VII SA/Wa 1050/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), asesor WSA Michał Podsiadło, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2023 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o. o. sp. j. z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r. znak KOC/7616/Ar/21 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę

Zarząd Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy decyzją z dnia 3 listopada 2021 r. nr 11/U/2021/cp, po rozpatrzeniu wniosku Miasta Stołecznego Warszawy, ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji celu publicznego polegającej na budowie boiska wielofunkcyjnego z budynkiem sanitarno-szatniowym na dz. ewid. nr [...] z obrębu 6[...] dzielnicy [...] m. st. Warszawy (adres inwestycji: ul. [...]). Po rozpatrzeniu odwołania R. sp. z o. o. sp. j, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 28 lutego 2023 r., znak KOC/7616/Ar/21, na podstawie art. 127 § 2 , art. 138 § 1 pkt 3 i art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a.") oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570) - umorzyło postępowanie z odwołania R. sp. z o. o. sp. j. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył art. 127 § 1 k.p.a. i stwierdził, że podmiot, który nie ma statusu strony, nie może skutecznie wnieść odwołania od decyzji organu I instancji. W odniesieniu kręgu stron postepowania dotyczącego inwestycji celu publicznego polegającej na budowie boiska wielofunkcyjnego z budynkiem sanitarno-szatniowym na dz. ew. nr [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] m. st. Warszawy, przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawierają szczególnej regulacji, odsyłają do ogólnych norm postępowania administracyjnego. Organ podał, że stroną w postępowaniu o ustalenie inwestycji celu publicznego jest przede wszystkim wnioskodawca. Ponadto stroną jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej wnioskiem, który został złożony przez podmiot nie mający tytułu prawnego do nieruchomości. W orzecznictwie dopuszcza się możliwość uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym właścicieli sąsiednich nieruchomości. W tej sprawie za strony postępowania uznano wnioskodawcę, podmiot będący właścicielem działki nr [...] z obrębu [...] oraz podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości sąsiednich. Spółka R. sp. z o. o. sp. k. nie jest żadnym z ww. podmiotów. Na podstawie księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości inwestycyjnej stwierdzono, że działka nr ew. [...] jest własnością Miasta Stołecznego Warszawy. Dalej organ analizował historyczny stan prawny przedmiotowej nieruchomości i wskazał, że decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 11 maja 2011 r. nr 16 zatwierdzono projekt podziału nieruchomości nr [...] z obrębu [...] w wyniku którego powstała między innymi działka nr [...]. Działka nr [...] z obrębu [...] została zbyta na podstawie decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 12 lutego 2012 r. nr 64/GK/DW/2012. Na podstawie decyzji z dnia 12 lutego 2012 r. została zawarta umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i umowa o ustanowieniu służebności gruntowych (akt notarialny z dnia [...] marca 2012 r. rep. A nr [...]). Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości w. decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 12 lutego 2012 r. Decyzja ta jest ostateczna i wykonalna z mocy prawa z dniem jej wydania. W wyniku decyzji Komisji upadły ustalenia umowne wynikające z aktu notarialnego z dnia [...] marca 2012 r. Ponadto decyzja ta stanowi podstawę wykreślenia wpisu w księdze wieczystej dokonanego na podstawie uchylonej decyzji reprywatyzacyjnej decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, o której mowa w art. 29 ust. 3, lub zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, lub na podstawie aktu notarialnego sporządzonego z uwzględnieniem uchylonej decyzji reprywatyzacyjnej albo dokonanych po tym wpisie wpisów użytkowania wieczystego lub własności nieruchomości, oraz stanowi podstawę wpisania jako właściciela odpowiednio m. [...] albo Skarbu Państwa. Organ odwoławczy przytoczył art. 28 k.p.a. i podkreślił, że źródłem interesu prawnego określonego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest przepis prawa materialnego, kształtujący sytuację prawną tego podmiotu. Szczególnymi cechami interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym jest bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa materialnego, na której budowany jest interes prawny oraz realność. Interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny. W ocenie organu odwoławczego, odwołująca się spółka nie posiada przymiotu strony w przedmiotowej sprawie. Spółka nie jest właścicielem, współwłaścicielem, użytkownikiem bądź współużytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której planowana jest inwestycja ani też nieruchomości sąsiedniej. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie stwierdzenie, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a skutkowało koniecznością umorzenia postępowania odwoławczego. R. sp. z o. o. sp. j z siedzibą w Z.(tj. następca prawny R. sp. z. o. o. sp. k.) w skardze do WSA w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzuciła: a) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pominięcie, że w dniu 25 stycznia 2023 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zapadł wyrok sygn. akt I SA/Wa 1393/21, na podstawie którego decyzja Komisji ds. reprywatyzacji nieruchomości w. z dnia [...] kwietnia 2021 r. została uchylona i zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. nie wywołuje skutków prawnych, b) naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości w., wydanych z naruszeniem prawa w zw. z art. 152 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że decyzja Komisji spowodowała utratę przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego działki nr [...], c) naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 365 § 1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego poprzez błędne uznanie, że nieprawomocny wpis i wzmianka w księdze wieczystej wiążą orzekający organ administracji i pozbawiły skarżącą prawa użytkowania wieczystego działki nr [...], d) naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania dotyczącego rozpatrzenia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga była bezzasadna. Kontroli sądowoadministracyjnej podlegała decyzja w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzyło jako bezprzedmiotowe postępowanie związane z wniesieniem odwołania przez skarżącą. Wskazany przepis umożliwia zakończenie postępowania odwoławczego decyzją o jego umorzeniu, nie określa jednak przyczyn umorzenia. W myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Umorzenie postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., może mieć zatem miejsce wyłącznie wtedy, gdy organ II instancji stwierdzi, że zaszły okoliczności skutkujące bezprzedmiotowością postępowania, co ma miejsce wówczas, gdy w postępowaniu tym stwierdzono brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, skutkujący niemożnością merytorycznego załatwienia sprawy. W odniesieniu do sposobu ustalania kręgu stron postępowania dotyczącego inwestycji celu publicznego (polegającej na budowie boiska wielofunkcyjnego z budynkiem sanitarno-szatniowym na dz. ew. nr [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] m. st. Warszawy), przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawierają szczególnej regulacji, odsyłając do ogólnych norm postępowania administracyjnego. Organ zasadnie wskazał, że stroną w postępowaniu o ustalenie inwestycji celu publicznego jest przede wszystkim wnioskodawca. Ponadto stroną jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej wnioskiem, który został złożony przez podmiot nie mający tytułu prawnego do nieruchomości oraz niekiedy właściciele sąsiednich nieruchomości. W tej sprawie za stronę postępowania należało uznać wnioskodawcę, podmiot będący właścicielem działki nr [...] z obrębu [...] oraz podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości sąsiednich. Spółka R. sp. z o. o. sp. k. nie jest żadnym z ww. podmiotów. Dokonana przez organ analiza historycznego stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości wskazała, że decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 11 maja 2011 r. zatwierdzono projekt podziału nieruchomości nr [...] z obrębu [...], w wyniku którego powstała między innymi działka nr [...]. Działka nr [...] została zbyta na podstawie decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 12 lutego 2012 r. nr 64/GK/DW/2012. Na podstawie decyzji z dnia 12 lutego 2012 r. została zawarta umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i umowa o ustanowieniu służebności gruntowych (akt notarialny z dnia [...] marca 2012 r. rep. A nr [...]). Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości w. decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 12 lutego 2012 r. Decyzja ta jest ostateczna i wykonalna z mocy prawa z dniem jej wydania. W wyniku decyzji Komisji upadły ustalenia umowne wynikające z aktu notarialnego z dnia [...] marca 2012 r. Ponadto decyzja ta stanowi podstawę wykreślenia wpisu w księdze wieczystej dokonanego na podstawie uchylonej decyzji reprywatyzacyjnej decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, o której mowa w art. 29 ust. 3, lub zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, lub na podstawie aktu notarialnego sporządzonego z uwzględnieniem uchylonej decyzji reprywatyzacyjnej albo dokonanych po tym wpisie wpisów użytkowania wieczystego lub własności nieruchomości, oraz stanowi podstawę wpisania jako właściciela odpowiednio m. [...] albo Skarbu Państwa. Źródłem interesu prawnego określonego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest przepis prawa materialnego, kształtujący sytuację prawną tego podmiotu. Szczególnymi cechami interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym jest bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa materialnego, na której budowany jest interes prawny oraz jego realność. Interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może być tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny. Na podstawie księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości inwestycyjnej - nr [...], stwierdzono, że działka nr ew. [...] jest własnością Miasta [...], brak w niej użytkowania wieczystego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie dokonało prawidłowej oceny, że odwołująca się spółka nie posiada przymiotu strony w przedmiotowej sprawie mimo, że w powołanej księdze wieczystej znajdują się wpisy nieprawomocne (co jedynie wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych i ma znaczenie dla potencjalnego nabywcy nieruchomości - art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Spółka w dacie orzekania przez organ nie była właścicielem, współwłaścicielem, użytkownikiem bądź współużytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której planowana jest inwestycja ani też nieruchomości sąsiedniej. Zatem jak wskazano powyżej nie posiada przymiotu strony. Ze względu na powyższe, zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione i Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.