Sygnatura
VII SA/Wa 1080/23
VII SA/Wa 1080/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-10-25
Wynik
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 25 października 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.), asesor WSA Iwona Ścieszka, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi N.L.i P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 lutego 2023 r. znak: KOA/4427/Ar/22 w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 24 lutego 2023 r. nr KOA/4427/Ar/22 (dalej "decyzja z 24 lutego 2023r.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako "SKO w Warszawie", "organ II instancji"), po ponownym rozpatrzeniu odwołania N. L. i Z. L. od decyzji Wójta Gminy P. (dalej "Wójt") Nr [...] z dnia ...] lipca 2018 r., znak: [...] (dalej "decyzja z [...] lipca 2018 r."), orzekającej o ustaleniu jednorazowej opłaty w wysokości 62.091,94 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] z obrębie [...], w związku z wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1), oraz zobowiązującej N. i Z. L. do uiszczenia ww. opłaty w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji w kasie Urzędu Gminy [...] lub na rachunek Gminy [...] (pkt 2), uchyliło zaskarżoną decyzję w zakresie pkt 2 i w tym miejscu orze c o zobowiązaniu N. i Z. L. do uiszczenia opłaty określonej w pkt 1 decyzji jednorazowo, w kasie Urzędu Gminy [...] lub na rachunek Gminy [...]; a w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Pismem z [...] kwietnia 2018 r. Wójt Gminy [...] zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naliczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], w związku z wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z[...] lipca 2018 r. Wójt Gminy [...] orzekł o ustaleniu jednorazowej opłaty w wysokości 62.091,94 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], obręb [...], w związku z wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1) oraz zobowiązał N. i Z. L. do uiszczenia ww. opłaty w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji w kasie Urzędu Gminy [...] lub na rachunek Gminy [...] (pkt 2). Odwołanie do powyższej decyzji wnieśli N. L. i Z. L.. Zaskarżoną decyzją SKO na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2018.2096 ze zm.; dalej k.p.a.) uchyliło ww. decyzję w zakresie pkt 2 i zobowiązało N. i Z. L. do uiszczenia opłaty w terminie 14 dni od dnia wydania niniejszej decyzji, jednorazowo, w kasie Urzędu Gminy [...] lub na rachunek Gminy [...]; w pozostałym zakresie utrzymało tę decyzję w mocy. Skargę na powyższą decyzję wnieśli . L,. i Z. L.. Wyrokiem z 20 lutego 2019 r., w sprawie o sygnaturze akt IV SA/Wa 3159/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją było rozstrzygnięcie, czy w związku ze zbyciem przez skarżących należących do nich nieruchomości spełnione zostały ustawowe przesłanki, przewidziane w art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t.Dz.U.2018.1945 ze zm.; dalej u.p.z.p.), obligujące do obciążenia skarżącego przewidzianą w tym przepisie opłatą. W ocenie Sądu organy trafnie uznały, że obowiązek uiszczenia ww. opłaty należało nałożyć i prawidłowo ustaliły wysokość należnego świadczenia. Sąd stwierdził, że wzrost wartości zbytej przez skarżących nieruchomości, wywołany wejściem w życie nowego planu z 2013 r., został przez organy wykazany w oparciu o operat szacunkowy z czerwca 2018 r. rzeczoznawcy majątkowego. Sąd uznał, że ww. operat odpowiada wymogom ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego oraz że został on wyczerpująco uzasadniony w sferze faktycznej i prawnej. Operat ten, z uwagi na swą szczegółowość, wskazanie kryteriów ustalenia wartości, przekonujący opis metody i wnikliwą analizę istotnych czynników, trafnie, zdaniem Sądu, uznano za wiarygodny i nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości przyjętych przez rzeczoznawcę nieruchomości podobnych. Organ w zaskarżonej decyzji dokonał wnikliwej i prawidłowej analizy operatu. Powyższe, zdaniem Sądu, czyni niezasadnymi zarzuty skargi dotyczącej naruszenia art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a tym bardziej naruszenia mającego wpływ na wynik sprawy. Nie do zaakceptowania, zdaniem Sądu, jest również stanowisko skargi, że materiał dowodowy został źle oceniony, gdyż pominięto, że operat szacunkowy nie wskazuje wartości nieruchomości przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ani przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, ani ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie nakładają wymogu ustalenia wartości nieruchomości przed uchwaleniem planu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli N. L. i Z. L., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie: - przepisów prawa materialnego: a) art. 36 ust. 4 w zw. z art. 37 ust. 1, 5 i 6 u.p.z.p. w zw. z art. 6, art. 16 § 1, art. 110 ust. 1, art. 140 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez dokonanie ich błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że z przepisów tych można w sposób uprawniony wywodzić, że w przypadku, gdy strona wnosi odwołanie, opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości winna zostać uiszczona przez zobowiązanych jednorazowo w kasie właściwego urzędu lub na rachunek właściwej gminy w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji przez organ drugiej instancji, podczas gdy z przepisów tych wynika, że opłata ta staje się należna (wymagalna) dopiero z chwilą doręczenia stronie ostatecznej decyzji ustalającej wysokość tej opłaty (na co paradoksalnie uwagę zwróciło samo SKO w uzasadnieniu swojej decyzji); jak również, że z przepisów tych można wywodzić uprawnienie na rzecz organów do orzekania w przedmiocie terminu zapłaty i sposobu tej opłaty, podczas gdy przepisy te ww. uprawnienia w ogóle nie przewidują, b) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2018.1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez dokonanie wadliwej kontroli niewłaściwego zastosowania przez organy obu instancji art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1, 5 i 6 u.p.z.p. w zw. z art. 6 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w zakresie w jakim na ich podstawie organy te w wydawanych przez siebie decyzjach ustalały termin i sposób zapłaty ustalonej opłaty planistycznej, podczas gdy ww. przepisy nie przewidują żadnego szczególnego terminu i sposobu zapłaty tej należności, ani uprawnienia organów do jego ustalania, co sprawia, że decyzje w tym względzie były wydawane bez podstawy prawnej, - przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: c) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli niewłaściwego zastosowania przez organ I i II instancji art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 8 § 1 oraz art. 11 k.p.a., w zakresie w jakim SKO nie ustosunkowało się w treści uzasadnienia swojej decyzji do wszystkich zarzutów przedstawionych przez skarżących w odwołaniu (a w miejsce tego ustosunkowało się do zarzutów, które w ogóle nie zostały w nim postawione) i sporządziło uzasadnienie niekorespondujące z treścią rozstrzygnięcia oraz w zakresie w jakim Wójt Gminy [...] doręczył skarżącym decyzję, w której w części dotyczącej jej uzasadnienia brakowało jednej strony (gdzie trzeba zaznaczyć, że cała decyzja zajmuje trochę ponad 3 strony maszynopisu), a brak ten nigdy nie został "naprawiony" w toku postępowania, co miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, bowiem w tych okolicznościach skarżący nie mogli w pełni zapoznać się ze stanowiskiem organów, a zwłaszcza z tym co przekonało organy do wydania danego rozstrzygnięcia, a przez to w pełni odnieść się do tego stanowiska, d) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli niewłaściwego zastosowania przez organ I i II instancji art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 84 § 1 k.p.a., w zakresie w jakim organy obu instancji – z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów – oparły swoje rozstrzygnięcia na treści ustaleń wynikających ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy operatu szacunkowego nieruchomości niezabudowanej, tj. działek o numerach ewidencyjnych [...] obręb [...] gmina [...], który obarczony jest istotnymi błędami merytorycznymi i wadliwie wskazuje kwotę, o jaką wzrosła wartość rynkowa nieruchomości na skutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem właśnie na tej podstawie została ustalona kwota dochodzonej opłaty planistycznej. Wyrokiem z 22 września 2022 r., w sprawie o sygnaturze akt II OSK 2589/19, Naczelny Sad Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Z. L. i N. L. solidarnie kwotę 6500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazał, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ani żadne inne, nie dają podstaw do ustalania terminu do uiszczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tzw. renty planistycznej. W szczególności nie daje do tego podstaw brzmienie art. 107 § 1 k.p.a., określające obligatoryjne składniki decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2017 r., II OSK 1883/16, LEX nr 2342032 i wyroki przywołane w jego motywach). Ustalenie w decyzji ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości terminu wniesienia tej opłaty nastąpiło zatem bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zarzuty naruszenia art. 36 ust. 4 w zw. z art. 37 ust. 1, 5 i 6 u.p.z.p. w zw. z art. 6, art. 16 § 1, art. 110 ust. 1, art. 140 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zarzut "a" skargi kasacyjnej) i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1, 5 i 6 u.p.z.p. w zw. z art. 6 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zarzut "b") mają zatem usprawiedliwione podstawy, chociaż jeżeli chodzi o wskazanie w decyzji miejsca uiszczenia opłaty (kasa Urzędu lub rachunek Gminy), to ma to tylko znaczenie informacyjne i nie stanowi naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy. Są to bowiem jedynie kwestie techniczne, nie wpływające na merytoryczne rozstrzygnięcie. Usprawiedliwione podstawy miał w ocenie NSA także zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 8 § 1 oraz art. 11 k.p.a. (zarzut "c"), gdyż SKO faktycznie nie ustosunkowało się do wszystkich podnoszonych w odwołaniu zarzutów, w tym w szczególności do twierdzeń odwołujących się, że doręczono im jedynie 1 i 3 stronę decyzji organu I instancji. Zasadność powyższego zarzutu (c) powoduje, że rozpatrywanie zarzutu naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 84 § 1 k.p.a. (zarzut "d"), odnoszącego się do merytorycznej oceny operatu, byłoby przedwczesne. NSA podkreślił, że niezależnie od podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów zauważyć wypada, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji przechodząc do merytorycznej oceny rozpoznawanej skargi najpierw stwierdził sprzecznie z treścią podjętego rozstrzygnięcia, że skarga jest zasadna, a następnie - po rozważeniu podniesionych zarzutów - uznał je wszystkie za niezasadne i doszedł do wniosku, że skarga podlega oddaleniu. Powyższa sprzeczność zawarta w motywach zaskarżonego wyroku nie była przedmiotem żadnego z zarzutów skargi kasacyjnej, niemniej jednak wskazuje - niezależnie od uznanych za trafne zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej - na nieprawidłowe rozpatrzenie sprawy przez Sąd I instancji. NSA mając na względzie ppowyższe okoliczności rozpatrywanej sprawy doszedł do wniosku, że jej istota jest dostatecznie wyjaśniona i pozwala na wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonego wyroku, jak i zaskarżonej decyzji. NSA zaznaczył, że ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uwzględni fakt braku podstaw prawnych do ustalania terminu do uiszczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oraz ustosunkuje się do wszystkich podnoszonych w odwołaniu zarzutów, w tym w szczególności do twierdzeń odwołujących się, że doręczono im jedynie 1 i 3 stronę decyzji organu I instancji, a także rozważy merytoryczne zarzuty odnoszące się do prawidłowości operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego. Zaskarżoną decyzją z 24 lutego 2023r. SKO po ponownym rozpatrzeniu odwołania N. L. i Z. L. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2018 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylić zaskarżoną decyzję w zakresie pkt 2 i w tym miejscu orzec o zobowiązaniu N. i Z. L. do uiszczenia opłaty określonej w pkt 1 decyzji jednorazowo, w kasie Urzędu Gminy [...] lub na rachunek Gminy [...], a w pozostałym zakresie utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium dokonało oceny sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego pod względem jego zgodności z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i ogólnymi zasadami szacowania nieruchomości. Zdaniem Kolegium operat ten nie zawiera błędów, które dyskwalifikowałby go jako dowód w sprawie. Opiera się na prawidłowych danych dotyczących nieruchomości, wywody w nim zawarte są logiczne i spójne, prawidłowe też są dane liczbowe zawarte w opracowaniu. W sytuacji gdy wartość nieruchomości została określana przez biegłego, to polemika z przyjętą przez biegłego metodologią oraz ocena wiadomości specjalnych przez osobę nieposiadającą kwalifikacji w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Zważyć również należy, że skarżąca nie przedłożyła własnego kontroperatu, który wskazywałby inną niż ustalona przez rzeczoznawcę wartość odjętego prawa, co z kolei mogłoby rzutować na ocenę przez organ wiarygodności przedmiotowego operatu. Nie przedłożono także opinii organizacji zawodowych rzeczoznawców majątkowych, sporządzonej w trybie art. 157 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, kwestionującej jego poprawność. SKO podkreśliło, że samo subiektywne przekonanie strony o nieprawidłowości sporządzonej w tym celu wyceny, jeżeli nie jest potwierdzone obiektywnie weryfikowalnymi dowodami, jest niewystarczające dla skutecznego podważenia jej wiarygodności. Wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została zatem określona w wysokości 25% - w stosunku do działek gruntu lub ich części o symbolu A7.P i Ali.U, 20% - w stosunku do działek gruntu lub ich części o symbolu A18.U, 1% - dla pozostałych terenów. Opłata ta wynosi zatem 62.091,94 zł. Brak jest w ocenie SKO podstaw do stwierdzenia, że wysokość opłaty nie została określona prawidłowo. Kolegium dokonało jedynie zmiany w zakresie terminu uiszczenia opłaty bowiem organ I instancji błędnie zobowiązał skarżących do wniesienia opłaty w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji pierwszoinstancyjnej. Odnosząc się do zarzutu doręczenia N. i Z. L. jedynie 1 i 3 strony decyzji co uniemożliwiło im w pełni zapoznanie się ze stanowiskiem organu Kolegium wskazało, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnili tego faktu, np. poprzez doręczenie kopii decyzji. Patrząc na układ decyzji organu I instancji znajdujący się w aktach sprawy należy stwierdzić, że doręczono skarżącym sentencję decyzji jak również pouczenie i podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji. Ponadto skarżący odwołanie wnieśli w przepisanym terminie. SKO zaważyło, że gołosłowne twierdzenia o nieprawidłowym doręczeniu zaskarżonej decyzji poprzez niedoręczenie jej wszystkich stron, nie mogą, w ocenie SKO na uchylenie zaskarżonej decyzji. N. i Z. L. po otrzymaniu decyzji mogli zapoznać się z jej treścią w Urzędzie Gminy. Ponadto, co istotne, po złożeniu odwołania sprawa w jej całokształcie została rozpoznana przez organ II instancji, który nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu organu I instancji. Pismem z dnia [...] kwietnia 2023r. N. L. i P. L. (dalej "Skarżący") reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Sądu skargę na decyzję SKO w Warszawie, podnosząc przeciwko tej decyzji zarzuty naruszenia: art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 28 i 29 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), dalej K.p.a., poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji do osoby zmarłej, tj. Pana Z. L., art. 107 §1 i 3 w zw. z art. 8 §1 oraz art. 11 K.p.a. i art. 15 K.p.a., w zakresie, w jakim organ odwoławczy uznał, że nie stanowi naruszenia prawa mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy to, że decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera należytego uzasadnienia, jak też to, że Wójt Gminy [...] doręczył Państwu L. decyzję, w której w części dotyczącej jej uzasadnienia brakowało jednej strony (gdzie cała decyzja zajmuje trochę ponad 3 strony maszynopisu), a brak ten nigdy nie został "naprawiony" w toku postępowania przez organ, co miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, bowiem w tych okolicznościach Skarżący nie mogli w pełni zapoznać się ze stanowiskiem organów, a zwłaszcza z tym co przekonało organy do wydania danego rozstrzygnięcia, a przez to w pełni odnieść się do tego stanowiska w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 84 § 1 K.p.a., w zakresie w jakim organy obu instancji — z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów - oparły swoje rozstrzygnięcia na treści ustaleń wynikających ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy operatu szacunkowego nieruchomości niezabudowanej, tj. działek o numerach ewidencyjnych [...], który obarczony jest istotnymi błędami merytorycznymi i wadliwie wskazuje kwotę, o jaką wzrosła wartość rynkowa nieruchomości na skutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem właśnie na tej podstawie została ustalona kwota dochodzonej opłaty planistycznej. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że ze złożonej skargi wynika, że decyzja została skierowana do osoby zmarłej – Z. L. zmarłego w dniu [...]września 2020 r., jednak SKO nie miało wiedzy o śmierci strony postępowania. Powyższa informacja, jak wynika z akt sprawy, nie została także przekazana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który wyrokiem z dnia 22 września 2022 r. uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 3159/18 oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 września 2018 r. znak: KOA/2586/Ar/l 8 oraz zasądził koszty na rzecz skarżących Z. i N. L. Jak wynika z przekazanej informacji Z. L. w dacie wydania ww. orzeczenia już nie żył. Odnosząc się do pozostałej argumentacji Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji z dnia 24 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2023, poz. 259 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga była zasadna, a decyzja jest dotknięta wadą nieważności. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja SKO z 24 lutego 2023 r. skierowana jest do osoby nieżyjącej. Nakłada bowiem obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty w wysokości 62.091,94 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na N. i Z. L., co wynika wprost z sentencji tej decyzji. Z. L. zmarł w dniu [...]września 2020 r., a zatem przed wydaniem decyzji. W przypadku uregulowania decyzją administracyjną sytuacji prawnej jednostki nieposiadającej zdolności prawnej (osoby nieżyjącej) dochodzi do rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 17.03.2022 r., I OSK 987/21, wyrok NSA z 23 stycznia 2020 r., I OSK 1637/18). Uchybienie tego rodzaju, jakim jest skierowanie decyzji do osoby zmarłej nie poddaje się kwalifikacji w kategoriach stopnia wpływu na wynik sprawy, albowiem wynik ten każdorazowo jest wadliwy - decyzja orzeka o prawach i obowiązkach osoby zmarłej, która już nie może być stroną postępowania, nie ma zdolności prawnej (art. 28, 29, 30 § 1 k.p.a.). Wynik postępowania, niezależnie od treści decyzji, jest zawsze wadliwy pod względem podmiotowym. Rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby zmarłej przez skierowanie do niej decyzji stanowi przypadek rażącego naruszenia prawa i jest podstawą do stwierdzenia nieważności takiej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. wyroki NSA z 27 kwietnia 2010 r., I OSK 901/09, z 27 października 2011 r., I OSK 1876/10, z 26 października 2018 r., I OSK 238/17, także M. Jaśkowska (w:) M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 15, teza 5). Na zaistnienie tego skutku nie ma wpływu to, czy organ wiedział o śmierci strony postępowania oraz czy jego niewiedza była zawiniona, utrata zdolności prawnej ma charakter obiektywny, a wada decyzji nie podlega konwalidacji (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2014 r., I OSK 708/12). Z uwagi na powyższe należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji. Należy przy tym zaznaczyć, że z treści decyzji ( a także jej charakteru dotyczącego obojga byłych współwłaścicieli nieruchomości) wynika, że nie da się stwierdzić nieważność decyzji jedynie w części. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien prowadzić postępowanie i skierować decyzję do osób żyjących i posiadających przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 208 p.p.s.a W myśl tego przepisu niezależnie od wyników spraw, o których mowa w art. 200, art. 203, art. 204 i art. 207, sąd może włożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów - w całości lub w części - wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Skarżący zataili przed SKO fakt śmierci Z. L.. Skarżąca N. L. jest od początku strona postępowania i jednocześnie żoną zmarłego, natomiast P. L. jego synem. Nie sposób uznać, że nie wiedzieli o śmierci Z. L.. Z twierdzeń skargi wynika, że Kolegium winno wiedzieć o zgonie Z. L., gdyż skarżąca rzekomo informowała o tym fakcie podczas postępowania kasacyjnego toczącego się przed NSA. Sąd ten jednak wydał w dniu 22 września 2022 r., wyrok w sprawie II OSK 2589/19 z udziałem Z. L., co poddaje w wątpliwość twierdzenia skargi. W ocenie Sądu w niniejszym składzie, nieinformowanie organu o śmierci jednej ze stron przez żyjące strony postępowania administracyjnego, spełnia dyspozycję art. 208 p.p.s.a. Prowadzi do zbędnego wydłużenia postępowania i zwiększa jego koszty.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 12 maja 2023
- Symbol z opisem
- 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Artur Kuś /przewodniczący/ Iwona Ścieszka. Wojciech Rowiński /sprawozdawca/
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny