VII SA/Wa 1127/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania K. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

[...] w dniu 11 czerwca 2018 r. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym jako zakres żądania wskazała zwolnienie od kosztów sądowych. Z pism skarżącej z dnia 10 lipca oraz z dnia 14 lipca 2018 r. wynika, że wnosi również o ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 28 czerwca 2018 r. zobowiązano [...] do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku. Skarżąca odniosła się do ww. wezwania pismem złożonym w dniu 10 lipca 2018 r. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że prawo pomocy, jako instytucja stanowiąca odstępstwo od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Brzmienie art. 246 ustawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tej instytucji. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy, bowiem [...] nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej. Jak wynika z wniosku, [...] jest współwłaścicielką domu jednorodzinnego, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżąca oświadczyła, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1093 zł netto miesięcznie. Wskazała, że spłaca koszty sądowe w kwocie 270 zł miesięcznie związane ze sprawą dotyczącą odwołania darowizny, a także sama ponosi opłaty za media, które wynoszą ok. 700 – 800 zł miesięcznie, "a sublokator – współwłaściciel (...) nie płaci nic". W ocenie referendarza sądowego na podstawie samego oświadczenia skarżącej zawartego w złożonym wniosku nie jest możliwe bezsporne ustalenie jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Zauważyć bowiem trzeba, że w świetle powyższego oświadczenia na wyżywienie, odzież, leki i inne potrzeby życia codziennego skarżącej pozostawałaby kwota od 23 do 123 zł miesięcznie. Ponadto w złożonym formularzu [...] pozostawiła niewypełnioną rubrykę dotyczącą mieszkania. W treści wniosku złożonego w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 822/18 [...] wskazała natomiast na dochód z najmu w kwocie 300 zł i posiadane mieszkanie o powierzchni ok. 55 m2. Z uwagi na powyższe okoliczności referendarz sądowy uznał dane przedstawione w złożonym wniosku za niewystarczające i zarządzeniem z 28 czerwca 2018 r. - na podstawie art. 255 ustawy - zobowiązał [...] do ich uzupełnienia, w terminie 7 dni, poprzez: - wskazanie – wobec pozostawienia niewypełnionej stosownej rubryki w złożonym wniosku – czy skarżąca posiada mieszkanie, jeśli tak, o jakiej powierzchni, - wskazanie, czy poza emeryturą skarżąca uzyskuje inne dochody – jeśli tak, wskazanie oraz udokumentowanie ich wysokości, - wskazanie, czy skarżąca mieszka i prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z innymi osobami, jeśli tak - podanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez te osoby z jakiegokolwiek tytułu, - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, - udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu, - wskazanie, czy skarżąca korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli tak – przedłożenie dokumentów, z których wynikałby rodzaj, wysokość oraz okres, na jaki dany zasiłek został przyznany, - wskazanie, czy skarżąca otrzymuje pomoc od rodziny lub osób trzecich, jeśli tak, w jakiej wysokości. [...] odnosząc się do ww. wezwania w piśmie złożonym w dniu 10 lipca 2018 r., zatytułowanym "uzupełnienie", oświadczyła jedynie, że "w sprawie wypełnionego formularza nic się nie zmieniło". Wobec nieudzielenia przez skarżącą odpowiedzi na skierowane w trybie art. 255 ustawy wezwanie nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie jej sytuacji finansowej, stwierdzić zatem trzeba, że skarżąca nie wykazała w sposób bezsporny, aby znajdowała się w trudnej sytuacji materialnej, która nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Oświadczenie [...] zawarte w złożonym wniosku budzi wątpliwości i jest niewystarczające do oceny możliwości płatniczych skarżącej, brak jest więc podstaw do przyznania prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy powinna poprzez rzetelne i dokładne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Sąd/ referendarz sądowy w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji rodzinnej i finansowej strony ma możliwość wezwania wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy, do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, a podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem) w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.