VII SA/Wa 1218/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Nina Beczek po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu J. S. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr 351/2024 w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w wykonaniu robót budowlanych postanawia: odrzucić sprzeciw od decyzji.

J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw, sprecyzowany w piśmie z 27 maja 2024 r., od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 kwietnia 2024 r. nr 351/2024 uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...] stycznia 2024 r. nr [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. powyższą decyzją z [...] stycznia 2024 r. nakazał R. P. [właścicielce działki nr [...]] usunięcie nieprawidłowości wykazanych w protokole nr 555/2023 z 17 października 2023 r. poprzez: - wykonaniu ogniomuru, - rozbiórkę jak również doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego okapu dachu budynku usytuowanego na dz. nr ew. [...] obr. O., który wystaje na działkę nr [...] [która jest własnością E. S.] obr. O. w O.. PINB w O. ponadto wskazał, że roboty należy przeprowadzić w sposób zgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1608 z późn. zm.). Organ podał również, że powyższy obowiązek należy wykonać w terminie 4 miesięcy, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna. Wobec tego, że w nagłówku sprzeciwu wskazana została jako "Autor sprzeciwu" J. S., a sprzeciw podpisany został przez E. S., Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 16 maja 2024 r. wezwał J. S. do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu przez nadesłanie sprzeciwu własnoręcznie przez nią podpisanego. J. S. ten brak formalny sprzeciwu uzupełniła w terminie. W świetle powyższego, jak również z uwagi na okoliczność wynikającą z akt administracyjnych sprawy, że właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr [...] jest E. S., Sąd nabrał wątpliwości, kto faktycznie wnosi sprzeciw: J. S. czy E. S. i dlatego zarządzeniem z dnia 4 czerwca 2024 r. Sąd wezwał E. S. do udzielenia informacji kto wnosi sprzeciw od powyższej decyzji: E. S. czy J. S., zakreślając siedmiodniowy termin na dokonanie czynności pod rygorem uznania, że wnoszącą sprzeciw jest E.S. Ponadto zarządzeniem tym Sąd wezwał również Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wyjaśnienia, na jakiej podstawie adresatem zaskarżonej decyzji z 5 kwietnia 2024 r. nr 351/2024 uczynił J. S.. Wskazano ponadto, że z nadesłanych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że właścicielem działek nr [...] i [...] jest E. S., a z akt sprawy nie wynika, by J. S. była pełnomocnikiem E. S.. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z 7 czerwca 2024 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że pełnomocnictwa dla J. S. nie posiada. Natomiast z podjętych przez niego ustaleń wynika, że "J. S. była właścicielem działek nr ew. [...] i [...], a obecnie wobec niej ustanowiona dożywotnia służebność osobista mieszkania polegająca na korzystaniu przez nią z posadowionego na działce nr ew. [...] budynku mieszkalnego (co wynika z treści [...]).". Natomiast w piśmie z 27 maja 2024 r. J. S. podała, że "sprzeciw wnosi J. S. jako osoba wymieniona w rozdzielniku zaskarżonej decyzji z 5 kwietnia 2024 r.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw podlega odrzuceniu, ze względu na to, że został wniesiony przez podmiot, który nie miał do tego legitymacji. Wprawdzie zgodnie z art. 64b § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ppsa", do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, ale tylko wówczas, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na treść art. 64a ppsa, który stanowi, że od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Analizując treść tego przepisu należy stwierdzić, że ustawodawca uregulował w nim legitymację do wniesienia sprzeciwu stanowiąc, że może go wnieść "strona" niezadowolona z decyzji. Chodzi tu o stronę w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Zważywszy na stanowczą treść art. 64a ppsa, a także okoliczność, że przepisy dotyczące sprzeciwu będącego szczególną instytucją prawną nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej przyjąć należy, że podmiotem uprawnionym do wniesienia sprzeciwu jest jedynie "strona niezadowolona z decyzji". Analizując także umiejscowienie poszczególnych przepisów dotyczących sprzeciwu w ustawie procesowej podkreślić należy, że w pierwszej kolejności ustawodawca uregulował podstawowe zagadnienia: przedmiot sprzeciwu oraz jego stronę podmiotową, czyli wskazał kto jest uprawniony do korzystania z tej instytucji procesowej i w jakim zakresie. W dalszej zaś kolejności, w odrębnej jednostce redakcyjnej, umieścił uregulowanie dotyczące odpowiedniego stosowania przepisów o skardze oraz wymogów formalnych sprzeciwu – art. 64b ppsa. Zatem nie sposób twierdzić, że owo odpowiednie zastosowanie odnosić się może do kontekstu podmiotowego, a więc do kwestii legitymacji do wniesienia sprzeciwu, która została w sposób zupełny uregulowana w art. 64a ppsa. W ocenie Sądu sprzeciw J. S. podlega odrzuceniu, ponieważ podmiot ten nie posiada legitymacji do jego wniesienia nie będąc "stroną" w postępowaniu administracyjnym. Jak wynika z informacji o działce z 6 września 2023 r. znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy oraz z księgi wieczystej nr [...] dołączonej do akt sądowych sprawy, właścicielem działki nr ew. [...] jest E. S.. J. S. natomiast ma ustanowione ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności osobistej mieszkania polegającej na korzystaniu przez nią w pełnym zakresie z całego posadowionego na działce nr [...] budynku mieszkalnego. Służebność mieszkania, zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 299 Kodeksu cywilnego, wygasa wraz ze śmiercią uprawnionego. Kodeks cywilny ukształtował to prawo jako ściśle związane z osobą uprawnionego, a nie z nieruchomością. W świetle powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. prawidłowo uczynił zawiadamiając o wszczęciu postępowania E. S., a także kierując i doręczając decyzję z [...] stycznia 2024 r. E. S., bowiem to ona – jako właścicielka działki nr [...] objętej przedmiotowym postępowaniem administracyjnym – jest stroną postępowania administracyjnego, a nie J. S., która właścicielką działki nr [...] nie jest i nie ma tu znaczenia, że J. S. ma ustanowioną służebność osobistą mieszkania, bowiem prawo to nie jest związane z nieruchomością, lecz z jej osobą. Natomiast Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nieprawidłowo skierował i doręczył zaskarżoną decyzję z 5 kwietnia 2024 r. J. S., a więc podmiotowi niebędącemu stroną postępowania, zamiast skierować i doręczyć tę decyzję stronie postępowania E. S.. W tych okolicznościach sprzeciw wniesiony przez J. S. podlega odrzuceniu, jako wniesiony przez podmiot niemający przymiotu strony postępowania. J. S. nie jest stroną postępowania administracyjnego zakończonego inkryminowaną decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie posiada tytułu prawnorzeczowego do działki nr [...], a skoro tak, to również nie posiada legitymacji do wniesienia sprzeciwu od tej decyzji do sądu administracyjnego. Na gruncie art. 64a ppsa sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa przysługuje tylko stronie postępowania administracyjnego, jeżeli jest ona niezadowolona z treści takiego rozstrzygnięcia. Podmiotowego zakresu korzystania z tej instytucji nie zmienia treść art. 64b § 1 ppsa, który nakazuje odpowiednie stosowanie do sprzeciwu przepisów o skardze, zatem nie zmienia tego zakresu treść art. 50 § 2 ppsa, który stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest także ten podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Odpowiednie stosowanie do sprzeciwu przepisów o skardze odnosić się może tylko do formalnych, a nie podmiotowych wymogów sprzeciwu. Ze wskazanych powodów Sąd postanowił jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 i w zw. z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.