VII SA/Wa 127/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), asesor WSA Aneta Żak, , Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Parafii [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 listopada 2022 r. znak: DOZ-OAiK.650.449.2022.MPU w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę

VII SA/Wa 127/23 UZASADNIENIE Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu w dniu 7 czerwca 2022 r. postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 6 listopada 2020 r. sygn. WN.5142.20.2020, pozwalającej Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] w L. na prowadzenie robót budowlanych i prac konserwatorskich mających na celu rozbudowę i rewitalizację kościoła p.w. [...] w L., według załączonego projektu budowlanego pn. "Projekt budowlany rozbudowy kościoła parafialnego pw. [...] w ramach rewitalizacji zabytkowego zespołu dworsko- parkowego wraz z budową szczelnego zbiornika na nieczystości płynne - I etap, ul. [...] L., [...] I., gm. S., dz. ew. nr [...], [...] i [...], obręb L. kategoria obiektu: X" Tom I i Tom II, autorstwa mgr. inż. arch. R. W., mgr inż. arch. A. S., mgr inż. arch. H. S., mgr. inż. arch. P. S., mgr. inż. M. T., mgr inż. J. J., mgr. inż. J. D., J. D. z czerwca 2020 r. z terminem ważności pozwolenia do dnia 31.12.2025 r. - działając na podstawie art. 47a, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 840) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego rozstrzygnięciem z dnia 10 listopada 2022 r. - uchylił ostateczną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 6 listopada 2020 r. sygn. WN.5142.20.2020. W uzasadnieniu wskazał, że Generalny Konserwator Zabytków, działając z upoważnienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w dniu 7 czerwca 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie uchylenia decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 6 listopada 2020 r. sygn. WN.5142.20.2020, pozwalającej na prowadzenie robót budowlanych i prac konserwatorskich mających na celu rozbudowę i rewitalizację kościoła p.w. [...] w L., według załączonego projektu budowlanego pn. "Projekt budowlany rozbudowy kościoła parafialnego pw. Św. R. w ramach rewitalizacji zabytkowego zespołu dworsko-parkowego wraz z budową szczelnego zbiornika na nieczystości płynne -1 etap, ul. [...] L. , [...] [...], gm. S., dz. ew. nr [...], [...] i [...], obręb L. kategoria obiektu: X" Tom I i Tom II, autorstwa mgr. inż. arch. R. W., mgr inż. arch. A. S., mgr inż. arch. H. S., mgr. inż. arch. P. S., mgr. inż. M. T., mgr. inż. J. J., mgr. inż. J. D., J. D. z czerwca 2020 r. Materialnoprawną podstawę postępowania stanowi przepis art. 47a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w myśl którego minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po zasięgnięciu opinii Głównej Komisji Konserwatorskiej, może z urzędu uchylić lub zmienić pozwolenie, o którym mowa w art. 36 ust. 1, jeżeli realizacja działań określonych w tym pozwoleniu spowodowałaby: 1) uszczerbek dla wartości zabytku lub 2) uszkodzenie lub zniszczenie zabytku, lub 3) niewłaściwe korzystanie z zabytku. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany pozwolenia, o którym mowa w art. 36 ust. 1, nie może być wszczęte po upływie 2 lat od dnia, w którym to pozwolenie stało się ostateczne. W ramach tego postępowania istotna jest zatem merytoryczna ocena, czy realizacja działań określonych w ostatecznym pozwoleniu Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 6 listopada 2020 r., spowodowałaby uszczerbek dla wartości zabytku, uszkodzenie lub zniszczenie zabytku, lub niewłaściwe korzystanie z zabytku, którego dotyczy to pozwolenie. W wyniku analizy materiału dowodowego sprawy, organ nadzorczy ustalił następujący stan faktyczny. Kościół filialny pw. [...] w L. wraz z otaczającym drzewostanem został wpisany do rejestru zabytków decyzją Głównego Konserwatora Zabytków z 10 marca 1962 r. pod numerem [...] (ob. [...]). W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że obiekt stanowi przykład klasycystycznej architektury sakralnej z XVIII w. na Mazowszu. Ponadto zauważyć należy, że również zespół w L. składający się z dworu z XVIII w., persjarni z XVIII w. oraz domu ze skarpami z XIX w. wraz z parkiem został wpisany do rejestru zabytków decyzją Konserwatora Zabytków Województwa Warszawskiego z [...] maja 1956 r., pod numerem [...]. W uzasadnieniu wskazano, że ww. zespół jest ciekawym przykładem budownictwa przemysłowego /budynek persjarni/ oraz dworskiego budownictwa klasycystycznego. Na obszarze tym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy S., przyjęty uchwałą nr [...] Rady Gminy S. z dnia 30 czerwca 2011 r. Kościół [...] w L. zlokalizowany jest na terenie oznaczonym symbolem ZP2, dla którego w § 29 pkt 1, ustalono przeznaczenie podstawowe: zabytkowy zespół dworsko-parkowy w L. (zieleń parkowa zabytkowego parku krajobrazowego ze stawami i ciekiem wodnym, kościół pod wezwaniem św. [...] - dawna kaplica dworska, dwór - obecnie plebania, oficyna dworska, cmentarz przykościelny z bramą). Natomiast w § 29 pkt 3 zawarto zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, m.in.: a) zachowanie układu przestrzennego parku z aleją drzew pomnikowych, b) rewaloryzacja parku, c) zachowanie i rewaloryzacja całego zespołu w granicy oznaczonej specjalnym symbolem jako granica strefy ochrony konserwatorskiej. W rozdziale 4 zawarto zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków. Wśród obiektów wpisanych do rejestru zabytków w § 10 został wymieniony kościół [...] w L. W stosunku do obiektów i terenów zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków obowiązuje priorytet wymagań konserwatorskich. Wszelkie działania inwestycyjne wymagają uzyskania pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, w tym: zamierzenia inwestycyjne, prowadzenie wszelkich prac konserwatorskich, restauratorskich, wykonywanie robót budowlanych, prowadzenie badań konserwatorskich lub architektonicznych, dokonywanie podziału terenu, dokonywanie zmiany przeznaczenia lub korzystania z zabytku, umieszczanie na zabytku urządzeń technicznych, tablic, reklam, zmiany układu urbanistycznego oraz podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku (§ 10 ust. 2). Analiza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wykazała, że nie zawarto tam szczegółowych ustaleń dotyczących możliwości rozbudowy przedmiotowego kościoła, a jedynie dostrzeżono ogólnie konieczność ochrony zasadniczych elementów historycznego rozplanowania/ kompozycji czy rewitalizacji zachowanych obiektów nieprowadzących do degradacji walorów zabytkowych (§10 ust. 3). Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z 6 listopada 2020 r. sygn. WN.5142.20.2020, udzielił Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] w L. pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych i prac konserwatorskich mających na celu rozbudowę i rewitalizację kościoła p.w. [...] w L. według załączonego projektu budowlanego. Przedłożony projekt zakłada m.in.: - rozbudowę kościoła o transept i nawy boczne oraz obejście i zakrystię za apsydą. Wysokość transeptu będzie równa istniejącej nawie głównej, nawy boczne będą niższe; - wyburzenie przybudówki wschodniej oraz zachodniej; - przeprucie ścian zewnętrznych (przebicie otworów i wzmocnienie ich ramową konstrukcją stalową lub za pomocą słupów żelbetowych wklejonych w istniejący mur); - powiększenie i wydłużenie stropu chóru z płyty żelbetowej pokrytej posadzką kamienną opartą o dodatkowe słupy; - prace konserwatorskie elewacji; - wyrównanie i utwardzenie terenu wokół kościoła; wykonanie wszystkich nowych instalacji wewnętrznych. W przedmiotowej sprawie został zebrany następujący materiał dowodowy: 1. Projekt budowlany rozbudowy kościoła parafialnego pw. [...] w ramach rewitalizacji zabytkowego zespołu dworsko-parkowego wraz z budową szczelnego zbiornika na nieczystości płynne - I ETAP, ul. [...], L., 05-080 I., gm. S., dz. ewid. nr [...],[...] i [...], obręb L., kategoria obiektu X, TOM I i II, autorstwa mgr. inż. arch. R. W., mgr inż. arch. A. S., mgr inż. arch. H. S., mgr. inż. arch. P. S., mgr. inż. M. T., mgr. inż. J. J., mgr. inż. J. D., J. D. z czerwca 2020 r. 2. Projekt budowlany remontu kościoła parafialnego (w zakresie wnętrza, elewacji i wieży) w Parafii Rzymsko-katolickiej pw. [...] w L., gm. S., dz. nr [...] obr. [...] L., jednostka ew. [...], Kategoria obiektu budowlanego X, autorstwa Pracowni Architektoniczno-Konstrukcyjnej A. M., z 15 grudnia 2021 r. 3. Sprawozdanie z uzupełniających badań architektonicznych kościoła pw. [...] w L., F. sp. z 0.0. z/s w Warszawie z 13 maja 2022 r. 4. Kompleksowe, nieinwazyjne badania architektoniczno-konserwatorskie dla obiektu: Kościół pw. [...] w L.. Rejestr Zabytków - numer [...], G. sp. [...] w W., z listopada 2018 r. 5. Program prac konserwatorskich, badania stratygraficzno-architektoniczno- kołorystyczne kościoła pod w. [...] w L., mgr R. W. G. 6. Koncepcja architektoniczna rozbudowy kościoła [...] przy ul. [...] w L., [...] - pracownia architektoniczno-konserwatorska M. P., z lipca 2016 r. 7. Studium historyczne zespołu zabytkowego /kościół, plebania, dawna persjarnia/, mgr K. R., z 1985 r. 8. Ewidencja parku w L., gmina B., inż. H. S., dr J. Z., mgr J. S., M. C., z listopada 1977 r. Ponadto w aktach sprawy znajdują się karty ewidencyjne kościoła pw. [...] w L. z lipca 1968 r. oraz z sierpnia 1987 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wypełniając dyspozycję przepisu art. 47a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zwrócił się do Głównej Komisji Konserwatorskiej o wydanie opinii w celu ustalenia, czy realizacja działań określonych w ostatecznym pozwoleniu Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 6 listopada 2020 r., spowodowałaby uszczerbek dla wartości zabytku, uszkodzenie lub zniszczenie zabytku, lub niewłaściwe korzystanie z zabytku, którego dotyczy to pozwolenie. Główna Komisja Konserwatorska, działając w ramach kompetencji, określonych w art. 98 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, po zapoznaniu się z wyżej wymienionymi dokumentami zgromadzonymi w przedmiotowej sprawie, podczas obrad w formie wideokonferencji w dniu 22 lipca 2022 r. oraz 7 października 2022 r., przedstawiła w uchwale swoje stanowisko w sprawie oceny wpływu planowanej inwestycji budowlanej na wartości kościoła pw. [...] w L.. Zebrani na posiedzeniu członkowie Głównej Komisji Konserwatorskiej podkreślili, że na wartość przedmiotowego kościoła składają się: - zachowana bryła obiektu z okresu jego powstania w 1792 r., do której dobudowano w XIX i XX w. dwie niewielkie, parterowe przybudówki, - zachowane ceglano-kamienne mury obwodowe i ceglane mury wieży kościelnej, - zachowana kompozycja i wystrój elewacji, w tym klasycystyczna elewacja frontowa oraz w nieokreślonej części wyprawy tynkarskie ścian zewnętrznych, - zachowany oryginalny układ funkcjonalno-przestrzenny z jednoprzestrzenną nawą, kruchtą, kręconą klatką schodową oraz chórem na piętrze, - zachowane wyposażenie wnętrza w postaci trzech ołtarzy, wykonanych w narzucie i prawdopodobnie odpowiadający pierwotnemu, wystrój architektoniczny wnętrza, powierzchnie wypraw tynkarskich ścian wewnętrznych oraz sklepień w nieokreślonej ilości, - powstanie obiektu przed drugim rozbiorem Polski i uznawanie go za najstarszy zachowany zabytek architektury w okolicy, - wysokie znaczenie kulturowe jako elementu historycznej zabudowy zespołu dworsko- przemysłowego fabryki pasów polskich, zbudowanej przez O. P. J. wg projektu prawdopodobnie H. S., związanie jego historii z takimi postaciami jak król Polski Stanisław August Poniatowski, Henryk Sienkiewicz, kardynał Stefan Wyszyński, - bryła kościoła jako istotny element kompozycji przestrzennej zespołu dworsko- parkowego w L. Po zapoznaniu się z założeniami projektowymi dokumentacji, zebrani na posiedzeniu: Przewodniczący i członkowie Głównej Komisji Konserwatorskiej stwierdzili, że realizacja prac w oparciu o decyzję - pozwolenie Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 6 listopada 2020 r. spowoduje utratę wartości zabytku, jakim jest kościół pw. [...] w L., co będzie skutkowało jego zniszczeniem. Projekt zakłada bowiem rozbudowę kościoła o transept o wysokości pierwotnej nawy kościoła i niższe nawy boczne oraz obejście i zakrystię za apsydą. Wyburzeniu ulegnie przybudówka wschodnia. Nastąpi likwidacja znacznych partii ścian zewnętrznych w związku z przebiciem otworów i wzmocnieniem ich ramową konstrukcją stalową (...). Znacznie pogłębiony zostanie strop chóru z płyty żelbetowej opartej o dodatkowe słupy. Realizacja pozwolenia w oparciu o w/w projekt spowoduje drastyczną zmianę bryły w związku ze znacznym powiększeniem gabarytów kościoła oraz zaburzenie klasycystycznego charakteru i proporcji pierwotnego obiektu wybudowanego jako niewielki kościół jednonawowy. Klasycystyczna fasada pozostanie jedynie "aplikacją" w nowej, bardzo rozbudowanej strukturze budowli, w której frontony transeptu zaprojektowano jako konkurencyjne dla klasycystycznej fasady pierwotnego kościoła. Nastąpi zmiana pierwotnego układu funkcjonalno-przestrzennego wnętrza i przemieszczenie ołtarzy bocznych, co będzie zadaniem bardzo trudnym. Bezpowrotnemu zniszczeniu, w związku z rozbiórką, ulegnie znaczna część autentycznej substancji zabytkowej pochodzącej z czasu powstania obiektu w 1792 r. (ściany zewnętrzne) i z pocz. XIX w. (przybudówka wschodnia). W ocenie Komisji, realizacja zatwierdzonego projektu doprowadzi do nieodwracalnego przekształcenia dawnej kaplicy dworskiej powodując de facto konieczność wykreślenia obiektu z rejestru zabytków oraz spowoduje przeskalowanie obiektu, będącego elementem założenia dworsko - parkowego, co negatywnie zmieni relacje przestrzenne w obrębie tego założenia powodując utratę wartości zespołu jako całości. Główna Komisja Konserwatorska zarekomendowała podjęcie działań mających na celu zachowanie oryginalnych elementów kościoła, czytelności jego bryły i dyspozycji wnętrz. Pełnomocnik Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] w L., w dniach 19 października 2022 r. oraz 3 listopada 2022 r. zapoznał się z zebranym materiałem dowodowym sprawy w siedzibie urzędu. Pismem z dnia 24 października 2022 r. Strona zgłosiła swoje uwagi i wnioski dowodowe. Strona postulowała o zobowiązanie Głównej Komisji Konserwatorskiej do uzupełnienia uchwały z dnia [...] października 2022 r., sygn. [...] (4,5) m.in. poprzez wskazanie źródeł historycznych będących podstawą informacji zawartych w uchwale wydanej przez Komisję oraz wskazania dokumentów, na podstawie których Komisja oparła się przy wydaniu ww. opinii. Ponadto Parafia wniosła o wskazanie, czy zostały przeprowadzone oględziny kościoła pw. [...] w L., a następnie przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii Głównej Komisji Konserwatorskiej, w celu ustalenia rzeczywistego stanu zabytku, aktualnego stanu fragmentów kościoła przeznaczonych do wyburzenia oraz potencjalnego wpływu rozbudowy kościoła na zachowanie substancji zabytku. Ponadto Parafia wniosła o uzupełnienie materiału dowodowego, poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z listy rzeczoznawców Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z zakresu architektury i budownictwa w celu wyjaśnienia, czy aktualnie istniejące przybudówki w postaci zakrystii i wtórnej kaplicy kościoła mają walory zabytkowe, określenia walorów zabytkowych fragmentów planowanych do wyburzenia, a także wpływu rozbudowy kościoła na zachowanie substancji zabytku. Zdaniem Parafii niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z oględzin kościoła pw. [...] w L. w celu ustalenia rzeczywistego stanu zabytku. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że oględziny miejsca nie zostały przeprowadzone, zatem informacje zebrane przez Organ są niepełne. W ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w trakcie prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie podjęte zostały wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Przeprowadzenie dowodu z oględzin kościoła pw. [...] w L. nie było konieczne, bowiem zebrany materiał dowodowy pozwala na bezsporne ustalenie stanu faktycznego. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że w aktach sprawy znajduje się Sprawozdanie z uzupełniających badań architektonicznych z maja 2022 r., które zawiera aktualną dokumentację fotograficzną obiektu wraz z najbliższym otoczeniem. Z dokumentacji tej wynika jednoznacznie, że dotychczasowa rozbudowa przedmiotowego kościoła ograniczyła się jedynie do wzniesienia dwóch przybudówek: wschodniej (zakrystia) na pocz. XIX w. oraz zachodniej ok. 1986 r. Ogólna bryła budynku kościoła ukształtowana w latach 90. XVIII w. pozostała niemal niezmieniona do dnia dzisiejszego w zakresie kompozycji i wyglądu elewacji frontowej, wielkości bryły wraz z wieżą dzwonną i ogólnej kompozycji pozostałych elewacji. Stopień zachowania ścian obwodowych uznaje się jako wysoki - w ramach odkrywek badawczych stwierdzono występowanie pierwotnych wątków ceglanych na zaprawach wapiennych w poziomie podstawy gzymsu wieńczącego. Wschodnia przybudówka dotrwała do 1950 r. w stanie bardzo zniszczonym, co potwierdzają zdjęcia archiwalne. Przeprowadzone badania architektoniczne potwierdziły, iż zachowała ok. 40% pierwotnej struktury murowej. Pozostawione historyczne mury zakrystii są w części zniszczone w wyniku warunków atmosferycznych. Również stopień zachowania wystroju wnętrz jest wysoki, co potwierdzają zdjęcia archiwalne z 1950 r. W zakresie wystroju architektonicznego ścian nawy głównej, ołtarza głównego oraz dwóch ołtarzy bocznych stwierdzono wysoki stopień zgodności ze stanem z 1950 r. Z uwagi na brak dokumentacji fotograficznej wnętrza kościoła sprzed II wojny światowej i wcześniejszych, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy jest to autentyczny, pierwotny wystrój dawnej kaplicy dworskiej, jednak autor badań - mgr inż. architekt P. K. skłania się do tezy, że obecny wystrój wnętrza jest bardzo zbliżony do pierwotnego. Podkreślono, że w latach 50. XX w. przeprowadzono kompleksowy remont zrujnowanego budynku kościoła. Zbudowano nową więźbę dachową i pokryto nawę główną gontem. W następnych latach przeprowadzono remont elewacji i wnętrza. Jak wynika z ww. dokumentacji, przeprowadzono badania makroskopowe budynku, czyli szczegółowe oględziny oraz inwazyjne badania architektoniczne obiektu w formie odkrywek badawczych tynków na ścianach, przeprowadzone w dniach 1 i 7 kwietnia oraz 11 maja 2022 r. Z uwagi na aktualność przedłożonej dokumentacji badawczej, w ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, nie zasługuje na uwzględnienie postulat przeprowadzenia oględzin nieruchomości, a także wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy z listy rzeczoznawców Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z zakresu architektury i budownictwo. Należy wyjaśnić, że Główna Komisja Konserwatorska jest organem opiniodawczym do spraw działań konserwatorskich podejmowanych przy zabytkach, która wydaje, w szczególności, opinie w sprawach stosowania metod, technologii i materiałów niezbędnych dla ratowania zabytków; prawidłowości i zasadności planowanych oraz przeprowadzonych prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytkach oraz badań archeologicznych; sposobu i zasad postępowania w przypadku wystąpienia zagrożeń dla poszczególnych zabytków. W skład Głównej Komisji Konserwatorskiej wchodzą najwybitniejsi specjaliści w określonych dziedzinach ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, uznane autorytety oraz wykładowcy akademiccy. Postulat uzupełnienia uchwały przez Główną Komisję Konserwatorską uznano za nieuzasadniony, bowiem uchwała ta została podjęta w oparciu o cały zebrany materiał dowodowy w sprawie. Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zostało dostatecznie dowiedzione, że realizacja wnioskowanego zamierzenia obejmującego przedmiotową inwestycję, wpłynęłaby negatywnie na wartości zabytkowego kościoła, indywidualnie wpisanego do rejestru zabytków. W ocenie organu nadzorczego, zebrany materiał dowodowy, a szczególnie powyżej fragmentarycznie zacytowane Sprawozdanie z uzupełniających badań architektonicznych wyjaśnia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, wymagające wiadomości specjalnych, jest rzeczowo i przekonująco uzasadnione, logiczne, zupełne i wiarygodne. Dodano, że przedmiotowy dowód w postaci ww. badań nie został skutecznie zakwestionowany, a dokonanym ustaleniom faktycznym w sprawie nie można postawić zarzutu sprzeczności z treścią zebranego w sprawie materiału. Równocześnie podkreślono, że Główna Komisja Konserwatorska w podjętej uchwale rzeczowo uzasadniła stwierdzenie zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 47a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wskazujących na konieczność uchylenia rzeczonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W tym kontekście oceniając planowane zamierzenie uznano, że realizacja przedmiotowej inwestycji na podstawie kwestionowanej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, doprowadzi do bezpowrotnego zniszczenia znacznej części autentycznej substancji zabytkowej, pochodzącej z czasu powstania obiektu w 1792 r. (ściany zewnętrzne) i z pocz. XIX w. (przybudówka wschodnia). Przypomniano, że zgodnie z art. 4 pkt. 2 i 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. Wydanie pozwolenia na przedmiotową inwestycję stoi w opozycji do obowiązków wynikających z wyżej przywołanego przepisu, spowoduje bowiem zniszczenie zabytku, a tym samym pozbawi go wartości, w efekcie czego konieczne będzie wykreślenie z rejestru zabytków. Obiekt przekształcony w takim stopniu nie będzie bowiem reprezentował wartości, z uwagi na które został wpisany do rejestru zabytków w 1962 r. Podkreślono, że Karta Wenecka zaleca, aby wszelkie działania w zabytkach architektury zapewniały im dalsze przetrwanie wraz z pełnym bogactwem ich wartości historycznych i artystycznych oraz z zachowaniem autentycznej substancji, pozbawionej skażeń i istotnych przekształceń, celem przekazania tych obiektów następnym pokoleniom. Zgodnie z art. 5 ww. dokumentu doktrynalnego: konserwacja zabytków zawsze sprzyja ich użytkowaniu na cele użyteczne i społeczne, użytkowanie takie jest zatem pożądane, nie może wszakże pociągać za sobą zmian układu, bądź wystroju budowli. Są to granice, w jakich należy pojmować i można dopuszczać zagospodarowanie wymagane przez ewolucję zwyczajów i obyczajów. Zaś w art. 9 czytamy: restauracja jest zabiegiem, który powinien zachować charakter wyjątkowy. Ma ona za cel zachowanie i ujawnienie estetycznej i historycznej wartości zabytku oraz polega na poszanowaniu dawnej substancji i elementów stanowiących autentyczne dokumenty przeszłości. Ustaje tam, gdzie zaczyna się domysł i poza tą granicą wszelkie uznane za nieodzowne prace uzupełniające mają wywodzić się z kompozycji architektonicznej i będą nosić znamię naszych czasów. Restauracja będzie zawsze poprzedzona i będzie szła w parze z badaniami archeologicznymi i historycznymi zabytku. W ocenie organu nadzorczego, podstawą błędnie podjętego rozstrzygnięcia jest brak wcześniejszego rozpoznania obiektu, co nastąpiło dopiero w efekcie badań architektonicznych w 2022 r., a więc dwa lata po wydaniu kwestionowanej decyzji. W przedmiotowej sprawie planowana rozbudowa kościoła nie pozwala zachować estetycznej i historycznej wartości zabytku, powodując jego deformację i zniszczenie znacznej części autentycznej substancji zabytkowej. Podkreślono, że niedopuszczalna pod względem konserwatorskim jest przede wszystkim rozbiórka oryginalnych struktur ścian obwodowych z końca XVIII w. oraz przybudówki wschodniej z pocz. XIX w. i rozbudowa kościoła w zaproponowanej formie i skali. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że przedmiotowy kościół powstał jako nieduża jednonawowa kaplica dworska z równoczesnym przeznaczeniem dla pracowników rozwijającej się jeszcze w końcu XVIII w. persjarni P. J. Na koniec należy wskazano, że w § 9 ust. 5 pkt 1 i 2 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawarto ustalenia dotyczące drzew - pomników przyrody i przyjęto nakazy, zakazy dopuszczenia lub ograniczenia, o których mowa w przepisach odrębnych: ochrona drzew w granicach lokalizacji obejmuje zasięg korony i systemu korzeniowego nie mniejszy niż 15 m od zewnętrznej krawędzi pnia drzewa, w strefie tej obowiązuje zakaz działalności powodującej uszkodzenia mechaniczne obiektu i zakaz prac trwale zniekształcających rzeźbę terenu i stosunki wodne, uszkadzanie i zanieczyszczanie gleb, oraz w stosunku do pomników, w ramach czynnej ochrony, ustala się możliwość dokonywania zabiegów pielęgnacyjno-zabezpieczających zgodnych z ogólnie przyjętymi zasadami chirurgii drzew. Jak wynika z akt sprawy w obrębie terenu, na którym mają być prowadzone prace budowlane i konserwatorskie kościoła p.w. [...] w L. tj. na działkach ewid. nr [...], [...], [...] znajduje się wieloobiektowy pomnik przyrody składający się z 11 sztuk drzew gatunku lipa drobnolistna - Tilia cordata o nr [...], ustanowiony Rozporządzeniem nr 21 Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 lipca 2009 r. Zgodnie z § 2 ust. 2 ochrona drzew w granicach lokalizacji obejmuje zasięg korony i systemu korzeniowego nie mniejszy niż w promieniu 15 metrów od zewnętrznej krawędzi pnia. Zauważono, że ww. pomnik przyrody zlokalizowany jest obecnie ok. 13 metrów od zachodniej przybudówki, w związku z czym stwierdzono, że planowana rozbudowa kościoła narusza również ustalenia związane z ochroną pomnika przyrody. Na marginesie zaznaczono, że również lokalizacja planowanej dzwonnicy i domu plebana (według odrębnej decyzji - pozwolenia Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 28 stycznia 2022 r. sygn. WN.5142.23.2022) nie spełnia ww. warunków wynikających zarówno z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i Rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego. Reasumując powyższe ustalenia, Generalny Konserwator Zabytków, działając z upoważnienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził podstawy do uznania, że realizacja inwestycji określonej w kwestionowanym pozwoleniu Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, spowoduje istotny uszczerbek dla wartości niematerialnych historycznego kościoła pw. [...] w L.. Skargę na tę decyzję złożyła Parafia Rzymskokatolicka p.w. [...] w L.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 47a ustawy o ochronie zabytków oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez uchylenie ostatecznej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na podstawie uznaniowych kryteriów w sytuacji, gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż realizacja działań określonych w projekcie budowlanym jest dopuszczalna z konserwatorskiego punktu widzenia i nie spowoduje zniszczenia oryginalnej substancji zabytku ani uszczerbku dla wartości zabytku lub uszkodzenia lub zniszczenia zabytku, czy też niewłaściwego korzystania z zabytku. 2) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wszelkich aspektów sprawy, w tym niezweryfikowanie podnoszonych przez stronę postępowania istotnych okoliczności, a nadto poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości i zaniechanie ustalenia podstawy faktycznej sprawy z naruszeniem obowiązków organu do zebrania materiału dowodowego w zakresie przesłanki "czy realizacja inwestycji określonej w kwestionowanym pozwoleniu spowoduje istotny uszczerbek dla wartości niematerialnej historycznego kościoła pw. [...] w L. ", co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości skutkowałoby odmiennymi ustaleniami faktycznymi w zakresie okoliczności będących podstawą podjęcia decyzji; naruszenie to skutkowało bezzasadnym uchyleniu ostatecznej decyzji MWKZ z dnia 6 listopada 2020 r.; b) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w nieuwzględnieniu przy wydawaniu decyzji twierdzeń i dowodów Skarżącego wskazanych w piśmie z dnia 24 października 2022 r., w szczególności braku zobowiązania Głównej Komisji Konserwatorskiej do uzupełnienia uchwały oraz pominięciu wskazanych w piśmie wniosków dowodowych, czego efektem było wydanie decyzji bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego; c) art. 78 § 1 k.p.a. w zw. art. 123 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w nieuwzględnieniu wniosków dowodowych Skarżącego, wskazanych w piśmie z dnia 24 października 2022 r., pomimo że każdy wniosek dowodowy wymaga rozpatrzenia, a żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, gdyż stanowi to o poprawnej oceny materiału dowodowego, a wnioski dowodowe nie mogą być pominięte lub nie oceniane, ze względu na fakt, iż stan faktyczny sprawy może być ustalony na podstawie innych dowodów; d) art. 10 § 1 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w niezapewnieniu Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu poprzez umożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań jedynie w ujęciu formalnym, nie zaś rzeczywistym, czego wyrazem było wydanie w sprawie decyzji, pomimo że Skarżący złożył dodatkowe wnioski dowodowe i zastrzegał, iż chce przedstawić dodatkowe stanowisko co do zebranych dowodów i materiałów, a przez to naruszenie również zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej; e) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieodniesienie się przez Organ do wszystkich podnoszonych przez Skarżącego zarzutów i okoliczności, co skutkuje tym, iż strona postępowania została pozbawiona możliwości poznania przesłanek jakimi kierowało się Organ, nie podzielając przedstawionej przez nią argumentacji. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 listopada 2022 r.; Nadto na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. wnosiła o zasądzenie kosztów postępowania sądowo administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd oddalił skargę uznając, że zarzucane Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego naruszenia prawa nie uzasadniają w sposób dostateczny uchylenia zaskarżonej decyzji z 10 listopada 2022 r. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że Sąd kontrolował w sprawie decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 10 listopada 2022 r., którą organ (po przeprowadzeniu postępowania uruchomionego z urzędu), uchylił wydaną w oparciu o art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z. decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 6 listopada 2020 r. pozwalającą Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] w L. na prowadzenie robót budowlanych i prac konserwatorskich mających na celu rozbudowę i rewitalizację kościoła p.w. [...] w L., według załączonego projektu budowlanego pn. "Projekt budowlany rozbudowy kościoła parafialnego pw. [...] w ramach rewitalizacji zabytkowego zespołu dworsko- parkowego wraz z budową szczelnego zbiornika na nieczystości płynnej. Zaskarżoną decyzją Minister uchylił ww. pozwolenie konserwatorskie Podstawę materialnoprawną tego orzeczenia stanowił art. 47a u.o.z.; powodem jego zastosowania w ww. zakresie było uznanie, że realizacja ocenianego zamierzenia spowoduje zniszczenie tego zabytku. Oceny tej dokonano w szczególności w oparciu o stanowisko Głównej Komisji Konserwatorskiej. Wskazany wyżej artykuł jest przepisem szczególnym wprowadzonym przez art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 22 czerwca 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1595) zmieniającej ustawę o ochronie zabytków z dniem 9 września 2017 r. Należy podkreślić, że art. 47a ustawy o ochronie zabytków zapewnia ministrowi właściwemu do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego możność wydania decyzji uchylającej lub zmieniającej pozwolenie konserwatorskie w ramach swobodnego uznania (dyskrecjonalnej władzy). Decyzja administracyjna podjęta w tym trybie ma bowiem zapewnić organowi administracji odpowiedni stopień elastyczności w realizacji ogólnych zadań organu i polityk (polityki) realizowanych przez organ. Zgodnie z doktryną i orzecznictwem wypracowanym na gruncie art. 7 k.p.a. tego typu rozstrzygnięcie (uznaniowe) wymaga szczególnej staranności organu w podejściu do materiału dowodowego i jego oceny, a przede wszystkim należytego uzasadnienia dokonanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie to musi przekonać adresatów, że decyzja nie nosi cech arbitralności i dowolności. Następnie zauważyć należy, że decyzja wydawana w oparciu o uznanie administracyjne podlega ocenie sądu administracyjnego jedynie od strony formalno-prawnej, tj. czy decyzja została wydana z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego. Kontroli sądu administracyjnego poddana jest spójność argumentacji przytoczonej w rozstrzygnięciu indywidualnym opartym na uznaniu administracyjnym. W rozpatrywanej sprawie decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 10 listopada 2022 r. dotyczyła prowadzenia robót budowlanych i prac konserwatorskich mających na celu rozbudowę i rewitalizację kościoła p.w. [...] w L. wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków oraz znajdującego się na terenie zabytkowego zespołu dworsko-parkowego również wpisanego do rejestru zabytków. Okoliczności te w sprawie są bezsporne. Sąd stwierdza, że organ wyczerpująco wyjaśnił i ustalił stan faktyczny sprawy, zgromadził materiał dowodowy i przeprowadził właściwą jego ocenę. Organ wypełnił nałożone na niego obowiązki w szczególności wynikające z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 80 k.p.a., a ocena sformułowana przez organ administracji publicznej, w ramach uznania administracyjnego, nie nosi cech dowolności. Organ w wystarczający sposób przedstawił motywy swego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji, czym uczynił zadość art. 107 § 3 k.p.a. Należy przy tym podkreślić, że właściwe organy w przedmiocie ochrony zabytków samodzielnie, jako wyspecjalizowane służby, są władne do dokonania oceny w zakresie wniosku, który dotyczył udzielenia pozwolenia na roboty budowlane. Organ wyczerpująco uzasadnił powody, które z punktu widzenia ochrony zabytku uniemożliwiają wydanie pozwolenia na roboty budowlane w zakresie przedstawionym w projekcie budowlanym. Organ wskazał, że zaskarżoną decyzję wydał w oparciu o następujące dowody: 1. Projekt budowlany rozbudowy kościoła parafialnego pw. [...] w ramach rewitalizacji zabytkowego zespołu dworsko-parkowego wraz z budową szczelnego zbiornika na nieczystości płynne - I ETAP, ul. [...], L., [...] I., gm. S. , dz. ewid. nr [...],[...] i [...], obręb L., kategoria obiektu X, TOM I i II, autorstwa mgr. inż. arch. R. W., mgr inż. arch. A. S., mgr inż. arch. H. S., mgr. inż. arch. P. S., mgr. inż. M. T., mgr. inż. J. J., mgr. inż. J. D., J. D. z czerwca 2020 r. 2. Projekt budowlany remontu kościoła parafialnego (w zakresie wnętrza, elewacji i wieży) w Parafii Rzymsko-katolickiej pw. [...] w L., gm. S., dz. nr [...] w L. obr. [...] w L. L., jednostka ew. [...]., Kategoria obiektu budowlanego X, autorstwa Pracowni Architektoniczno-Konstrukcyjnej A. M., z 15 grudnia 2021 r. 3. Sprawozdanie z uzupełniających badań architektonicznych kościoła pw. [...] w L., F. sp. z o.o z/s w W. z 13 maja 2022 r. 4. Kompleksowe, nieinwazyjne badania architektoniczno-konserwatorskie dla obiektu: Kościół pw. [...] w L.. Rejestr Zabytków - numer [...], G. sp. z 0.0. z/s w W., z listopada 2018 r. 5. Program prac konserwatorskich, badania stratygraficzno-architektoniczno- kołorystyczne kościoła pod w. [...] w L., mgr R. W. G. 6. Koncepcja architektoniczna rozbudowy kościoła [...] przy ul. [...] w L., F. - pracownia architektoniczno-konserwatorska M. P., z lipca 2016 r. 7. Studium historyczne zespołu zabytkowego /kościół, plebania, dawna persjarnia/, mgr K. R., z 1985 r. 8. Ewidencja parku w Lipkowie, gmina B., inż. H. S., dr J. Z., mgr J. S., M. C., z listopada 1977 r. Ponadto w aktach sprawy znajdują się karty ewidencyjne kościoła pw. [...] w L. z lipca 1968 r. oraz z sierpnia 1987 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wypełniając dyspozycję przepisu art. 47a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zwrócił się również do Głównej Komisji Konserwatorskiej o wydanie opinii w celu ustalenia, czy realizacja działań określonych w ostatecznym pozwoleniu Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 6 listopada 2020 r., spowodowałaby uszczerbek dla wartości zabytku, uszkodzenie lub zniszczenie zabytku, lub niewłaściwe korzystanie z zabytku, którego dotyczy to pozwolenie. Jak wynika z treści uchwały z dnia 7 października 2022 r. Głowna Komisja Konserwatorska, po zapoznaniu się z materiałami sprawy oraz prezentacją przedstawioną przez M. P. – głównego specjalistę ds. prowadzenia postępowań administracyjnych w Wydziale Orzecznictwa Administracyjnego i Konserwatorskiego Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN, a także po wysłuchaniu prof. dr. hab. J. L. - Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz przedstawiciela parafii [...] w L. uznała, że realizacja zatwierdzonego projektu doprowadzi do nieodwracalnego przekształcenia dawnej kaplicy dworskiej powodując de facto konieczność wykreślenia obiektu z rejestru zabytków. W uchwale podkreślono, że na wartość przedmiotowego kościoła składają się między innymi: - zachowana bryła obiektu z okresu jego powstania w 1792 r., do której dobudowano w XIX i XX w. dwie niewielkie, parterowe przybudówki, - zachowane ceglano-kamienne mury obwodowe i ceglane mury wieży kościelnej, - zachowana kompozycja i wystrój elewacji, w tym klasycystyczna elewacja frontowa oraz w nieokreślonej części wyprawy tynkarskie ścian zewnętrznych, - zachowany oryginalny układ funkcjonalno-przestrzenny z jednoprzestrzenną nawą, kruchtą, kręconą klatką schodową oraz chórem na piętrze, - zachowane wyposażenie wnętrza w postaci trzech ołtarzy, wykonanych w narzucie i prawdopodobnie odpowiadający pierwotnemu, wystrój architektoniczny wnętrza, powierzchnie wypraw tynkarskich ścian wewnętrznych oraz sklepień w nieokreślonej ilości, - powstanie obiektu przed drugim rozbiorem Polski i uznawanie go za najstarszy zachowany zabytek architektury w okolicy, - wysokie znaczenie kulturowe jako elementu historycznej zabudowy zespołu dworsko- przemysłowego fabryki pasów polskich, zbudowanej przez O. P. J. - bryła kościoła jako istotny element kompozycji przestrzennej zespołu dworsko- parkowego w L. Główna Komisja Konserwatorska wskazała również, że realizacja inwestycji w oparciu o przedstawiony projekt doprowadzi do likwidacji znacznych partii ścian zewnętrznych w związku z przebiciem otworów i wzmocnieniem ich ramową konstrukcją stalową (...). Znacznie pogłębiony zostanie strop chóru z płyty żelbetowej opartej o dodatkowe słupy. Realizacja pozwolenia w oparciu o w/w projekt spowoduje drastyczną zmianę bryły w związku ze znacznym powiększeniem gabarytów kościoła oraz zaburzenie klasycystycznego charakteru i proporcji pierwotnego obiektu wybudowanego jako niewielki kościół jednonawowy. Klasycystyczna fasada pozostanie jedynie "aplikacją" w nowej, bardzo rozbudowanej strukturze budowli, w której frontony transeptu zaprojektowano jako konkurencyjne dla klasycystycznej fasady pierwotnego kościoła. Nastąpi zmiana pierwotnego układu funkcjonalno-przestrzennego wnętrza i przemieszczenie ołtarzy bocznych. Bezpowrotnemu zniszczeniu, w związku z rozbiórką, ulegnie znaczna część autentycznej substancji zabytkowej pochodzącej z czasu powstania obiektu w 1792 r. (ściany zewnętrzne) i z pocz. XIX w. (przybudówka wschodnia). Podkreślić w tym miejscu należy, że w skład Głównej Komisji Konserwatorskiej wchodzą najwybitniejsi specjaliści w określonych dziedzinach ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, uznane autorytety oraz wykładowcy akademiccy. Przepis art. 98 ust. 3 u ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wyraźnie nakazuje, aby członkowie Komisji powoływani byli spośród specjalistów w określonych dziedzinach ochrony i opieki nad zabytkami. Kryterium doboru składu omawianej Komisji jest kryterium fachowości. Do zadań Komisji należy natomiast wydawanie opinii, w szczególności, w sprawach: 1) stosowania metod, technologii i materiałów niezbędnych dla ratowania zabytków; 2) prawidłowości i zasadności planowanych oraz przeprowadzonych prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytkach oraz badań archeologicznych; 3) sposobu i zasad postępowania w przypadku wystąpienia zagrożeń dla poszczególnych zabytków. Wziąć pod uwagę trzeba również, że zarówno organ wydając zaskarżoną decyzję jak też Komisja podejmując omawianą wcześniej uchwałę działali w oparciu o aktualny stan faktyczny jak i prawny. Wskazać w tym miejscu należy, że uzupełniające badania architektoniczne kościoła pw. [...] w L. przeprowadzono 13 maja 2022 r. Z tych powodów Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty wymienione w pkt II ust. 1 lit. a i ust. 2 lit. a oraz e skargi. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, w szczególności nieuwzględnienie zgłoszonych przez stronę skarżącą wniosków dowodowych, wskazać należy, że organ przekonywująco uzasadnił powody takiej decyzji. W odniesieniu do zgłoszonego wniosku przeprowadzenia oględzin obiektu i uwzględnienia jego aktualnego stanu technicznego wskazać trzeba, że zarówno Główna Komisja Konserwatorska jak też Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego dysponowali materiałem dowodowym określającym istniejący stan techniczny budynku. W sprawie przeprowadzono bowiem w 2018 r. badania architektoniczno-konserwatorskie, które następnie zostały zaktualizowane w maju 2022 r. Upływ kilku miesięcy nie mógł zasadniczo wpłynąć na stan zachowania obiektu, szczególnie, że żadne nadzwyczajne zdarzenie nie miało miejsca. Poza tym strona skarżąca również nie wskazuje czy i w jakim zakresie stan budynku uległ zmianie i jaki to może mieć potencjalnie wpływ na rozstrzygnięcie organu w zakresie zezwolenia na prowadzenie robót budowlanych. Za całkowicie pozbawione uzasadniania należało uznać żądanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia czy aktualne istniejące przybudówki mają walory zabytkowe oraz ustalenia walorów zabytkowych fragmentów podlegających wyburzeniu według przedstawionego projektu. W odniesieniu do tego wniosku zauważyć należy, iż w istocie zgłoszony dowód zmierzał do oceny wartości zabytkowej obiektu wpisanego do rejestru zabytków, co z kolei zmierzało by do oceny zasadności samego wpisu. Okoliczność wpisania obiektu pochodzącego z 1792 r. wraz z później powstałymi przybudówkami nigdy nie była przedmiotem jakiegokolwiek sporu. Dziwi więc wniosek zmierzający do oceny czy rozbiórka części tego obiektu wpłynie na jego walory zabytkowe. W odniesieniu do tego wniosku ale również ustosunkowując się do żądania uzupełnienia opinii Komisji o wskazanie źródeł historycznych będących podstawą informacji zawartych w uchwale oraz wskazanie dokumentów na podstawie których wydała swoją uchwałę a także w odniesieniu do wniosku o przeprowadzenie oględzin obiektu należy jeszcze raz przypomnieć, że członkowie Komisji powoływani są spośród specjalistów w określonych dziedzinach ochrony i opieki nad zabytkami a zapoznanie się z powszechnie dostępnymi informacjami dotyczącymi osób wchodzących w skład Komisji świadczy o tym, że są to wybitni specjaliści w określonych dziedzinach ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, uznane autorytety oraz wykładowcy akademiccy. Poza tym pamiętać należy, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest organem wyspecjalizowanym w przedmiocie ochrony zabytków i władny jest samodzielnie dokonywać oceny wpływu zamierzonych robót budowlanych na zachowanie walorów zabytkowych obiektu. Natomiast jeśli chodzi o źródła informacji podanych w uchwale wskazać trzeba, że z Komisja wskazała, że opierała się na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy oraz prezentacji pracownika MKiDN zajmującego się przedmiotową sprawą. Wysłuchano również stanowisk przedstawiciela parafii – jako właściciela i inwestora oraz organu I instancji. Biorąc pod uwagę, że oględziny obiektu stanowiące podstawę wydania uzupełniającej ekspertyzy architektoniczno-konserwatorskiej przeprowadzono w maju 2022 r. należało uznać, że przeprowadzanie kolejnych oględzin nie były konieczne. W rezultacie Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 123 § 1 k.p.a. nie jest uprawniony. Ostatni z zarzutów sprowadza się do wskazania, że brak uwzględnienia wniosków dowodowych, a w szczególności wydanie decyzji bez podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie zgłoszonych dowodów naruszył zasadę określoną w art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 §1 k.p.a. W skardze wskazano, że złożono zastrzeżenie o chęci złożenia dodatkowego stanowiska po rozstrzygnięciu wniosków dowodowych. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że ani w protokole zapoznawania się z aktami sprawy z dnia 19 października 2022 r. ani w piśmie pełnomocnika z dnia 24 października 2022 r. takiego zastrzeżenia nie ma. Poza tym podkreślić należy, że poza dość ogólnymi zastrzeżeniami wobec stanowiska Komisji strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które by podważały wiarygodność przedstawionego przez Komisję stanowiska. Wskazać również należy, że strona skarżąca zrezygnowała ze złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, gdzie mogła by przedstawić dowody podważające tezy Komisji i organu. Dowodów takich nie złożyła również przy skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Natomiast w zakresie żądania wskazania źródeł historycznych nie wskazano związku tego wniosku z przedmiotem sprawy. Nie powielając argumentacji organu, Sąd pragnie wskazać, że podziela również argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji a dotyczącą kolizji zamierzonej inwestycji z ochroną pomnika przyrody znajdującego się w zbliżeniu z kościołem pw. Św. [...] w L.. Uzupełniająco można wskazać, że planowana rozbudowa negatywnie zmieni relacje przestrzenne w obrębie objętego ochroną konserwatorską założenia dworsko – parkowego powodując utratę wartości zespołu jako całości. W przedstawionym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że nie ma podstawy prawnej do uchylenia decyzji Ministra Kultury w przedmiotowej sprawie. Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.