VII SA/Wa 1065/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. L. i J. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odmówić Z. L. i J. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Biorąc pod uwagę powołane przepisy oraz sytuację finansową Z. L. i J. K. uznano, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku skarżących. W treści wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego złożonego na urzędowym formularzu skarżący wskazali, że posiadają mieszkanie o powierzchni 67 m2, utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 3.700 zł brutto miesięcznie. Zwrócili ponadto uwagę na liczne choroby oraz podnieśli, że z powodu stanu zdrowia i wieku leki, dojazdy do poradni i całodzienna opieka pochłaniają olbrzymie koszty. Pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. wezwano skarżących do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez nadesłanie kserokopii decyzji o waloryzacji emerytur lub ostatnich odcinków emerytur; wskazanie wysokości miesięcznych wydatków (w tym wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania oraz związanych z leczeniem); nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego/ rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi skarżący wskazali, że czynsz wynosi 860 zł, opłaty za energię elektryczną – ok. 200 zł za 2 miesiące, za telefon stacjonarny – ok. 60 zł, telefon komórkowy – 80 zł, za telewizję – 42 zł. Ponownie wymienili liczne schorzenia i wskazali, że ponoszą duże koszty związane z wykupem lekarstw i wizytami u lekarzy. Wskazali ponadto, że za sprzątanie mieszkania raz w tygodniu płacą jednorazowo 120-140 zł. Przy piśmie z dnia 18 czerwca 2014 r. skarżący nadesłali też wyciągi z rachunków bankowych oraz kserokopie decyzji o waloryzacji emerytur. Jak wynika z nadesłanych dokumentów, skarżący uzyskują emerytury w łącznej wysokości 4.340,96 zł netto (nie zaś 3.700 zł brutto, jak wskazali w formularzu), przy czym nie mają innych osób na utrzymaniu. Wymienione w piśmie z dnia 18 czerwca 2014 r. wydatki wynoszą łącznie około 1.700 zł. Wprawdzie skarżący zarówno w formularzu, jak i w piśmie z dnia 18 czerwca 2014 r., podkreślali szczególnie, że ponoszą bardzo duże wydatki związane z leczeniem, jednakże nie wskazali, nawet orientacyjnie, jaka jest ich wysokość. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy natomiast samo twierdzenie strony o dużych wydatkach, bez ich szczegółowego wykazania. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku oraz dodatkowych dokumentów pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawcy są w stanie z uzyskiwanych dochodów zgromadzić środki na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych czy wynagrodzenia pełnomocnika zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże podkreślić trzeba, że zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, a więc wówczas, gdy poniesienie tych kosztów mogłoby uniemożliwić zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Taka sytuacja nie zachodzi natomiast w przypadku skarżących. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).