączenie stosowania ustaw w tym przepisie wymienionych, w tym m.in. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lipca 2022 r. wskazał, że inwestycja prowadzona przez [...]sp. z o.o. sp. k. na części dziatek nr [...], [...] [...], nie spełnia wymogu działania związanego z przeciwdziałaniem COVID - 19. Celem działalności inwestycyjnej skarżącej nie było przeciwdziałanie COVID-19, ale osiągnięcie rezultatu gospodarczego, w postaci obiektów przeznaczonych do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Z przepisu art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej p.p.s.a.) wynika moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu, co oznacza, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów władzy publicznej. Skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą również przyszłych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych dotyczących danej sprawy. Zarzut nieprawidłowego ustalenia przez organy nadzoru budowlanego kręgu stron postępowania w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i następczo nakazu rozbiórki, nie mógł odnieść skutku w postaci uchylenia zaskarżonego postanowienia. Uchybienie procesowe polegające na tym, że strona postępowania administracyjnego bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu stanowi jedną z przyczyn wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednak na naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania określoną w ww. przepisie może powołać się tylko podmiot, który twierdzi, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym (wyrok NSA z 6 października 2022 r., sygn. akt II OSK 3351/19). [...]spółka z ograniczoną odpowiedzialności spółka komandytowa z siedzibą w [...]wniosła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19.04.2023 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: I. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 w zw. z art, 126 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy brak było podstaw do odmowy uchylenia ostatecznego postanowienia, gdyż: - nieprawidłowo ustalony został krąg stron, pominięto inwestora inwestycji "Bezpieczna [...]" oraz inwestora inwestycji "[...]", - wstrzymaniem prac budowlanych objeto zbyt duży teren inwestycji (a następczo nakazem rozbiórki), mimo braku prowadzenia na nim robót budowlanych, - brak było analizy projektów budowlanych przedmiotowej inwestycji, - brak było ustalenia czy inwestycja spełnia przesłanki z art. 2 ust. 2 specustawy covidowej, II. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że wyrok Sądu Rejonowego w [...]XIII Wydziału Karnego z dnia [...]12.2022 r., sygn. akt [...]nie stanowi istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, III. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz brak wyczerpującego zbadania materiału dowodowego i jego swobodnej, a nie dowolnej oceny, nie odniesienie się do wszystkich podstaw wznowienia postępowania podnoszonych przez skarżącego, IV. art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia: - brak analizy celu realizacji przedmiotowych budynków pod względem wypełnienia przesłanki zwalczania skutków społeczno-gospodarczych COVID-19, - brak odniesienia się do zeznań świadka M.B. - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...]złożonych przed Sądem Rejonowym w [...]XIII Wydziałem Karnym w sprawie [...], - lakoniczność uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. V. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego niezastosowanie i niezbadanie czy realizacja przedmiotowych budynków wypełnia przesłanki związane ze zwalczaniem COVID-19. Skarżąca domagała się uchylenia postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19.04.2023 r. i poprzedzającego go postanowienia Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8.03.2023 r. W uzasadnieniu skargi [...]sp. z o.o. sp. k. w [...]wskazała, że z powoływanego wyroku Sądu Rejonowego w [...]wynika nowa okoliczność faktyczna - legalność inwestycji, związanej z przeciwdziałaniem COVID-19. Organy nie odniosły się do kwestii spełnienia przesłanek określonych w specustawie covidowej. Organ błędnie uznał, że wyrok Sądu Rejonowego w [...][...]-nie jest dowodem istniejącym w dniu wydania postanowienia, jak również nie jest dowodem dla sprawy istotnym. Tymczasem Sąd Rejonowy w [...]uznał, że inwestycja była zwolniona z obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, a do legalnego powstania obiektów wystarczyło skuteczne przedłożenie informacji właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu, co zostało uczynione. Nadto, organy nie odniosły się do kwestii objęcia obowiązkiem wstrzymania prac budowlanych zbyt dużego terenu inwestycji, mimo braku prowadzenia na nim robót budowlanych oraz nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Pominęły inwestora inwestycji "[...]". Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełnia wymogów art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. oraz art. 126 k.p.a., a w szczególności przez brak odniesienia do przesłanek określonych w art. 2 ust. 2 specustawy covidowej. Nie można zgodzić się również ze stanowiskiem organu, iż dowodem nie może być opinia biegłego sporządzona po wydaniu postanowienia. Opinia biegłych wydana została 26.07.2021 r., a więc po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy, jednak stwierdza stan faktyczny istniejący na kilka miesięcy przed wydaniem postanowienia. GINB w odpowiedzi na skargę [...]sp. z o.o. sp. k. wnosił o jej oddalenie. Także [...]sp. z o.o. sp. Komandytowa z siedzibą w [...]wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19.04.2023 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie, tj.: I. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 w zw. z art. 126 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, gdy powinno dojść do uchylenia ostatecznego postanowienia Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23.03.2021 r., bowiem: 1. nieprawidłowo ustalony został krąg stron postępowania, pominięto inwestora inwestycji "[...]" oraz inwestora inwestycji "[...]", 2. wstrzymaniem prac budowlanych (a następczo nakazem rozbiórki), objęto zbyt duży teren inwestycji, mimo braku prowadzenia na nim robót budowlanych. 3. organy nadzoru budowlanego nie dokonały analizy projektów budowlanych przedmiotowej inwestycji, 4. nie zbadały czy inwestycja spełnia przesłanki z art. 2 ust. 2 specustawy covidowej, II. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że wyrok Sądu Rejonowego w [...]XIII Wydziału Karnego z dnia [...].12.2022 r., sygn. akt [...] nie stanowi istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, gdy z wyroku wynikała legalność inwestycji związanej z przeciwdziałaniem COVID-19, III. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, brak zbadania materiału dowodowego i jego swobodnej, a nie dowolnej oceny, pominięcie kwestii podnoszonych przez skarżącego, - art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego: 1. brak analizy celu realizacji przedmiotowych budynków pod względem wypełnienia przesłanki zwalczania skutków COVID-19, 2. brak odniesienia się do zeznań świadka M.B. - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...]przed Sądem Rejonowym w [...]XIII Wydziałem Karnym w sprawie o sygn. akt [...], V. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COYID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, przez jego niezastosowanie. Skarżąca Spółka domagała się uchylenia postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19.04.2023 r. i poprzedzającego go postanowienia Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z ww. wyroku Sądu Rejonowego w [...]wynikała nowa okoliczność faktyczna - legalność przedmiotowej inwestycji budowlanej związanej z przeciwdziałaniem COVID-19. Organy nie odniosły się do spełnienia przez inwestycję przesłanki przeciwdziałaniu rozprzestrzenianiu się COVID-19 oraz zwalczania skutków społeczno-gospodarczych COVID-19. Organ błędnie uznał, iż wyrok Sądu Rejonowego w [...]nie jest dowodem istniejącym w dniu wydania postanowienia objętego wnioskiem o wznowienie, jak również nie jest dowodem dla sprawy istotnym. Nowa okoliczność faktyczna z wyroku wynikająca tj. legalność przedmiotowej inwestycji stanowiła podstawę do wznowienia postępowania i podstawę do uchylenia postanowienia z dnia 23.03.2021 r., o wstrzymaniu prac budowlanych. Sąd Rejonowy w [...]stwierdził bowiem, że inwestycja była zwolniona z obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, gdyż do legalnego powstania obiektów wystarczyło skuteczne przedłożenie informacji właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu, co zostało uczynione. Obowiązkiem wstrzymania prac budowlanych objęto zbyt duży terenu inwestycji, mimo braku prowadzenia na nim robót budowlanych oraz nieprawidłowo ustalono strony postępowania. Uzasadnienie postanowienia nie spełnia wymogów określonych w art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. oraz art. 126 k.p.a., przez brak odniesienia do argumentów i okoliczności podawanych przez skarżącą spółkę. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż dowodem nie może być opinia biegłego sporządzona po wydaniu postanowienia. Opinia biegłych wydana w dniu 26.07.2021 r. stwierdza jedynie stan faktyczny istniejący na kilka miesięcy przed wydaniem postanowienia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę [...] sp. z o.o. sp. k. wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skargi okazały się bezzasadne. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych lub postanowień. Ta instytucja procesowa stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną (postanowieniem ostatecznym), w sytuacji gdy postępowanie, w którym zapadło weryfikowane rozstrzygnięcie, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. Tryb wznowienia stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 K.p.a. i z tego powodu może być stosowany tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu opisanych tam warunków. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1); decyzja wydana została w wyniku przestępstwa (pkt 2); decyzja wydana została przez pracownika lub organ, który podlega wyłączeniu pkt 3); strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4); wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5); decyzja została wydana bez wymaganego prawem stanowiska innego organu (pkt 6); zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez sąd lub organ odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (pkt 7); decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (pkt 8). Zgodnie z przepisem art. 126 k.p.a. do postanowień, od których przysługuje zażalenie stosuje się odpowiednio art. 145-152, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1, wydaje się postanowienie. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania można podzielić na dwa etapy. Pierwszy etap polega na badaniu formalnych podstaw wszczęcia postępowania i może zakończyć się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) lub o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Oceniając formalne podstawy wznowienia postępowania organ sprawdza, czy wniosek pochodzi od strony, czy strona powołała się na przyczyny wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 k.p.a. Dopiero po stwierdzeniu wystąpienia wszystkich tych przesłanek organ może merytorycznie badać przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 k.p.a. i wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych przez art. 151 k.p.a. We wstępnej fazie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem ostatecznym organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie wskazuje na ustawowe przesłanki z art. 145 lub art. 145a K.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 K.p.a. Dopiero spełnienie tego wymogu skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które w kolejnej, drugiej fazie, stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i § 2 K.p.a.). Zaskarżonym postanowieniem GINB utrzymał w mocy postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 marca 2023 r., w przedmiocie odmowy uchylenia własnego postanowienia z 23 marca 2021 r., znak: WOP.7722.23.2021.TN utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z 8 lutego 2021 r., znak: NB.1.5160.118.2020.BS wstrzymujące [...]sp. z o. o., sp. k. w [...]budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych pod nazwą "[...]" na części działek nr [...], [...][...]przy ul. [...]i ul. [...] w [...]. Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że brak było podstaw do uchylenia w trybie wznowienia ostatecznego postanowienia Podlaskiego WINB z 23 marca 2021 r., wydanego w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W kontekście zarzutów sformułowanych w skargach należy stwierdzić, że stanowiący podstawę wniosku o wznowienie dowód w postaci wyroku Sądu Rejonowego w [...]XIII Wydział Karny z [...] grudnia 2022 r., nie był dowodem, który istniał w dacie wydania ostatecznego postanowienia Podlaskiego WINB z 23 marca 2021 r. Ponadto dokument ten nie mógł stanowić podstawy do wznowienia postępowania, gdyż wynikające z niego okoliczności nie były dla sprawy istotne i pozostawały bez wpływu na kwestionowane postanowienie. Wyrok ten uniewinnił M.K. od popełnienia zarzucanych mu czynów, tj. od tego, że w okresie od dnia 8.02.2021 r. do 16.09.2021r. w [...]przy ul. [...]i [...]naruszył przepisy prawa budowlanego poprzez rozpoczęcie prac budowlanych bez wymaganego zgłoszenia i pozwolenia. Jednocześnie Sąd Rejonowy w [...]w uzasadnieniu wyroku z [...]grudnia 2022 r. wskazał, że spór co do rozbieżności interpretacyjnych dotyczących możliwości stosowania ustawy o COVID - 19 do tej inwestycji, winien znaleźć rozwiązanie wyłącznie na gruncie prawa administracyjnego i właściwe do jego rozstrzygnięcia są sądy administracyjne. Niezasadnym był zarzut, że organy kierowały się wyłącznie datą wydania prawomocnego wyroku, a nie okolicznościami z niego wynikającymi, przez co nie dostrzegły, że okoliczności te istniały w dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu prac budowlanych. Chybiony był również zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CCMD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Podkreślenia wymaga, że objęte wnioskiem o wznowienie postępowania ostateczne postanowienie z 23 marca 2021 r. było przedmiotem kontroli sądów administracyjnych obu instancji. W zapadłych orzeczeniach zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku jak i Naczelny Sąd Administracyjny wskazały wprost, że inwestycja prowadzona przez [...]sp. z o.o. sp. k. na części działek nr [...][...], [...]przy ul. [...]i ul, [...]w [...], nie spełnia wymogu działania związanego z przeciwdziałaniem COVID - 19. Świadczy o tym przeznaczenie obiektu budowlanego, czyli jego funkcja. Budynki mieszkalne wielorodzinne z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi są przeznaczone do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych osób korzystających z lokali mieszkalnych. Nie są to zatem, co do zasady, obiekty przeznaczone do przeciwdziałania COVID - 19. Z przepisu art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej p.p.s.a.) wynika moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu, co oznacza, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów władzy publicznej. Skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą również przyszłych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych dotyczących danej sprawy. Skoro organy orzekające w sprawie prawidłowo wykluczyły zaistnienie przesłanki wznowieniowej, to brak było podstaw do rozpatrywania innych aspektów sprawy, tj. odniesienia się do kwestii objęcia obowiązkiem wstrzymania prac "zbyt dużego terenu" oraz "nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania". Dlatego zarzuty w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia zaskarżonym postanowieniem przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonego postanowienia zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia, oraz przytacza przepisy prawa znajdujące zastosowanie w sprawie. Sprawa została rozstrzygnięta po rzeczowej analizie akt, a przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia zostały wyczerpująco przedstawione w jego uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 czerwca 2023
- Symbol z opisem
- 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Bogusław Cieśla /przewodniczący sprawozdawca/ Iwona Ścieszka. Tomasz Janeczko
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 145 par. 1. art. 126, art.149 · Dz.U. 2022 poz. 2000
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny